
Edirne’de bazen öyle işler yapılır ki, hiçbir gürültü koparmadan, kimseye gösteriş yapmadan, adeta sessiz bir devrim yaratır.
Lalapaşa Kadın Emeği Girişimciler Üretim ve İşletme Kooperatifi de işte tam bu tanıma yakışan bir yapı.
Yıllardır kadın emeğini, toprağın bereketiyle, arının sabrıyla, doğanın döngüsüyle birleştirerek örnek bir model ortaya koyuyorlar.
**
Kooperatifin hikâyesi, Bulgaristan sınırındaki Çallıdere Köyü’nde, Edirne Orman İşletme Müdürlüğü ile birlikte oluşturdukları Lalaşahinpaşa Bal Ormanları ve Lavanta Sahası ile başlıyor.
Tarih diyor ki, Osmanlı sarayının bal ihtiyacı bir zamanlar Çallıdere’nin florasından karşılanırmış.
Bugün ise aynı topraklar, kadın emeği sayesinde yeniden Edirne’nin gurur kaynağı.
**
Trakya Üniversitesi laboratuvarlarında yapılan analizlerde bu bölgenin balları, Türkiye’nin besin değeri en yüksek balları arasında gösteriliyor.
Üstelik kooperatif, Türkiye’deki 9 APİ Turizm durağına bir yenisinin eklenmesi için çalışıyor:
“Lalapaşa, Türkiye’nin 10. APİ durağı olsun.”
**
Ve şimdi, önlerinde Edirne’nin kırsal kalkınma hikâyesini değiştirebilecek iki önemli proje var.
Kabul edilmiş olmaları sevindirici…
Fakat projelerin bir an önce uygulamaya geçmesi hem bölge, hem de kadınlar için artık kaçınılmaz bir ihtiyaç.
**
1) “Yerelden Küresele Çallıdere Bal Rotası” Projesi
Bu proje, yalnızca lavanta ekmekten, adaçayı toplamaktan ibaret değil.
608 dönümlük Bal Ormanı ekosisteminde; tıbbi ve aromatik bitkilerin modern tekniklerle yetiştirilmesi, arı popülasyonunun besin çeşitliliğinin artırılması, bal verimi ve kalitesinin yükselmesi ve en önemlisi kadın istihdamının güçlenmesi hedefleniyor.
Lavanta ekim makinelerinden hasat ekipmanlarına kadar yapılacak yatırımların toplamı 4.985.000 TL.
Bunun %70’i hibe olarak talep edilmiş.
Bu proje hayata geçerse, Çallıdere yalnızca balıyla değil, kırsal turizm, doğa rotaları ve aromatik bitki üretimiyle bir kalkınma yoğunluğu yaratacak.
**
2) “Kadın Eliyle Yeşil Üretim” Projesi
Bu proje, Lalapaşa’da kadın emeğiyle modern, hijyenik ve çevre dostu bir bal dolum–paketleme tesisinin kurulmasını içeriyor.
Bu tesis sayesinde: üretim kapasitesi %40 artacak, kadınların gelirleri en az %30 yükselecek, katma değerli bal ve lavanta ürünleri üretilecek ve E-ticaret altyapısıyla satış kanalları genişleyecek.
**
Peki sorun ne?
Projeler kabul edildi, destek oranları belli, kadınlar hazır, kooperatif hazır, sahalar hazır.
Eksik olan tek şey zamanında atılacak adımlar.
Bu projelerin bir an önce hayata geçmesi için gereken tüm kolaylıklar sağlanmalı.
**
Çallıdere’nin balı tatlıdır…
Ama en tatlısı kadınların emeğidir.
Bugün bu iki proje hızla uygulanırsa, yarın Edirne yalnızca Türkiye’nin değil, Balkanlar’ın kırsal kalkınma başarı hikâyelerinden biri olabilir.
**
Son söz…
Ama önce çok ünlü bir söz:
Bal tutan parmağını yalarmış…
Hakları!