Kısmi Af Konusunda Yanıltıcı Bilgilere Dikkat Son günlerde kamuoyuna yansıyan bazı açıklamalarda, cezanın yalnızca 1/8’inin infaz edilmesiyle tahliyenin mümkün olacağı yönünde yorumlar yapılmaktadır. Ancak bu bilgi, hem mevcut mevzuata hem de gündemdeki yasa çalışmasına aykırıdır. Bu tür iddialar, hukuki gerçeklikle bağdaşmayan ve beklentileri hatalı şekilde yönlendiren yanlış anlaşılmalardır.
Yasa Teklifi Ortaya Çıkmadan Kesin Hüküm Verilemez Henüz infaz düzenlemesine dair resmi bir yasa metni ortada yokken, kesin ifadelerle değerlendirme yapmak hukuken mümkün değildir. Ancak üzerinde durulabilecek iki önemli nokta vardır:
31 Temmuz Yasası’ndaki Eşitsizlik Giderilecek Kamuoyunda “31 Temmuz Yasası” olarak bilinen Geçici 10. Madde kapsamında, suç tarihine dayalı uygulamanın, cezaların kesinleşme tarihlerine göre farklı sonuçlar doğurduğu biliniyor. Bu durum, aynı fiili işleyen kişiler arasında büyük farklılıklara yol açtı. Yeni düzenlemenin bu eşitsizliği ortadan kaldırmayı amaçladığı ve yaklaşık 55.000 hükümlüyü kapsayacağı anlaşılmaktadır. Bu yönüyle, düzenlemenin “kısmi af” olarak anılması bu bağlamdadır.
1/5 veya 1/8 İnfaz Oranı: Denetimli Serbestliktir, Af Değil Kamuoyunda sıkça dile getirilen “1/5 ya da 1/8 oranında ceza infazı sonrası tahliye” iddiası, gerçekte af anlamına gelmemektedir. Bu oranlar, denetimli serbestliğe geçiş için belirli şartları taşıyan hükümlüler için öngörülmekte olup, cezanın tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmez. Üstelik bu oranlara ulaşmak da tek başına yeterli olmayacak; yasada tanımlanan diğer koşullar da sağlanmak zorundadır.
Cezasızlık Algısı Ortadan Kaldırılmak İsteniyor Adalet Bakanlığı yetkililerinin önceki açıklamalarında da vurgulandığı gibi, cezanın mutlaka bir bölümünün cezaevinde infaz edilmesi gerektiği yönünde güçlü bir irade bulunmaktadır. Bu kapsamda, yalnızca belirli bir oranı doldurmanın yeterli olup tahliyenin sağlanacağı yönündeki söylemler gerçeği yansıtmamaktadır. Amaç; cezasızlık algısını ortadan kaldırmak, caydırıcılığı korumaktır.
Terör Suçlarına Yönelik Af Gündemde Değil Bazı çevrelerde terör suçlarından hükümlüleri de kapsayan geniş kapsamlı bir af beklentisi oluşmuştur. Ancak mevcut düzenlemenin bu tür bir af çalışmasıyla ilgisi bulunmamaktadır. Bu düzenleme; terör suçları, örgütlü suçlar ya da ağır cezalı suçları kapsamamaktadır.
Umut Hakkı Ayrı Değerlendirilmelidir “Umut hakkı” olarak bilinen ve ağırlaştırılmış müebbet hapis cezalarının belli koşullarda gözden geçirilmesini öngören düzenleme ise, çok daha hassas bir konudur. Bu mesele, bir torba yasa içerisine sıkıştırılmamalı; toplumun tüm kesimlerini dikkate alan, geniş çaplı ve siyasi etkileri iyi analiz edilmiş ayrı bir çalışma ile ele alınmalıdır.
Yaşlı ve Hasta Hükümlülere Yönelik Düzenleme Gündemde Ayrıca yaşlı, hasta ve infazı çekemeyecek durumda olan hükümlülere ilişkin özel bir düzenlemenin gündeme alınacağı ifade edilmektedir. Bu konu da ayrı değerlendirilmelidir ve umut hakkıyla karıştırılmamalıdır.
Değişiklik Genişletilebilir; Ancak Taslak Görülmeden Net Konuşulamaz Son olarak belirtmek gerekir ki; Meclis’teki görüşmeler sırasında yasa teklifinde bazı maddelerin kapsamı genişletilebilir, yeni eklemeler yapılabilir. Ancak teklif resmen açıklanmadan herhangi bir hüküm vermek doğru olmaz.