Masalsı Ülke Özbekistan İzlenimlerim

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Taşkent İslam Kerimov Havalimanı, şehre 12 km uzaklıkta ve Özbekistan’ın en büyük uluslararası havalimanı

Gönül UYANIKTIR

Edirne Lisesinden Yetişenler Derneği (ELYD) ve Vakfı (ELEV) hizmetleriyle, sadece mevcut öğrencilerinin değil, mezunlarının da ufkunu açmayı sürdürüyor. Edirne Liseli ve Edirneli olmanın, Edirne’de yaşıyor olmanın lezzetini, dünyayı tanıdıkça daha yoğun hissediyorsunuz.
Üç ay önce Norveç ziyaretinden hemen sonra kritik yapmak ve izlenimlerimizi aktarmak için konuştuğumuzda, Atıl Erman; “Gönül bundan sonra ata topraklarımıza gideceğiz. Dünyanın en muhteşem şehirlerini göreceğiz” diyerek beni heyecanlandırdı. Rehberimiz, bize Rusya’da harika eşlik eden Said Köseoğlu olacaktı. Kardeşim Gülay, “ELYD ve Pronto Tur’la olduktan sonra gideriz” diye onaylayınca geriye hareket gününü beklemek kaldı. Kuzenimiz Aynur zaten çoktan katılımını onaylamıştı…
Yaş aldıkça daha da artan iç sesimle olan mücadelemde, bu kez muhalif tarafıma fena direndim, hatta ona söz hakkı vermedim. Sonunda kazandığım zaferin tadını Özbekistan’da doya doya çıkardım. Az çok tanıdığımı sandığım bu ülke, geçmişini koruyan, sahip çıkan ve değerini bilip, kültürünü yaşatan bir toplum olarak resmen büyüleyici…

İslam Kerimov Havalimanında valizleri bekliyoruz. Önce Özbeklerin vatandaşlarının bavul ve kolileri geliyor.

…………..
Bildiğimiz; Türklerin anayurdu; doğuda Baykal Gölü’nden batıda Hazar Denizi ve Ural Dağları’na; kuzeyde Sibirya bozkırlarından güneyde Tanrı Dağları ve Gobi Çölü’ne uzanan Orta Asya bozkırları olduğudur. Biz bu toprakların eski sahiplerini anıp, torunlarıyla tanışacağız…
Onuncu yüzyılda Orta Asya’dan; çoklukla İran üzerinden Anadolu topraklarına yerleşen Oğuz-Türkmen başta olmak üzere pek çok boy. Türk adı altında toplanmış. Türk adı Orta Asya’da Türk ırkına mensup ve Türkçe konuşan toplulukların Göktürkler döneminden bu yana ortak adı olmuş.
Göktürkler (MS 552-744), gerek ilk kez Türk adını kurdukları siyasi birliklere ve Türk diline ait bilinen en eski yazılı kaynaklarını vermeleri bakımından, Türk kültür ve edebiyat tarihi açısından önemli bir yere sahipler.
Günümüzde bağımsız Türk devleti olarak varlığını sürdüren Türkiye’den başka, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Türkmenistan, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti olmak üzere toplam 7 ülke bulunuyor.
Antik dönemde İran dillerinin konuşulduğu Mâverâünnehir ve Turan bölgelerinin parçası olan günümüz Özbekistan topraklarının ilk yerleşimcileri Doğu İran kökenli İskitlerdi. Müslümanların 7’nci yy’da İran’ı fethinin ardından bölgede İslamiyet yayıldı. Semerkant, Hive ve Buhara gibi şehirler İpek Yolu sayesinde zenginleşti. Buhârî, Tirmizî, Birûni ve İbn-i Sina gibi dönemin önde gelen bilim ve ilim adamları bu şehirlerde yetişti.
13’nci yüzyılda, bölgeye hâkim olan Harezmşahlar Orta Asya’nın tümü ile birlikte Moğol istilalarına yenik düştü. Moğol ordularına katılmış olan Türk boyları bölgeye yerleşerek Özbekistan’ı Türkleştirdi. 14’ncü yüzyılda kurulan Timur İmparatorluğu’nun başkenti Semerkant; Uluğ Bey devrinde önemli bir bilim merkezi hâline geldi. Bu dönemi tarihçiler, “Timurlu Rönesansı” olarak tanımlar. Ancak bu imparatorluk, 16’ncı yüzyılda Özbek Şeybânîler tarafından yıkıldı ve bölgede Buhara, Hokand ve Hive hanlıkları kuruldu. Timurlu hanedanından Babür ise, Hindistan üzerinde egemenlik kurdu.

Özbekistan’ın incileri gece ayrı gündüz ayrı görkemli

ÖZBEKİSTAN SSC’DEN ÖZBEKİSTAN CUMHURİYETİ’NE
19’ncı yüzyılda Orta Asya; Rus İmparatorluğu’nun kontrolüne geçti. Taşkent bu dönemde ‘Rus Türkistanı’nın başkenti oldu. Sovyetler Birliği 1924’te Sovyet Orta Asya’sını parçalayarak ‘Özbekistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti’ni kurdu. Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından 1991’de Özbekistan Cumhuriyeti ilan edildi.
PAMUK KÖLELİĞİ VE ÇOCUK İŞÇİLİĞİNDE REFORM
Ülkeyi kuruluşundan 2016’ya dek yönetmiş olan Kurucu Cumhurbaşkanı İslam Kerimov’un; insan hakları ve bireysel özgürlükler konusunda politikaları, o yıllarda uluslararası kuruluşlar tarafından ağır biçimde eleştirildi. Kerimov’un 2016’daki ölümünün ardından cumhurbaşkanı seçilen Şevket Mirziyoyev ülkede yaygın olan pamuk köleliği ve çocuk işçiliği konularında reformlar yaptı. Dünyanın en büyük pamuk ihracatçılarından biri ve Orta Asya’daki en büyük elektrik üreticisi olan ülkede serbest ekonomiye geçiş yolunu açıcı hamleler yapan yeni Başkan komşu ülkelerle ilişkileri de iyileştirdi.
Özbekistan etnik dağılımında Özbekler %80, Ruslar %5,5, Tacikler %5’lik orana sahip. Nüfusun %96’sı Müslüman, %2 oranında Ortodoks nüfus, %2 oranında da diğer dinlere mensup insanlar yaşamakta.
……………………………….
Özbekistan hakkında kısa bir araştırma yapıldığında bu bilgilere sahip olunabiliyor. Ancak bu coğrafyanın insanları ile tanışmak, tarih, kültür, sanatta, insani ve mistik ortaklaşmalar paydasında aynı havayı solumak, toplamda; örf adetlerdeki benzerlik, zaman zamansa hayret ettiren zarif farklılıklar, sadece Türk olduğumuz için, “Biz sizi çok seviyoruz” diyebilecek içten yaklaşımlar, gençlerin konuştuğu Türkçe; iki ülke insanının ne denli güçlü bağlara sahip olduğunun kanıtı…!
İşte bu yüzden Özbekistan izlenimlerimi yazmaya bir soru cümlesi ile başlıyorum. İlk kez gördüğünüz, fotoğrafını çekmemişseniz yüzünü bile hatırlamayacağınız ve tekrar görüşme olasılığının rakamla da (0) yazıyla dasıfır olduğu, bir mucize olup görüşseniz bile tanımayacağınız insanlar, neden, “Sizi çok seviyoruz” diyebilecek yakınlığı gösterir?
Ben bu sorunun cevabını net veremeyebilirim, ama bu izlenimlerimi okuyanlar kendi duygu dünyalarından farklı çıkarımlar yapabilir…
YARIN : Sarının Mavinin, Işığın ve Sadeliğin İhtişamı