Çene Geriliği Kaç Yaşında Tedavi Edilir?

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Çene geriliği veya bilinen diğer ismiyle mandibular retrognati; alt çenenin üst çeneye kıyasla daha geride olması durumudur. Estetik ve fonksiyonel problemlere yol açan bu durumun tedavisinde alt çene geriliği aparatı, fizik tedavi, egzersizler ve ortognatik cerrahi gibi farklı yöntemler kullanılır. Tedavinin olabildiğince erken yaşta başlaması, başarı şansını artırır ve ameliyat olasılığını azaltır. Ancak her hastanın durumu farklı olduğundan tedavi yaşına ilişkin değerlendirmenin çene cerrahisi uzmanı tarafından yapılması gerekir.

Çene Geriliği Nedir?

Çene geriliği; alt çenenin (mandibula) üst çeneye (maksilla) kıyasla daha geride yer alması durumudur. Tıbbi olarak “retrognati” şeklinde isimlendirilen bu durum, ortodontik bir sorundur. Alt ve üst çenenin birbiriyle uyumsuz konumlanmasından kaynaklanır. Söz konusu uyumsuzluğun arkasında ise şunlar olabilir:

Bahsedilenlere ek olarak beslenme bozuklukları, akromegali, down sendromu ve romatoid artrit gibi durumlar da çene geriliği nedenleri arasında yer alır. Rahatsızlığın arkasındaki nedenlere ve şiddetine bakılarak tedavi, çene cerrahisi uzmanı tarafından gerçekleştirilir.

Çene Geriliği Belirtileri

Üst veya alt çene geriliği belirtileri aşağıdaki gibidir:

• Alt çenenin geride konumlanması ve bunun dışarıdan fark edilmesi
• Dişlerin uyumsuz kapanmasından kaynaklı olarak yiyecekleri çiğneyememe
• Konuşma bozuklukları (Bazı harfleri tam çıkaramama)
• Yüzde asimetri
• Uyku problemleri
• Dişlerde hizalama sorunları ve çapraşıklık
• Baş ve boyun ağrıları

Rahatsızlığın şiddetine ve kişinin yaşına bağlı olarak ilgili belirtiler farklılık gösterebilir.

Çene Geriliği Tedavi Yaşı Nasıl Belirlenir?

Çene geriliği tedavi yaşı belirlenirken hastanın gelişim döneminde olup olmamasına, çene yapısına, dişlenme durumuna ve büyüme hızına bakılarak belirlenir. Temelde tedaviye olabildiğince erken yaşta başlanması esastır. Bu durumun nedeni ise başarı oranının yüksek olması ve cerrahi yöntemlere ihtiyaç duyulmamasıdır. Dolayısıyla çene estetiği için önemli bir yer edinen çocuklarda alt çene geriliği fark edildiğinde zaman kaybedilmeden tedaviye başlanması son derece önemlidir.

Her ne kadar olabildiğince erken yaşta tedaviye başlamak esas olsa da her vaka farklıdır. Bazı vakalarda, farklı nedenlerden dolayı erken yaşta tedavi yapılamaz veya hasta geç başvurması nedeniyle bu şans kaçırılır. Bahsedilen türden durumlarda tedavi daha geç yaşta yapılır. Ancak hastanın yaşına bağlı olarak tedavi yöntemlerinin değişebileceği unutulmamalıdır.

Çene Geriliği Tedavi Yaşı Kaç Olmalı?

Mandibular retrognatide temel prensip, tedavinin olabildiğince erken yaşta başlamasıdır. Hastanın yaşına ve içinde bulunduğu gelişim dönemine bağlı olarak yaklaşımlar ve tercih edilen tedavi yöntemleri farklılık gösterir. Hastaların yaşı ve tercih edilen tedavi yöntemlerine ilişkin detaylar aşağıdaki gibidir:

1 – Çocukluk Dönemi (6-12 yaş)

Bu dönemde süt dişlerin yerini kalıcı dişler alır ve çenedeki büyüme hızı yüksektir. Söz konusu dönemde retrognati fark edilirse gelişim yönlendirme yöntemleri tercih edilir. İlgili yöntemlerde kemiklerin hangi yönde gelişeceği yönlendirilir ve böylece cerrahi tekniklere ihtiyaç duyulmadan sorun giderilir.

Fonksiyonel apareyler, çocukluk dönemindeki tedavilerde yaygın şekilde kullanılır. Mandibulanın doğru konumlandırılması, ilgili apareylerle mümkün olur. Ayrıca masajlar ve egzersizler de destek tedavisi olarak tercih edilir.

Çocukluk dönemindeki uygulamalar sayesinde başarı oranı yüksek olur. Buna ek olarak hastaların cerrahi tekniklere ihtiyaç duyulmaz.

2 – Ergenlik Dönemi (12-16 yaş)

Ergenlikte büyüme hala vardır, ancak çocukluk dönemine göre daha yavaştır. Üstelik bu yavaşlama halen devam etmektedir. Dolayısıyla tedaviye olabildiğince erken başlanması önemlidir. Ergenlikte kalıcı dişler çıktığı için ortodonti tedavisiyle dişlerin doğru konuma getirilmesi, mandibulanın da doğru konumlanmasına destek verir. Ayrıca apareyler, ergenlikte de aktif şekilde kullanılabilir.

Ergenlikte cerrahi olmayan yöntemler çoğunlukla hafif ve orta şiddetteki vakalarda sonuç verir. Yüksek şiddetteki vakalarda uygulanan tedaviler sonuç vermeyebilir. Bu tür durumlarda ergenlik sonrası için cerrahi yöntemler planlanır.

3 – Yetişkinlik

Yetişkinlikte kemik gelişimi tamamlanır. Bundan dolayı yönlendirme, egzersiz ve aparey gibi yöntemlerin işe yaraması söz konusu değildir. Vakanın şiddetine bağlı olarak aparat ve egzersizler denenir. Ancak başarı şansı ve etkisi düşüktür.

18 yaş üstü dönemde olan hastalarda ilk olarak ortodonti tedavisi uygulanmaya başlar. Söz konusu tedaviyle dişlerin normal konumlarına gelmeleri sağlanır. Ardından ise ortognatik cerrahi yöntemleri tercih edilir. Kemiklerin kesilerek yeniden konumlandırılması türünden teknikler sayesinde sorun giderilir.

Mandibular retrognati tedavisine ne kadar erken başlanırsa cerrahiye olan ihtiyaç o seviyede azalır. Cerrahi olmayan yöntemler, daha düşük risk ve kısa iyileşme süresi anlamına gelir. Dolayısıyla retrognati ile ilgili belirtiler fark edildiği andan itibaren zaman kaybedilmeden çene cerrahisi uzmanına başvurulmalıdır.

Çene Geriliği Tedavi Yöntemleri

Çene geriliği için kullanılacak farklı tedavi yöntemleri vardır ve bunlardan hangisinin tercih edileceği, tamamen hastanın gelişim dönemine, yaşına ve sorunun şiddetine bağlı olarak değişir. Örneğin; ergenlikte olan iki hastadan birinde hafif, diğerinde şiddetli retrognati varsa tercih edilecek tedavi yöntemleri değişecektir. Yaygın olarak kullanılan tedavi yöntemlerine ilişkin detaylar aşağıdaki gibidir:

1 – Çene Geriliği Aparatı (Apareyler)

Fonksiyonel aparey olarak da bilinen söz konusu aparat, çocukluk ve ergenlik dönemindeki hastalarda yaygın olarak tercih edilir. Erken dönemde cerrahisiz çözüm sunan ilgili aparatlar, doğal büyüme ile birlikte çalışır ve uygun kullanım durumunda kalıcı olarak çözüm sunar. Gelişim döneminde kullanılması önemlidir ve hastaların düzenli olarak takibi gerekir. Kendi içerisinde farklı türleri vardır.

2 – Ortodonti Tedavisi

Hafif vakalarda ve ergenlik dönemindeki hastalarda tercih edilen bir yöntemdir. Braketlerle dişlerin doğal konumlarına gelmesi sağlanır. Dişlerin konumu değişirken çenenin istenen yönde büyümesi de sağlanır. Alt dişlerin öne, üst dişlerin ise geriye çekilmesi şeklinde planlanan bu tedavi, etkili sonuçlar verir.

Estetik açıdan beklentileri belli seviyede karşılar. Ancak çoğunlukla kemik ve iskelet üzerinde herhangi bir etki yapmaz. Dolayısıyla sadece hafif vakalarda tercih edilen bir yöntem olarak dikkat çeker.

3 – Ortognatik Cerrahi

İleri seviyedeki vakalarda tercih edilir. Çene kemiklerinin yeniden konumlandırılmasını içerir. Gerçekleştirilen çene ameliyatıöncesinde ve sonrasında ortodonti tedavisine ihtiyaç duyulabilir. Kendi içerisinde BSSO (Bilateral Sagittal Split Osteotomy), genioplasti ve üst çene ameliyatı gibi farklı türleri vardır.

Cerrahi sonrasında alt çene geriliği egzersizleri, ortodonti tedavisi gibi yöntemlerle sonuçlar pekiştirilir. Cerrahi yöntem için doktor deneyimi kritik öneme sahiptir. Prof. Dr. Celal Çandırlı bu alanda uzman ve deneyimli cerrahlardan olmaktadır.

Çene Geriliği Ameliyatı Kaç Yaşında Yapılır?

Çene geriliği ameliyatı, çoğunlukla kemik gelişimi tamamlandıktan sonra yapılır. Çocukluk ve ergenlik döneminde bu operasyonların tercih edilmesi, nadir görülen durumlardır. Tercih edilse dahi konuşma ve solunum gibi fonksiyonların iyileştirilmesine yöneliktir. Ciddi fonksiyonel problemi olmayan hastaların ameliyatı, yetişkinlikte yapılır.

Çene Geriliği ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Çene geriliği hakkında merak edilen hususlar ve bunlara dair detaylar aşağıda yer almaktadır.

1 – Çene Geriliği Kaç Yaşında Tedavi Edilir?

Tedavinin olabildiğince erken yaşta başlaması temel yaklaşımdır. Hastaların gelişim durumları ve çene yapıları da dikkate alınarak tedavi yaşı belirlenir. Erken yaşta başlanan tedaviler sayesinde cerrahiye olan ihtiyaç azalır.

2 – Alt Çene Geriliği Nasıl Düzelir?

Fonksiyonel apareyler, cerrahi teknikler ve egzersiz gibi yöntemlere bağlı olarak gerilik düzelir.

3 – Alt Çene Geriliği Ameliyatsız Tedavi Edilir Mi?

Erken yaşlarda teşhis edilen vakalarda aparatlar, egzersiz ve ortodonti tedavisi gibi yöntemler kullanılarak ameliyatsız tedavi yapılabilir.

4 – Alt Çene Geriliği Aparatı Kaç Yaşında Kullanılır?

Çocukluk ve ergenlik döneminde kemik gelişimi devam ettiği için söz konusu aparat kullanılır. Yetişkinlikte ise gelişim tamamlandığından bu aparatlar etkisiz kalır.

5 – Üst Çene Geriliği Büyüyünce Geçer Mi?

Hafif vakaların dışarıdan fark edilirliği azalsa da ileri seviyedeki vakalar için tedavi gerekir. Oral ve maksillofasiyal cerrahi uzmanlarına muayene olmadan net ifadeler kullanılması doğru olmayacaktır.

6 – Alt Çene Geriliği Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Tedavi edilmediğinde estetik ve fonksiyonel problemler artarak devam eder. Buna bağlı olarak kişilerin yaşam kalitesi düşer ve farklı hastalıklara, rahatsızlıklara ilişkin riskler artar.