
Müşerref GİZERLER
Dünyada kendi kendini temizleyebilen sayılı körfezlerden biri olarak bilinen Saros, kimyasal yüklü çeltik sularının bazı dereler vasıtasıyla denize deşarj edilmesi ile tehdit altında bulunuyor. Üstelik Meriç ve Tunca nehirlerinin su debisinin düşmesi hatta nehirlerin kuruması nedeniyle su kıtlığı da kapımızı çalıyor. Bununla birlikte özellikle çeltik ve tarım alanları için çözüm arandığı bir dönemi yaşıyoruz.

Kuzey Ege’nin Prensi olarak da tanımlanan zamanın hazinelerini barındıran Saros’un Saklı İncisi, Edirne’mizin kadim bir yerleşim yeri, Enez! Doğal çeşitliliği ile koruma kapsamındaki Gala Gölü sulak alanı çevresinde oldukça yaygın olan çeltik/pirinç üretimi giderek artış gösteriyor. Gerek beslenme gerekse ekonomik nedenler ileri sürülerek Edirne kent çevresinde olduğu gibi, Enez civarındaki yerleşim yerleri ve dere kenarlarında da yaygınlaşıyor.
Dünyada kahveden sonra (bir fincan kahvenin su ayak izi yaklaşık 140 litre) en çok su ihtiyacı olan çeltiğin/pirincin ekim döneminden hasata olan süreçte zaman zaman ilaçlı ve gübreli yani kimyasal yüklü kirli su boşaltılarak nehirler ve genellikle yer altının temiz suları ile yenileniyor. Boşaltım, geçmiş zamanlarda Gala Gölü ve çevresindeki göllere yapılmakta iken DSİ’nin boşaltım kanallarına yapıldığı (bu işlemin bile gölün kirlenmesini önlemediği gibi beslenmesini engellediği görüşleri bulunmakta) bilinmekte.

YENİ ÇELTİK ALANLARININ BOŞALTIM SUYU TEHDİT UNSURU
Yeni açılan çeltik alanlarının boşaltım suyu yeni bir tehdit unsuru. Muhtemelen yakınlarında bulunan dere ve kurumuş dere yataklarına boşaltılıyor. Somut bir örnek Büyükevren Köyü sahilinde denize dökülen dere. Bu dereye yapılan çeltik alanları boşaltımı gibi.
Yaklaşık 4-5 yıldır süregelen bu işlem gözlenebilen sahil yakınında derenin yatağını da genişletmiş durumda. Boşaltımın olmadığı zamanlarda dip kısmında balçıklaşan kirli birikim; kötü kokulara, mikrop ve bakterilerin üreyip çevreye yayılmasına yol açtığı gibi tekrar su verilmesi ile artan kirlilik yükü olduğu gibi denize dökülüyor.

ÇELTİK SULARI ARITILARAK TEKRAR KULLANILSIN
Geçtiğimiz günlerde bu durumdan rahatsızlık duyan, duyarlı Martı Sahil Sitesi sakinlerinin resmi kurumlara yaptıkları başvurular sonucunda Jandarma mensuplarının ön inceleme ve gözlemi gerçekleşse de dere yine bugün anadan anaya akıyor.
Sonucu umutla bekleyen sakinler, “Madem üretim gerekli, süreçte boşaltım da gerekli neden bu sular arıtılarak tekrar kullanılmıyor?” diye soruyor.
Böylelikle hem su kaynakları korunur, denizler, göller ve toprak da kirlenmez görüşleri ile ilgili kurumlara ve üreticilere seslenerek konunun ısrarla takipçisi olacaklarını belirtiyor.