
Testislerdeki toplardamarların genişlemesi ve kıvrımlı hale gelmesiyle oluşan bir damar hastalığı varikosel olarak bilinir. Anatomik olarak sol testiste daha sık görülür çünkü bu taraftaki damar yapısı daha yatkındır. Bacaklardaki varis gibi, testislerde de kan birikir ve dolaşım bozulur.
Testiste ağrı ve ağırlık hissi, skrotumda şişlik veya damarlı görünüm, uzun süre ayakta kalınca artan rahatsızlık ve kısırlık olarak bilinen sperm kalitesinde düşüş. Varikosel genellikle belirti vermese de, çocuk sahibi olamayan erkeklerde yapılan tetkiklerde sıklıkla görülür. Sperm sayısını, hareketini ve morfolojisini azaltabilir.
Her varikosel operasyona ihtiyaç yoktur. Ancak aşağıdaki durumlarda mikrocerrahi varikosel ameliyatı önerilir: Sperm testi anormallikleri varsa; ağrı günlük yaşam kalitesini etkiliyorsa; veya çocuk sahibi olamayan çiftlerde başka bir neden bulunamamışsa. Mikrocerrahi varikosel ameliyatının amacı, testis damarlarındaki dolaşımı iyileştirmek ve bu da sperm üretimini artırmaktır. Birçok erkeğin ameliyattan sonra sperm kalitesi iyileşir ve gebe kalma şansı artar.
Bazı durumlarda, peniste kemik bulunmamasına rağmen, “penis kırılması” terimi kullanılır. Bu olay, sertleşme sırasında gerilen tunica albuginea adı verilen zarın yırtılmasıdır. İlişki sırasında sert bir darbeyle ya da yanlış hareketle ortaya çıkar.
Penis kırılması belirtileri arasında ani bir “çıt” sesi, şiddetli ağrı, hızlı morarma ve şişlik, penisin şekil ve eğriliği ve idrar yaparken zorlanma (idrar yolunun da zarar görmesi halinde), bu olay nadir görülse de acil müdahale gerektirir. Tedavi gecikirse, sertleşme sorunu, eğrilik ve psikolojik etkiler kaçınılmazdır.
Tedavi cerrahidir. Ameliyatla yırtılan dokular onarılır. Genellikle 24 saat içinde müdahale edilirse iyileşme süreci hızlı ve sorunsuz ilerler. Ancak geciken durumlarda komplikasyon riski artar.
Meniden kan gelmesi, erkeklerde endişe verici ancak genellikle iyi huylu bir durumdur. Menide pembe, kırmızı veya kahverengi renkler görülür. Bunu gören birçok erkek utanır ve doktora gitmekten çekinir. Bununla birlikte, bazı durumlarda bu belirti ciddi bir hastalığın belirtisi olabilir.
Özellikle 40 yaş üzeri erkeklerde meniden kan gelmesi mutlaka detaylı şekilde araştırılmalıdır. İdrar yolu enfeksiyonları, cinsel yolla bulaşan hastalıklar veya nadiren tümöral durumlar da bu belirtiye yol açabilir.
Her ne kadar farklı gibi görünse de varikosel, penis kırılması ve meniden kan gelmesi birbirini etkileyebilen, aynı sistem içinde değerlendirilen ürolojik sorunlardır.
Varikosel, testis damarlarında basınca neden olarak, menide kan görülmesine yol açabilir.
Penis kırılması, üretra hasarıyla birlikte olursa menide kan sızıntısı görülebilir.
Varikosel veya penis travmaları, sperm kalitesini etkileyerek hem doğurganlığı hem de cinsel özgüveni düşürebilir.
Yani bu üç durum hem doğrudan hem de dolaylı olarak erkek üreme sistemine zarar verebilir. Ayrıca yaşanan fiziksel belirtiler, zamanla psikolojik sorunlara (özgüven kaybı, cinsel isteksizlik) dönüşebilir.
Bu belirtileri yaşayan erkekler için ilk yapılması gereken şey, utanmadan ve ertelemeden bir üroloji uzmanına başvurmaktır. Tanı süreci aşağıdaki gibi ilerler:
Varikosel: Skrotal Doppler ultrason ile tanı konur.
Penis kırığı: Fizik muayene ile genellikle kolayca anlaşılır, gerekirse MR istenir.
Meniden kan: İdrar tahlili, sperm analizi, prostat muayenesi ve bazen transrektal ultrason uygulanır.
Tedavi süreci hastalığın kaynağına göre planlanır. Gerekli durumlarda cerrahi müdahale, ilaç tedavisi veya yaşam tarzı değişiklikleri önerilir. En önemlisi, erken teşhistir. Gecikmiş her durum, daha ciddi sonuçlar doğurabilir.
Varikosel, penis kırılması ve meniden kan gelmesi gibi sağlık sorunları erkekler için hem fiziksel hem de duygusal açıdan zorlayıcı olabilir. Ancak bu sorunları konuşmak, çözümün ilk adımıdır. Günümüzde erken teşhis ve doğru tedaviyle bu problemlerin büyük bir kısmı kalıcı hasar bırakmadan çözülebilir.
Toplumda erkek sağlığına dair bilinç arttıkça, utanma ve çekinme gibi duygular yerini bilgiye ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarına bırakmalıdır. Erkeklerin de sağlığına sahip çıkma zamanı geldi. Unutmayın, bedeninizin verdiği sinyalleri görmezden gelmek, en büyük hatadır.
Genellikle 3-6 ay içinde sperm parametrelerinde iyileşme başlar.
Evet, doğru iyileşme sağlanmazsa ya da yeniden benzer travmalar yaşanırsa tekrar edebilir.
Tek seferlik bir durumsa genellikle ciddi değildir. Ancak tekrar ediyorsa mutlaka doktora başvurulmalıdır.
Dolaylı olarak evet. Ağrı, psikolojik baskı ve sperm kalitesinde düşüş cinsel yaşamı olumsuz etkileyebilir.
Eğrilik, sertleşme bozukluğu ve kalıcı hasar gelişebilir.
Nadir de olsa, özellikle 40 yaş üstü erkeklerde hematospermi prostat kanserinin belirtisi olabilir.
Evet, özellikle cerrahi teknik doğru seçilmezse tekrarlama riski vardır.
Genellikle 4-6 hafta dinlenme sonrası cinsel yaşama dönülebilir.
Evet, bazen tamamen ağrısız da olabilir. Bu durum da ciddiye alınmalıdır.