Suriye’nin Orta Yolu

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Başlığı bilerek böyle seçtim. Zira orta yol, orta yolculuk gibi ifadeler dilimizde pek de olumlu bir çağrışım yaratmaz. Özellikle de uluslararası ve dış politikanın temel noktalarından biri olan denge siyaseti de bu ifade ile anılarak ortaya konur. Halbuki denge siyaseti devletlerin büyük küçük kapasitesi fark etmeksizin önemli bir dayanak noktasıdır.

Esad rejimi devrildikten sonra sosyal medya mecralarında methiyeler düzülen Suriye idaresi de bir denge politikası yürütmeye çalışıyor. Ancak pek çok zamanda ve popüler zeminde denge politikası orta yolculuk gibi olumsuz bir içerikle tanımlanmaya çalışıldığına göre Suriye için de orta yolcu demek mümkün olur mu? Ne dersiniz? Neyse derin bir sessizlik ve dudak bükme ile orta yolculuk bu diye pek çok konuyu eleştirenleri kavramlarıyla baş başa bırakayım, düşüne dursunlar.

Şara iktidara geldiğinden beri önce ABD ile iyi ilişkileri olan Suudi Arabistan ile ilişkilerini geliştirdi. Bu vesileyle ABD Başkanı Trump ile irtibat kurma “ayrıcalığına” sahip oldu. Bu aşamadan sonra da bölgede ABD için oldukça önemli bir müttefik olma yolunda ilerlemeye başladı.

Esad rejiminin devrilmeyeceği bazı mahfillerde iddia edildiği dönemde bile Esad rejiminin devrileceğini ifade ederek Suriye ekonomisinin de Batı Yarıküre ekonomi kurallarına uygun hale gelmek zorunda kalacağını belirtmiştim. Şimdi Şara’nın yürüdüğü yol da bu yol. Elbette ekonomi güvenlikten azade ele alınabilecek bir alan değil. Yani uluslararası politika düzleminde iki kavramı birbirinden ayırarak ele almak oldukça eksik ve hatta yanlış analiz sonuçlarına ulaştırır.

Şara da farkında ekonomik bir destek olmadan Suriye’yi dönüştürmek pek mümkün değil. Eğer Suriye dönüşmezse de ne zaman olur bilmiyorum ama bir müddet sonra yine toplumsal kalkışmalar gerçekleşir. İşte bu istikrasızlık ABD için de kabul edilebilir bir şey değil. Üstelik bir asra yakın bir zaman sonra Şam, Moskova’nın değil de Vaşington’un müttefiki olmaya hızla ilerlerken.

Tabii Şam için de bir devlet kapasitesine erişme hayati bir sorun. Bu da ancak başta ABD olmak üzere Batı Yarıküre devletlerinin desteği ile gerçekleşebilir. Tabii bu Batı Yarıküre ifadesi bir coğrafi tanımdan ziyade politik bir tanım. Buna Suudi Arabistan’ı eklemek mümkün olduğu gibi İsrail’i de eklemek mümkün. Hani şu Suriye topraklarında asker bulunduran ve Şam yakınlarından konuşlanmış İsrail’den bahsediyorum.

İşte bu İsrail için Şara, “Çatışma istemiyoruz, sorunlar diyalogla çözülmeli” dedi. Devletler denge politikası arayışındadır derken uluslararası politikanın metodolojisinden haberdar olmayan zevat orta yolculuk diyordu ya sanırım aynı yorumu şimdi de yaparlar. Zira Şara bu pek çok methiye düzüldü ona da… Zira devletler güçleri nispetinde denge ve destek ararlar. Ne kadar araba kullanıldığı, acı kahvenin hangi dağ zannedilen tepede içildiğinin ise bir önemi yoktur. Haftaya görüşmek dileğiyle memleketimin güzel insanları…