
Meme dokusunun X-ışını görüntüleri, mamografik taramanın bir parçasıdır. Memede küçük kalsifikasyonlar, yapısal bozulmalar ve küçük kitleler mamografide görülebilir. Tarama mamografisi, henüz tespit edilen bir kitle veya başka bir belirti olmadan bazı meme kanserlerini gösterebilme yeteneğine sahiptir.
Görüntüler bir radyolog tarafından değerlendirilir ve gerektiğinde daha önce yapılan mamografilerle karşılaştırılır. Zaman içinde meydana gelen değişiklikler, belirli bulguların değerlendirilmesinde kritik olabilir. Mamografide görülen her değişiklik kanser değildir; gerektiğinde daha fazla mamografi görüntüleri, Ultrason veya diğer testler istenebilir.
Fizik muayenede veya mamografi gibi başka bir incelemede görülen belirli bir bölgenin ayrıntılı değerlendirilmesi için meme ultrasonu kullanılabilir. Ses dalgalarıyla görüntü ürettiği için radyasyon içermez.
Ultrason özellikle bir kitlenin iç yapısını değerlendirmek için yararlıdır. Solid yapıdaki kitlelerin sıvı dolu kistler aracılığıyla birbirinden ayrılmasına yardımcı olabilir. Bununla birlikte, ultrason her durumda mamografinin yerine geçen bir tarama yöntemi değildir; kişinin yaşı, şikâyetleri ve mevcut bulgularına bağlı olarak kullanılır.
Ultrason ile mammografi arasındaki en büyük fark budur. Mamografi düşük doz X ışını kullanırken ultrason yüksek frekanslı ses dalgalarından yararlanır. Sonuç olarak, ultrason, iyonlaştırıcı radyasyon içermezken mamografide vardır.
İki yöntem de farklı bir şekilde görüntüler. Meme dokusundaki yapısal değişiklikler ve bazı küçük kalsifikasyonlar mamografide görülebilir. Belirli bir kitlenin içeriğinin değerlendirilmesi ve meme dokusundaki istenen bölgelerin incelenmesi için ultrason kullanılabilir.
Meme dokusu yoğun olduğundan, mamografide bazı anormalliklerin görülmesi zor olabilir. Yoğun dokulu memelerde hem glandüler doku hem de bazı anormallikler mamografide beyaz göründüğü için görüntülerin değerlendirilmesi daha zor olabilir.
Sonuç olarak, mamografiye ek görüntüleme yöntemleri bazı kişilerde değerlendirilebilir. Bu seçeneklerden biri ultrason olabilir. NCI, yalnızca yoğun meme dokusu nedeniyle herkese ek ultrason veya MR uygulanmasının sağlık sonuçlarını iyileştirdiğine dair kanıtların henüz yetersiz olduğunu belirtmektedir.
Yeni bir meme kitlesi bulunduğunda, kişinin yaşına ve klinik özelliklerine bağlı olarak kullanılacak görüntüleme yöntemi değişebilir. Mamografi ve ultrason, bu değerlendirmeyi tamamlayabilir.
Ultrason, ele alınan kitlenin sıvı bir kist veya solid bir oluşum olup olmadığına karar vermek için kullanılabilir. Mamografi, memenin daha ayrıntılı bir resmini vererek ek değişikliklerin araştırılmasında kullanılabilir.
Mamografi sırasında meme, cihazın iki plakası arasında kısa süreli olarak sıkıştırılır. Bu uygulama meme dokusunun daha eşit yayılmasını sağlayarak görüntü kalitesini artırmaya yardımcı olur.
Sıkıştırma aynı zamanda görüntüde doku üst üste binmesini azaltabilir ve gerekli X-ışını dozunun kontrollü tutulmasına katkıda bulunabilir. Bazı kişiler çekim sırasında basınç veya kısa süreli rahatsızlık hissedebilir. Bu his genellikle görüntünün alındığı kısa süreyle sınırlıdır.
Ultrason, meme dokusundaki bir oluşumun sıvı içerip içermediğini göstermede faydalıdır. Basit kistler genellikle sıvı dolu yapılar olarak görüntülenirken solid kitleler farklı ultrason özellikleri gösterebilir.
Ancak ultrason görüntüsünde bir oluşumun görülmesi tek başına kesin tanı anlamına gelmez. Şekil, sınır, iç yapı ve diğer görüntüleme özellikleri birlikte değerlendirilir. Gerektiğinde takip görüntülemesi veya biyopsi gibi ek işlemler gündeme gelebilir.
Mamografi, meme Ultrasonu ve meme MR raporlarında BI-RADS adı verilen standart bir sınıflandırma sistemi kullanılabilir. Bu sistem, radyolojik bulguların ortak bir dil içerisinde kategorize edilmesine ve sonraki yaklaşımın belirlenmesine yardımcı olur.
BI-RADS kategorileri normal veya iyi huylu bulgulardan daha ileri inceleme gerektirebilecek bulgulara kadar farklı değerlendirmeleri kapsar. Rapor üzerindeki BI-RADS değerinin anlamı, görüntüleme bulguları ve önerilen takip yaklaşımıyla birlikte değerlendirilmelidir.
Mamografide saptanan bir alanın daha ayrıntılı incelenmesi gerektiğinde Ultrason ek bir değerlendirme yöntemi olarak kullanılabilir. Özellikle belirli kitlelerin iç yapısını değerlendirmek veya mamografide tam olarak karakterize edilemeyen bir bölgeyi incelemek amacıyla iki yöntem birlikte kullanılabilir.
Aynı şekilde ele gelen bir kitle veya meme başı akıntısı gibi şikâyetlerde kişinin yaşına ve klinik durumuna göre hem mamografi hem de Ultrason gündeme gelebilir. Hangi yöntemin önce veya birlikte kullanılacağı standart tek bir kurala göre değil, mevcut durum ve risk profiline göre belirlenir.Mamografi ve Ultrason meme sağlığının değerlendirilmesinde birbirini tamamlayabilen farklı görüntüleme yöntemleridir. Mamografi düşük doz X-ışınlarıyla meme dokusunu görüntüler ve meme kanseri taramasında önemli bir rol oynar. Ultrason ise radyasyon kullanmadan ses dalgalarıyla görüntü oluşturur ve özellikle belirli kitlelerin yapısının değerlendirilmesine yardımcı olabilir.
Hangi yöntemin gerekli olduğu kişinin yaşı, meme yapısı, şikâyetleri, risk faktörleri ve daha önceki görüntüleme sonuçlarına göre değişebilir. Bu nedenle Mamografi ve Ultrason birbirinin rakibi değil, farklı sorulara yanıt sağlayabilen tamamlayıcı görüntüleme araçları olarak değerlendirilir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Evet. Mamografi meme görüntülerini oluşturmak için düşük doz X-ışını kullanır.
Her zaman değil. Ultrason belirli meme bulgularını değerlendirmede faydalı olabilir ancak mamografinin meme kanseri taramasındaki rolünün doğrudan yerine geçen bir yöntem olarak değerlendirilmez.
Hayır. Mamografide farklı iyi huylu değişiklikler de görülebilir. Şüpheli bulunan alanlar gerektiğinde ek görüntüleme veya biyopsiyle değerlendirilir.
Hayır. Ultrason görüntü oluşturmak için ses dalgalarından yararlanır ve iyonlaştırıcı radyasyon kullanmaz.
Ultrason, bir meme kitlesinin sıvı içerikli mi yoksa solid mi olduğunu değerlendirmeye yardımcı olabilir.
Evet. BI-RADS sistemi mamografi, meme Ultrasonu ve meme MR bulgularının standart biçimde sınıflandırılmasında kullanılabilir.