Masalsı Ülke Özbekistan İzlenimlerim -23-

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Minare ve medrese

Gönül UYANIKTIR

Hive’nin çeşitli dönemlerine ait tarihi ve anıtsal eserleri barındıran İç Kale’nin (Köhne Kale) en yüksek yapısı olan İslam Hoca Minaresini ve Medresesini, günün akşama dönmeye başladığı saatlerde ziyaret ediyoruz. Minare, hem 45 metre yüksekliği, hem de şehre özgü mavi-yeşil renkleri ve tonlarındaki çini süslemeleriyle dikkatleri çekiyor. 1908 yılında inşa edilen minare, zarafeti, işlevselliği ve estetik olarak da görkemli bir yapı. İslam Hoca Minaresi; Medresesi ile birlikte, hem dini hem de kültürel bir simge olarak Hive’deki en önemli yapılar arasında yer alıyor.

Hive iç kale başlı başına bir şehir

İSLAM HOCA’NIN AÇTIĞI FEN FAKÜLTESİ
İslam Hoca Camisi ile bütünlük sağlayan medrese; reformist görüşleriyle tanınan İslam Hoca tarafından 1908’de fen eğitimi vermek için açılmış. Dönemin baş veziri İslam Hoca, Ruslarla kurduğu bürokrasi sayesinde şehre ilk hastane gibi birçok yeniliği getirse de taht oyunlarının kurbanı olmuş ve 41 yaşında öldürülmüş. Bu olaydan sonra uzun süre kapalı kalan medrese sonraki yıllarda tekrar eğitim vermeye başlamış.

İslam Hoca Minaresi

TİCARET VE KÜLTÜRLERİN BULUŞTUĞU TAŞKALE
Taşkale Kervansarayı; Orta Asya’nın en önemli ticaret yollarından biri olan İpek Yolu üzerinde bulunuyor. Bu Kervansaray, kervanların dinlenip, malların depolanabileceği büyük bir misafirhane… 16’ncı yüzyılda inşa edilen Taşkale Kervansarayı, ticaret açısından olduğu kadar kültür açısından da büyük bir önem taşıyor ve geleneksel konukseverliği yansıtıyor.
AL-ŞEYH DEDE TÜRBESİ
Hive ‘deki en önemli dini şahsiyetlerden biri olan Al-Şeyh Dede’nin türbesi de kentin ve Orta Asya’nın dini hayatına dair önemli noktalardan biri olarak dini törenler için sıkça ziyaret edilen bir mekan.! Türbenin içi; zarif süslemeler, taş işçiliğinin sergilendiği, dini mekanlar arasında hem tarihi hem de manevi olarak büyük bir öneme sahip bulunuyor.

Allakuli Han Medresesi ve Kervansarayı

SARAY KOMPLEKSİNE GİREN ÇIKAMIYOR
İç Han’ın saray kompleksinde yazlık ve kışlık camiler, taht odası, kabul salonları, para basım odaları ve zindanlar var. Labirente benzeyen bu yapıya giren yabancıların yardım almadan dışarı çıkmaları imkansız. Yapının mimari zenginliğine rağmen, altın değil gümüş kullanımı tercih edilmiş. Gümüşten yapılmış taht ve süs olarak kullanılan değerli taşlar, 1873’te Rus askeri tarafından alınıp Rusya’ya götürülmüş ve halen saklanıyormuş.
HAREMDE DÖRT NİKAHLI EŞ 40 CARİYE
Hiva Hanlarının haremlerinde 4 nikahlı eş ve 40 cariye bulunuyormuş. Eşlerin karşılaşıp tartışmasını önlemek için binada yapısal önlemler alınmış, Hanın odasından 4 eşinin de odasına diğerlerine çaktırmadan(!) geçebileceği geçitler yer alıyormuş. Cariyelerin kaldığı odalara ise hüzün veren süslemelere yapılmış.

Turistlerin gözdesi renkli kepler

TOPLUMSAL SINIFLARA GÖKE KALPAK
Kale içinde birçok yerde satılan ve kışın sıcak, yazın da serin tutan kalpaklar aynı zamanda bir sınıfsal gösterge. Siyah kalpak sadece yönetici sınıfından kişilerce giyilebiliyor ve sivil halkın giymesi yasak. Halkın önde gelen varlıklı kişileri beyaz, diğer kişiler ise karışık renkli kalpaklar giyiyor.
YER ÜSTÜNDEKİ MEZARLAR VE ZİNDANLAR
İpekyolu’nun önemli duraklarından Hive’de, su kaynaklarının yüzeye çok yakın olması nedeniyle mezar ve zindanlar yerin altında değil üstünde duruyor. (Bizim görüp de, “bunlar nasıl mezar” dediğimiz soruların mantıklı bir cevabı varmış!) Bu nedenle de cenazelerin toprağa değil, sandık üstüne yapılan mezarlara gömüldüğü, zindanların da toprağın üzerinde inşa edildiğini öğreniyoruz. Bir rivayete göre bir İngiliz kervancı toprağa yakın bir su kuyusu keşfedince söylediği “Hey Vah!” sözünün zamanla Hive’ye dönüşmüş olduğu anlatılıyor.
(YARIN : ÖZBEKİSTAN’A VEDA, EDİRNE’YE DÖNÜYORUZ!)