Masalsı Ülke Özbekistan İzlenimlerim -9-

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Seyrine doyulmaz manzara Uluğ Bey, Şir Dor ve Tilla Karı medreseleri

Gönül UYANIKTIR

Birçok tarihçi ve gezgine göre, dünyanın mutlaka görülmesi gereken dört beş kentinden ikisi Özbekistan’da bulunuyor. Bu topraklarda doğup büyüyen ya da yolu buralara çıkıp ilim, bilim (başta tıp fen. matematik. astroloji vs) alanında döneminin ötesinde işler yapan alimler yetişmiş ve onlardan feyz alan öğrencileri insanlığa büyük katkılar armağan etmiş.

Kafilemiz Registan Meydanında

(Fotoğraf Said Köseoğlu)

Çok dikkate değer olan; Külliyeler sadece dini amaçlar, ibadet ve din eğitimi için kullanılmamış, dönemlerinin lisesi, üniversitesi, meslek okulları işlevini de görmüş. Yanı sıra bu kompleksler ve külliyelerde ilmi ve dini eğitimler için ayrı ayrı bölümler ayrılmış. Bu ayrıma itina edilmiş olması da dönemin bilime ve ilme verdiği değerin göstergesi.! Bu medreselerin en görkemlilerinden olan Uluğ Bey Medresesi, Şir-Dor Medresesi ve Tilla-Karı Medresesi ile Registan Meydanında üçlü ve güçlü bir damga gibi yükseliyor.

Registan Meydanında gece

SEMERKAND MÜCEVHERİ REGİSTAN MEYDANI
Orta Asya’da Türk mimari sanatının çok özel bir örneği olan Uluğ Bey Medresesi Timurluların dördüncü emiri; Emir Timur’un torunu Uluğ Bey tarafından 15’nci yüzyılda kurulmuş. Üzeri, Türk süsleme sanatının özgün renklerini taşıyan karolarla bezenmiş kapılara sahip olan kompleks, üç ayrı medresenin bir arada bulunduğu Registan Meydanının en değerli mücevheri… Bu mücevher gündüzleri gün ışığında, geceleri de gizemli sarı ışıklara sarılmış olarak izleyenleri mest ediyor. Meydanın karşısındaki merdivenlere oturan turistler dakikalarca bu manzarayı hafızalarına kazıyor.

Uluğ Bey Rasathanesi

Farsça’da, “Kumluk” ya da “Çöl” anlamına gelen ‘Registan’, Kum ülkesi Semerkant’ın merkezi konumunda…15’nci yüzyıldan bu yana savaşlara depremlere karşı ayakta duran Uluğ Bey Medresesine 17’nci yüzyılda yapılan iki medrese, Şir-Dor Medresesi ile Tilla-Karı Medreseleri eşlik ediyor. Tam tarih olarak Uluğ Bey Medresesi (1417-1420) arasında üç yıl gibi çok kısa bir sürede Emir Timur’un torunu Uluğ Bey tarafından inşa ettirilmiş. Şir-Dor Medresesi 1619-1636 yılları arasında, Tilla-Karı Medresesi 1647-1660 yılları arasında inşa edilmiş. Tilla Karı; Uluğ Bey ile Şir-Dor Medreselerinin arasındaki alana konuşlandırılmış

Kaufmann’ın yardım ordusu Semerkant’a giriyor ve kuşatmayı kaldırıyor – 8 Haziran ( 20 ), 1868. Nikolay Karazin’in bir tablosu .

DEPREMLERE VE SAVAŞLARA KARŞIN AYAKTA
Semerkant’ta üç önemli medresenin bulunduğu mahallenin de adı olan Registan Meydanı’nda halen yer yer yenileme ve restarasyon çalışmaları sürüyor. Bu çalışmalara ancak medrese kubbelerinin kuvvetlendirilmesinden sonra başlanılabilmiş Registan Meydanı çalışmaları sürerken, sadece Tilla-Karı Camii’nde 120.000 metre küp toprak temizlenerek dışarı atılmış. Tarih boyu meydana gelen depremler sonucu bir hayli zayıflayan tuğlalar çimento ile günümüzde yaşanabilecek olası depremlere karşı güçlendirilmiş.
Ziyaret ettiğimiz külliyelerin bir kısmında bölünmüş alanlarda yenileme çalışmaları devam ediyor. Bir kısmında ise film setleri kurulmuş, belgeseller veya sinema filmleri çekiliyor… Özbekistan’ın Asya kıtasından gelen ziyaretçileri çok fazla. Ancak Avrupa ve diğer kıtalardan da her yıl artan oranlarda ziyaretçi ülkenin ve Orta Asya’nın gizemine ilgi duyuyor.

(YARIN : Orta Asya’nın Ters Köşe Yapan Kentleri )