Hüseyin ERKİN
Kırkpınar Kül. Tan. Yaş. Der. Kurucu Başkanı
Adı Edirne ile özdeşleşmiş olan Kırkpınar Yağlı Güreşleri etkinliğinin 665’incisi yapıldı. Giderek gelenek ve kültürü kan kaybeden duruma getirilen Kırkpınar öğelerimiz Edirne ve Trakya olarak kaybolmaktadır.
Elimizde kalan başcazgırlık da Şükrü Kayabaşın emekli olması ile gitti. Şimdilik elimizde sadece “Davul-Zurna” ekibi ve Sarayiçi kaldı.
Bir yıldır yapılan açıklamalar ve bu Kırkpınar sonrasında yapılan açıklamalar ile “Bu yıl Sarayiçi’nde son Kırkpınar yapıldı” ifadeleri ile 666. Kırkpınar’ın başka alanda yapılacağı anlaşılmaktadır. Bilindiği gibi yağlı güreş 19. Y.Y. sonlarına doğru Trakya ve Balkanlar’da ünlenmeye başlayan (Kurtdereli, Koca Yusuf, Adalı Halil, Kel Aliço… ) gibi pehlivanlar ile yağlı güreş en parlak günlerini yaşamıştır. Koca Yusuf, Adalı Halil gibi pehlivanları bir Bulgar organizatör Avrupa’da güreşler organize ederek bu pehlivanlarımızın bir bölümünün ünü Avrupa’ya hatta Koca Yusuf ile Amerika’ya kadar taşınmıştır.
Cumhuriyet sonrasında 1924 yılında Edirne’de Sarayiçi’nde yapılmaya başlanan Kırkpınar Yağlı Güreşleri’nde Edirne – Kırklareli – Tekirdağ pehlivanları uzun yıllar başpehlivanlık yapmıştır. Çömlekköylü Kara Emin, Yenici Mehmet, Tekirdağlı Hüseyin, Babaeskili Nazmi ( En son 1969’da Trakyalı başpehlivan) bölgemizin pehlivanlarındandır.
Ne yazık ki sonraki yıllarda pehlivan neslimiz giderek yok olmaya yüz tutmuştur. Keza uzun yıllar Kırkpınar Ağaları genellikle Trakya bölgesinden olurken ağalık da yavaş yavaş Trakya dışına geçmiştir. En son 643. Edirneli Kırkpınar Ağası Mustafa Altunhan’dır.
Pehlivanlar giysisi olan “kispet” uzun yıllar Edirne’de dikilmiştir. 90’lı yıllarda Lapsekili İrfan usta ünlü kispet ustası olarak hizmet görmüştür.
Şimdi sadece elimizde Davul-Zurna ekibi kaldı.
Kırkpınar’ın en önemli öğelerinden biri olan Ağalık müessesesi kamuoyunda özgül ağırlığı olan bir posttur. Kendisine özel plaka dahil bir çok ayrıcalık tanınan bir unvan olmuştur. Lakin geçmişte zaman zaman özgül ağırlığı olmayan ve ağalık kendilerine hafif gelen Kırkpınar Ağaları yüzünden Kırkpınar ağalığı zafiyete uğramıştır.
Lakin son 2 yıldır ağa kıyafeti konuşulur olmuştur. Mevcut Kırkpınar ağası geleneksel ağa kıyafeti giymekten imtina ettiği gibi Kırkpınar geleneğine yakışmayan bir ceketvari bir giysi giymekte, bazen de ağalığı tanımlayan hiçbir şey giymemektedir.
Önceki yıllarda ağalar devlet zevatı davetlerinde ya da kamuoyu karşısına çıkışlarda Kırkpınar geleneksel ağa kıyafeti giyerlerdi. Şimdiki ağamız ağa kıyafetini modaya uyduracağım diyerek 666. Kırkpınar Ağalığı da aldı.
UNESCO somut olmayan dünya mirasları listesi kabulü taahhütnamede ve Geleneksel Güreşler Federasyonu Kırkpınar yönetmeliğinde “Kırkpınar Ağası Geleneksel yöre kıyafeti giyer” denmektedir. Buna rağmen mevcut ağa bunları yok saymaktadır. Belediye ve federasyon da bu konuyu görmezden gelmektedir. Kırkpınar’ı ve Edirne’yi sevenler ağa kıyafeti konusunda hassasiyet gösterip bu işin Kırkpınar geleneklerine göre uygulanmasında direnç gösterecektir.
Kırkpınar güreş alanının da adıyla özdeşleşmiş “Sarayiçi” mevkiinden başka yere taşınması gündemde olup, siyasi ve idari yetkililerce “Sarayiçi’nde yapılan son Kırkpınar” oldu söylemi basında yer almıştır. Kırkpınar Yağlı Güreşleri alanının Sarayiçi’nden başka yere taşınması illa gerekiyorsa bu yapılabilir. Lakin o zaman önce bu alanı belirleyip projesi kamuoyu ile paylaşılsın ve inşaatı başlanıp bitirilsin. Ondan sonra Yağlı Güreş alanı Sarayiçi’nden kaldırılmalıdır. Yoksa Kırkpınar Yağlı Güreş alanı 25 Kasım futbol sahası akıbetine uğrar. Edirnespor’un amatör lige düşmesinin sebeplerinden biri de bu ilgisizliktir. Yeni stadın ne zaman ve nerede olacağı henüz netleşmemiştir. Bana göre Kırkpınar Yağlı Güreşleri Sarayiçi sahası az bir masrafla revize edilerek, standart ölçülerde 60×90 bir saha ve 25 bin kişilik futbol sahasına dönüşebilir.Tunca Nehri adası halindeki Sarayiçi ve Tavukormanı Taşkın hidrolojisine uygun bir şekilde koruma altına alınabilir.
