Büyük usta, ‘ustalık eseri’ önünde anıldı

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Olgay GÜLER

UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi’ndeki Selimiye Camisi’yle ustalığını Türk mimarisine altın harflerle kazıyan Mimar Sinan, ölümünün 438’inci yılında, TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası tarafından, ustalık eseri önünde anıldı.

Türk mimarlığının usta ismi, mimarlık tarihine bıraktığı çok sayıda eserle dünyada örnek gösterilen Mimar Koca Sinan, ölümünün 438’inci yılında Edirne’de anıldı. Sinan’ın ‘ustalım eserim’ dediği, UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi’ndeki Selimiye Camisi önündeki heykelinde gerçekleştirilen anma töreni, TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası il temsilciliği tarafından düzenlendi. Törende, odanın il temsilcisi Eren Eryılmaz, basın açıklamasını okudu.

‘ESERLERİYLE ŞEHİRLERİ BİR SANAT ESERİ HALİNE GETİRMİŞTİR’

Eryılmaz, büyük usta Sinan’ın, sadece yapılar inşa etmediğini, medeniyetin estetik anlayışını ve mühendislik zekasını, harçla karıp ölümsüzleştirdiğini belirterek, “Şehzade Camisinde çıraklık, Süleymaniye Camisinde kalfalık, Selimiye Camisinde ustalık eserim diyerek sanatının her aşamasında kendini aşan bir deha sergiledi. Mimar Sinan, estetik ve fonksiyonel yapıların günümüze ışık tutan eserlerin yaratıcısıydı. Onun ruhu, Edirne’den İstanbul’a, Balkanlardan Orta doğuya kadar uzanan tüm eserlerinde yaşamaya devam ediyor. Onun eserleri sadece görsel bir güzellik değil, aynı zamanda depreme dayanıklılık, akustik ve suyolları gibi ileri mühendislik hesaplarını barındırmaktadır. Mimar Koca Sinan eserlerinde insanı merkeze almış; Cami, medrese, köprü ve hamamları ile şehirleri bir sanat eseri haline getirmiştir” dedi.

‘ÇAĞININ KÜLTÜRÜNÜN GELECEK KUŞAKLARA AKTARILMASINI SAĞLADI’

Özellikle Selimiye Camisi’nin mimarlık tarihinin baş yapılarından biri olarak, kubbe ve mekan tasarımında ulaşılan en üst noktayı temsil ettiğini anlatan Eryılmaz, “Mimar Sinan, sadece mimarlık ve mühendislik uygulamalarında çığır açmakla kalmamış, aynı zamanda Anadolu ve Balkan coğrafyasına ve özellikle de şehrimize ölümsüz eserler kazandırmıştır. Aralarında 81 cami, 51 mescit, 55 medrese, 17 türbe, 17 imarethane, 3 hastane, 8 köprü, 5 suyolu, 20 kervansaray, 36 saray, 8 mahzen, 48 hamam üzere toplam 375 eserin mimarıdır. Bilindiği üzerine Mimar Koca Sinan’ın; ustalık eserim dediği Edirne Selimiye Camii, yaratıcı dehanın baş yapıtı olarak, UNESCO tarafından Dünya Kültür Mirası Listesine dahil edilmiştir. Bir başka ifadeyle döneminin mimarlık ve mühendislik birikimini en üst düzeyde hayata geçiren uygulamaları ile çağının kültürünün gelecek kuşaklara aktarılmasını sağlamıştır. Hiç şüphe yok ki yaşadığı topraklara ve dünya mirasına büyük bir değer katmıştır. Mimar Sinan bu nedenle ölümsüzdür. Eserleri pek çok deprem ve çeşitli doğal afetleri görmesine rağmen bu günlere kadar ulaşmış olması, Mimar Sinan’dan mühendislik yaklaşımları bağlamında öğreneceklerimiz olduğunu göstermektedir. Süleymaniye, Selimiye Camileri ve daha nice eseri korunarak günümüze kadar nasıl geldiyse, aynı şekilde geleceğe de taşınacaktır” diye konuştu.

‘SELİMİYE UZMAN HATTATLAR VE RESTORATÖRLERCE YENİLENDİ’

Mimar Sinan’ın ustalık eseri Selimiye Camisi’nde gerçekleştirilen restorasyon çalışmalarını da değerlendiren Eryılmaz, “Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından, bilim kurulu nezaretinde başlatılan restorasyon kapsamında 4 adet minareler, ana kubbe olmak üzere tüm yapı deprem ve diğer doğal afetlere karşı güçlendirilmiş, ana kubbe kurşun kaplamaları tamamen yenilenmiş, cami içinde yer alan ve zamanla yıpranan kalem işleri aslına uygun olarak uzman hattatlar ve restoratörler tarafından yenilenmiştir. Ayrıca tüm yapıda dış cephe onarımları başta olmak üzere; pek çok noktada onarım ve yenileme işlemleri titizlikle yapılmıştır. Ancak 4 yıllık restorasyon çalışmaları sadece teknik başarıları ile değil, restorasyon kararları ile ilgili ciddi tartışmalarla da gündeme gelmiştir. Süreci en çok konuşulan başlığı, ana kubbedeki kalem işlerinin tamamen değiştirilmesi önerisi olmuştur” şeklinde konuştu.

‘SELİMİYE UNESCO’DAN ÇIKARILMA TEHLİKESİ ATLATTI’

Restorasyonun sonuna doğru, kubbedeki, mevcut 19.yüzyıl Barok dönem işlemelerinin kaldırılıp yerine Sinan dönemine ait olduğu düşünülen daha klasik desenlerin uygulanması fikrinin uzmanları ikiye böldüğünü dile getiren Eryılmaz, “Bir taraf ‘Sinan‘ın Özgür Ruhuna Dönüşü’nü savunurken, diğer taraf ‘19.Yüzyıl Kalem İşleri’nin yapının tarihi bir katmanı olduğunu ve korunması gerektiğini vurgulamıştır. Uzun süren polemikler sonucunda, bilim kurulu mevcuttaki kalem işlerinin korunarak aslına uygun şekilde ihya edilmesine karar vererek, ‘Sinan’ın Özgür Dönüşünü’’ savunan grup tarafının hazırlamış olduğu alternatif restorasyon projesini ret etmiştir. Üç kez ret edilen ‘Alternatif Restorasyon’ projesi, Temmuz 2025’te Edirne Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu tarafından onaylanmıştır. Sivil Toplum Örgütlerinin de göstermiş olduğu büyük tepkiyle, tartışmalı onay kararı, İstanbul Mimarlar Odası, Büyükkent Şubesi tarafından yargıya taşınmıştır. Mahkemece verilen kararla Alternatif Proje ve uygulamaların iptal kararı kesinleşmiş, Selimiye Camisi kubbesindeki mevcut 200 yıllık tarihi kalem işleri korunarak, UNESCO Dünya Mirası Listesinde bulunan Selimiye Camisinin listeden çıkarılma tehlikesi ortadan kalkmıştır” ifadelerini kullandı.

‘ESERLERİNİ KORUMAK SİNAN’A BAŞLICA SORUMLULUĞUMUZ’

Selimiye Camisinin 2011 yılından beri UNESCO Dünya Mirası Listesinde olduğunu hatırlatan Eryılmaz, “Bu listeye katılabilmesi için ‘’Özgünlük ve Bütünlük’ özelliklerinin korunuyor olacağı taahhüdünün verilmiştir. Ayrıca 2011 yılında Dünya Miras Listesine alınırken, Selimiye Camii Kubbe kalem işleri ve hatları 200 yıllık tarihi değeri olan şuan ki mevcut kalem işleridir. Unutmayalım; Mimar Koca Sinan’ın hakkını teslim etmemizin tek yolu, eserlerini en iyi şekilde korunarak geleceğe aktarmaktan geçmektedir. Bu da bizim Mimar Koca Sinan’a, tarihimize ve insanlığa karşı başlıca sorumluluğumuzdur” dedi.