Çalış, çalış, günün birinde çalışamayacak hale gelirsin. Ne güç kalmıştır ne takat. Bundan sonrası yeni bir hayat, yani emeklilik. Emekli oldum demek, hiçbir meşguliyetle uğraşmamak, ölümünü beklemek değildir. Nice emekliler var, emekli olduktan sonra üç üniversite bitiriyor. Tabii bunlar istisna olabilir.
Emekli olunca hiçbir şeyle meşgul olmadan gününü geçirmek de zor iş. İnsan ne yaparsa yapmalı, bir şeylerle uğraşmalı. Ben de 90 yaşında bir emekliyim. Ne mi yapıyorum? Hava iyi ise evimin bahçesi ile uğraşıyorum, kötü ise kitap okuyorum, HUDUT gazetesine yazı hazırlıyorum. Bunun gibi meşguliyetler işte.
Emeklilik zor konu. O gitmiş, bu gitmiş, tanıdık kimse, kafa dengi kimse kalmıyor. Gençlerin yanına sokulsan uyum sağlayamıyorsun. Sizin anlayacağınız zor yaşam. Asıl zorluk da bugünleri yaşayabiliyor musunuz, yani emekli maaşı ile geçinebiliyor musunuz? İşte mesele burada.
Çoğunluğun müşterek derdi geçim sıkıntısı. Tabii bunun dışında olanlar da var. Emekli, geçimini sağlamak için Devlet Emekli Sandığına, Sosyal Sigortalara, Bağ-Kur’un vereceği emekli maaşı ile geçiniyor. Bu maaş kimine göre yeterli oluyorsa da kimine göre de az oluyor. Tabii bunun kuralı ödediğin prim miktarına bağlı. Bazı emeklilerin maaşları yüksek olurken bazılarınınki düşük kalıyor. Yani emekli maaş makası çok açılmış oluyor. Bu anormallik bir türlü düzelmiyor. Bunu düzeltmenin bir yolu olmalı.
Maaşı az olan emekli, her yılbaşına birkaç ay kala dört gözle yapılacak zammı bekliyor. Zamdan önce her şeyden haberi olan piyasa, ürünlerine çoktan zam yapmıştır. Para piyasaya çıkınca bir zam daha yapıyor. Zam üstüne zam, işte sana katmerli enflasyon, pahalılık, enflasyon!
Bununla nasıl başa çıkabiliriz? Tek başa çıkma, zamları önlemek. Hiç olmaz ise halkın elzem gıda maddelerine narh uygulamak, bir yerde devlet desteği sağlamak. Liberal ekonomiyi, istediğin malı istediğin fiyata sat. Türkiye ekonomisi dibe vurmuştur. Biraz kontrollü ekonomi gerekir.
Türk parası bir türlü değer kazanamıyor. Bulgar parasının yanında değeri çok düşük. Türk lirasını değerlendirmek gerekir. Emekli maaşlarına zam konusuna gelince çeşitli senaryolar hazırlanıyor. %10 zam yapalım, bayram ikramiyelerini üçe çıkaralım, seyyanen zam uygulayalım — ne demekse — refah payı uygulayalım, daha başka alternatifler de var.
Bu hal geçim makasını iyice açıyor. Aynı ülkede bazı vatandaşlar rahat, huzur içinde yaşarken bazı vatandaşlar da geçim darboğazında boğuluyor. Hiç iyi yönetilmiyoruz. Gelir makası bu kadar çok açılmamalı. Bir halk tekerlemesi vardır: “Biri yer, biri bakar, kıyamet ondan kopar.” Gelir makası çok açılmamalı. Hâlâ mı Avrupa’dan ders alınmıyor? İnsanlar açık açık haykırıyor: “Bu gelirle geçinemiyoruz.”
Milletin derdi geçim derdi. Yalnız Türkiye’de değil, aşağı yukarı bütün dünya böyle. Buna çare olarak bazı emekliler, emekli olduktan sonra ek işler yapıyor. Örneğin esnaflık, ticaret, yapıcılık, buna benzer işler. Bazıları da ücretli olarak bazı işlerde çalışıyor.
Serbest çalışana bir söz yok ama bu kadar gencin işsiz gezdiği bir ülkede onların iş sahasını azaltmak ne kadar doğru acaba?
Emeklilik hiç de rahat, özlem duyulacak bir hayat değil. Ah, bir emekli olsam! Emekli maaşı seni geçindiriyorsa mesele yok ama geçindiremiyorsa o zaman sıkıntı, üzüntü başlar.
Sen emekli olmadan önce bir kere daha düşün!
Çalış, çabala, hayatın sonbaharı EMEKLİLİK…
