
Olgay GÜLER
CHP Kadın Kolları Genel Başkanı Asu Kaya, Türkiye’nin kadının siyasette temsiliyeti noktasında Avrupa’da son sırada olduğuna dikkat çekti.
Edirne Belediyesi tarafından, 5 Aralık Türk Kadınına Seçme ve Seçilme Hakkı tanınmasının 91’nci yıldönümü nedeniyle etkinlikler düzenlendi. Etkinlikler kapsamında ilk olarak Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) il başkanlığı önünde, CHP Kadın Kolları Genel Başkanı Asu Kaya’nın katılımıyla açıklama gerçekleştirildi. Açıklamaya, Edirne Belediye Başkanı Filiz Gencan, CHP İl Kadın Kolları Başkanı ve İl Genel Meclis Başkanı Çiğdem Gegeoğlu ile çok sayıda partili kadınla, muhtarlar ve sivil toplum kuruluş temsilcileri katıldı.

‘5 ARALIK BİR ZİHNİYET DEVRİMİDİR’
Basın açıklamasında konuşan CHP Kadın Kolları Genel Başkanı Kaya, 5 Aralık’ın kadınların siyasi ve toplumsal yaşamda eşit yurttaşlar olarak yer almasının tarihi bir dönüm noktası olduğunu söyledi. Kaya, “Kadınlar 1930’da belediyelerde, 1933’de köy ihtiyar heyetinde ve muhtarlık seçimlerinde, 1934’te ise Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde seçme ve seçilme hakkına kavuşarak birçok ülkeden çok daha önce demokratik hayata adımını atmıştır. İşte bu bir zihniyet devrimidir. Bu zihniyet devriminin çağın ötesine geçen bir vizyonun adıdır aslında. Bu vizyonun sahibi ise kadını toplumun öznesi yapan Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’tür. Bu sözümü AKP iktidarı işitsin; kadınlar haklarını bizim zamanımızda, bizim iktidarımızı aldı diyen AKP iktidarı bu cümleleri işitsin. Türkiye Cumhuriyeti’nde Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve tüm devrimcileri, Türk kadınının modern, demokratik, çağdaş haklarını almaları için verdiği mücadeleye destek verdikleri için onları bugün rahmetle, minnetle, şükranla, saygıyla anıyoruz” dedi.

‘BUGÜN BİR UYANIŞ GÜNÜDÜR’
Kadınların siyasi güçlenme verilerinde, Avrupa ülkeleri arasında son sırada Türkiye olduğunu belirten Kaya, “Biliyoruz ki gerçek demokrasi ancak ve ancak kadın erkek eşitliği sağlandığında hayat bulabilir. Ancak bugünün Türkiye’sinde 1934’ten bugüne geldiğimizde, tablo çok daha vahim maalesef. Türkiye ekonomik forumunun küresel cinsiyet eşitsizliği 2025 raporuna göre Türkiye, kadınların siyasal güçlenme verilerinde 148 ülke arasında maalesef 139’uncu sıraya gerilemiş. Aynı zamanda Avrupa’nın da sonuncu ülkesidir. Altını çiziyorum. Avrupa’nın sonuncu ülkesiyiz. Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde kadın temsili sadece yüzde 20, yerel siyasette ise yüzde 5 düzeyindedir. Bu veriler Türkiye’nin demokrasi açığının aslında en somut göstergesidir. Bu nedenle bugün birlikte olduğumuz 5 Aralık tarihi yalnızca bir yıl dönümü değildir. Bugün bir uyanış günüdür. Bugün daha fazla eşitlik talebini hep birlikte yükseltmemiz gereken bir gündür. Bugün kadınların siyasete eşit katılımı için kararlılıkla daha fazla adım atma günüdür. Bu kararlılığı ortaya koyan parti, kadınları sadece siyasetin vitrininde değil, karar mekanizmalarının tam da merkezine, ortasına konumlandıran Cumhuriyet Halk Partisi’dir” diye konuştu.

‘KADIN VARSA DEMOKRASİ VARDIR’
Kaya, Eylül 2024 tüzük kurultayında CHP’nin kademeli artışla yüzde 50 eşit temsili güvence altına aldığını hatırlatarak, “Yerel seçimlerde de bu irade sandığa yansımıştır. 1 Nisan 2024 sabahı itibariyle Cumhuriyet Halk Partisi listelerinden 35 kadın belediye başkanı seçildi ki işte burada da Filiz başkan var. Bizim yerelde il genel meclis başkanı ve belediye başkanı, yani yerelde hem kırsalı, hem merkezi birlikte yönettiğimiz tek ilimiz Edirne. Bunun için Edirne’nin anlamı büyük. Edirne’nin anlamı aslında kendi düşündüğünden daha da büyük. Kadın belediye meclis üyesi ve kadın il genel meclis üyelerinin sayısında ciddi biçimde bir artış kazanarak yerel siyasette hep birlikte kadın temsiliyetini arttırmayı başardık. Bu doğrultuda bir kez daha görüyoruz ki; eşit temsil ancak ve ancak gerçek, kuvvetli bir siyasi irade varsa mümkündür. Yoksa kadınlar sadece vitrinde kalmaktadır, karar mekanizmalarında önemli görevlerde maalesef bulunamamaktadır. Kadın varsa ancak demokrasi vardır diyebiliyoruz” ifadelerini kullandı.

KORTEJ YÜRÜYÜŞÜ YAPILDI, ÇELENK SUNULDU
Kaya’nın konuşmasının ardından, Kadın Kolları Genel Başkanı Kaya ve Belediye Başkanı Gencan ile beraberindeki kadınlardan oluşan heyet Edirne Belediyesi’ne geçti. Heyete burada Edirne’deki sivil toplum kuruluşlarından oluşan Edirne Kadın Dayanışması temsilcileri de katıldı. Oluşturulan kortej, Edirne Belediyesi önünden Atatürk Anıtı’na yürüyerek, çelenk bıraktı.

‘KADINLARIN EŞİT TEMSİL HAKKI İÇİN ÇALIŞACAĞIZ’
Atatürk Anıtı’ndaysa, Edirne Kadın Dayanışması adına basın açıklamasını Atatürk Mahallesi Muhtarı Gülden Akman Yılmaz okudu. Yılmaz, 5 Aralık’ın kadınların düşüncesiyle ve iradesiyle toplumsal hayatta yer aldığı devrimin adı olduğunu söyleyerek, şunları kaydetti:

Atatürk Mahallesi Muhtarı Gülden Akman Yılmaz
“Atatürk kadınlara bu hakkı tanırken sadece bir yasal düzenleme yapmadı. Kadınların cumhuriyetin kurucu unsurlarından biri olarak gördüğünü bütün dünyaya ilan etti. Kadın geri itilirse toplum geriye gider. Kadının sesi kısılırsa toplumun sesi kısılır. Bugün kadınların seçme ve seçilme hakkı yasal güvence altındadır. Ancak bir hakkın kağıt üzerinde yazması yetmez. Haklar günlük yaşamda karşılık bulduğunda gerçek anlamına kavuşur. Bu nedenle kadınların siyasette eşit temsil hakkı, tören mekanizmalarında yer alması eğitim ve istihdam olanaklarına erişimi, şiddetten uzak ve güvenli bir yaşam sürmesi, kamusal alanda özgürce var olması hala mücadele gerektiren alanlardandır. Kadınların eşit temsili artık bir istisna değil, bu ülkenin demokrasi iddiasının en sağlam dayanağıdır. Bugün Atatürk anıtına bıraktığımız çelenk geçmişi anmanın ötesinde geleceğe dair ortak bir söz ve kararlılık beyanıdır. Edirne’nin Edirne Kadın Dayanışması olarak bir kez daha ilan ediyoruz; kadınların eşit temsil hakkı için çalışacağız. Şiddetsiz bir yaşamı savunacağız. Kız çocuklarının eğitim hakkını güçlendireceğiz. Kadınların üretime, bilime, siyasete, sanata katılımını büyüteceğiz. Kadın emeğinin görünür olması için daha çok çaba göstereceğiz. Hiçbir kadının sesinin bastırılmasına izin vermeyeceğiz”.


