Tarım İlacı İnsektisit Nedir? Nasıl Kullanılır?

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Tarımsal üretimde verimliliği etkileyen en büyük tehditlerden biri zararlı böceklerdir. Bu zararlılarla başa çıkmak ve bitki sağlığını korumak amacıyla kullanılan yöntemlerin başında zirai ilaçlamalar gelir. Peki, tarımda adeta bir devrim yaratarak verim kayıplarını minimize eden bu ilaçlar tam olarak nedir ve uygulamada nelere dikkat edilmelidir?

İnsektisit Nedir ve Ne İşe Yarar?

İnsektisit, en temel tanımıyla böceklerle mücadele etmek amacıyla üretilmiş toksik içerikli bir pestisit türüdür. Bu ilaçlar, kültür bitkilerine zarar veren, ekinleri hastalandıran ve bu hastalıkların yayılmasına yol açan böcekleri hedef alır. Sadece yetişkin böcekler üzerinde değil; aynı zamanda larvalara (larvisid) ve böcek yumurtalarına (ovisid) karşı da yok edici etkiye sahiptir.

Geniş veya dar spektrumlu olarak üretilebilen bu maddeler, ekinleri böcek hasarından korurken popülasyonların da kontrol altında tutulmasını sağlar. Tarım arazilerindeki profesyonel uygulamaların yanı sıra ev tipi haşere sorunlarını çözmek için geliştirilmiş kolay ulaşılabilir versiyonları da mevcuttur.

Tarihsel sürece bakıldığında, bilinen en eski bitkisel kökenli böcek ilacının 17. yüzyılda kullanılan nikotin olduğu görülmektedir. İkinci Dünya Savaşı sonrasında ise kimyasal varyasyonların hızla keşfedilmesiyle tarımsal verimlilikte büyük bir artış yaşanmıştır. Ancak doğada zor çözünmeleri, su kaynaklarını kirletmeleri ve canlılar üzerinde bıraktıkları zehirli etkiler, 30-40 yıl gibi bir süre içinde ilk nesil sentetik bileşenlerin yasaklanmasına yol açmış; günümüzde çok daha bilinçli ve kontrollü bir kullanım zorunlu hale gelmiştir.

İnsektisit Çeşitleri Nelerdir?

Zararlılarla mücadelede kullanılan bu ilaçlar, içeriklerine göre temel olarak üç ana kategoriye ayrılır:

• Biyoinsektisitler: Bitkisel kaynaklı ürünler ile virüs, mantar (fungus), bakteri ve nematod gibi mikroorganizmaları temel alan çevreci ilaçlardır.
• Anorganik İnsektisitler: İçeriğinde flor, kükürt, cıva ve arsenik gibi bileşenler barındıran gruptur.
• Sentetik Organik İnsektisitler: Karbamatlılar, organik fosforlular, sentetik piretroidler, klorlandırılmış hidrokarbonlar ve benzoyl üreler gibi laboratuvar ortamında üretilen kimyasal bileşenleri içerir.

İnsektisit Böcek İlacı Nasıl Kullanılır?

İlacın böcekler üzerinde kısa sürede maksimum etkiyi gösterebilmesi için doğru uygulama tekniklerinin bilinmesi şarttır. Bilinçsiz uygulamalar, böceklerin ilaca karşı direnç kazanmasına veya hedef dışı rakip organizmaların beklenmedik şekilde çoğalmasına neden olabilir. Doğru ilaçlama için şu adımlar izlenmelidir:

• Su pH’ının Ayarlanması: İlacın karıştırılacağı suyun bazik olması etken maddeyi etkisiz kılabilir. Bu nedenle uygulama suyunun pH seviyesinin 5.5 ile 6.5 aralığında olması oldukça önemlidir.
• Doğru Ekipman Tercihi: Ekinin tüm yüzeyinin kaplanabilmesi için küçük damlacıklar püskürten uçlar (memeler) kullanılmalıdır. Yaprak altlarının da ilaçla temas etmesi için yer aletlerine yaprak altı aparatları takılmalıdır.
• Zamanlama ve Hava Şartları: Zararlı yumurtaları ilk fark edildiği anda uygulamaya başlanmalıdır. Rüzgarın olmadığı, nispeten serin saatler tercih edilmelidir.
• Karışım Hazırlama: Birden fazla ilaç birbirine eklenecekse öncelikle bir ziraat uzmanına danışılmalıdır. Mutlaka bir ön karışım denemesi yapılmalı, dar bir alanda bitkiye zarar verip vermediği (fitotoksite) test edilmeli ve hazırlanan sıvı bekletilmeden tüketilmelidir.

İlaçlama Sırasında Alınması Gereken Güvenlik Önlemleri

Böcek ilaçları, toksik yapıları gereği insan ve çevre sağlığı için risk taşır. Bu sebeple işlem öncesi ve sonrasında bazı hayati kurallara uyulmalıdır:

• Uygulama öncesi kullanma talimatları mutlaka okunmalıdır.
• İlaçlama esnasında gözlük, yüz maskesi, eldiven ve özel koruyucu kıyafetler giyilmelidir.
• İşlem sırasında kesinlikle bir şey yenilmemeli, içilmemeli ve sigara kullanılmamalıdır.
• İlaçlar yiyeceklerden, hayvan yemlerinden ve çocuklardan uzak tutulmalıdır.
• Uygulama sonrası kıyafetler derhal değiştirilmeli ve eller bol suyla temizlenmelidir.
• İlaçlanan bölgeye birkaç gün boyunca insan veya hayvan sokulmamalı, bitkiye özel hasat bekleme süresine kesinlikle riayet edilmelidir.
• Kullanılmış boş ambalajlar güvenli atık alanlarında imha edilmeli ve kullanılan ekipmanlar özenle temizlenmelidir.

İnsektisit Zehirlenmesi Belirtileri ve İlk Yardım

Hatalı veya korumasız kullanım sonucu zehirlenme vakaları yaşanabilir. Zehirlenmenin şiddetine göre şu belirtiler gözlemlenebilir:

Aşırı terleme, halsizlik, şiddetli mide bulantısı, tükürük salgısında artış (salivasyon), balgam üretiminde artış (bronkore), ishal, göz bebeklerinde küçülme, kaslarda seğirme (fasikülasyon), sinirsel bozukluklar (konvülsiyon), merkezi sinir sisteminde yavaşlama, kalp atışında hızlanma (taşikardi) veya yavaşlama (bradikardi).

Zehirlenme Durumunda Yapılması Gerekenler

• Hasta acilen temiz havaya çıkarılmalıdır.
• Müdahale için sağlık ekipleri (ve 114 numaralı UZEM hattı) aranmalı, erken ve doğru tedavi için kullanılan ilacın ambalajı mutlaka doktora gösterilmelidir.
• İlaç yutulmuşsa ve bilinç kapalıysa hastaya kesinlikle bir şey içirilmemeli ve kusturulmaya çalışılmamalıdır. (Kusturma konusu ilacın türüne göre değişir, etiketteki uyarılara uyulmalıdır). Ağız çalkalanabilir.
• Cilt veya göz temasında bölge en az 15 dakika bol su ile yıkanmalı, lens varsa çıkarılmalıdır. Belirtiler devam ederse vakit kaybetmeden tıbbi destek alınmalıdır.
• Solunum durmuşsa sağlık ekipleri gelene kadar suni teneffüs yapılmalıdır. Birçok ilacın özel bir panzehiri (antidotu) bulunmadığından, semptomlara yönelik profesyonel tedavi şarttır.

İnsektisit Böcek İlacı Nasıl Depolanmalıdır?

İlaçların yapısının bozulmaması için orijinal şişesinde veya ambalajında muhafaza edilmesi gerekir. Kuru, serin ve doğrudan güneş almayan alanlar ideal depolama yerleridir. Açılmamış ürünlerin raf ömrü ve saklama talimatları ambalaj üzerinde yer aldığından, ürüne özgü direktifler mutlaka dikkate alınmalıdır.

En Tehlikeli İnsektisit Grupları Nelerdir?

Çevreye, insanlara ve hedef dışı diğer canlılara en fazla zarar veren, toksisite seviyesi en yüksek ilaçlar genellikle kimyasal içerikli olanlardır. Özellikle **karbamat** ve **organofosfat** grubunda yer alan insektisitler, çok yüksek zehirleme potansiyeli ve şiddetli yan etkileri sebebiyle en tehlikeli gruplar olarak kabul edilir. Bu nedenle bu tür kimyasalların kullanımı ekstra hassasiyet, etiket kurallarına harfiyen uyum ve çevre bilinci gerektirir.