Suriye: Bölgesel ve Küresel Bir Değerlendirme

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Esad rejimi devrildi. Suriye Arap Cumhuriyeti yıkıldı, yerine Suriye Arap Cumhuriyeti kuruldu. Aslında sosyal medya tevatürü ve hezeyanı bir kenara konduğunda ortaya çıkan çıplak gerçeklik bu…

Esad rejimi döneminde bir Suriye milletinden bahsetmek mümkün değildi şimdi ise bir Suriye milletinden bahsetmek daha da mümkün değil. Şunu unutmayınız MİLLETSİZ DEVLET OLMAZ, OLAMAZ!

Biz devirdik, bizim desteklediklerimiz devirdi, sen anladın onu kimlermiş gibi üstü örtülü beyanlarla Esad’ın devrilmesi “başarısı” üstlenilmeye yahut üstlendirilmeye çalışılırken; Devletimizin en uzun kara sınırına sahip olduğu bölgede sosyolojik ve ekonomik sorunlar çığ gibi büyümeye devam ediyor.

ABD’nin başında devlet ciddiyetinden uzak açıkladığı her karardan geri adım atmak zorunda kalan ve önceki taahhütlerinin de birçoğunu gerçekleştirememiş bir başkan var. Bu şahıs yine Arap Yarımadası devletlerinde tur atarak milyar dolarların konuşulduğu anlaşmalara imza attı. En azından söylem bu şekilde.

Küçük bir hatırlatma Trump’ın bir önceki döneminde ilk kalemi 110 milyar dolar olan ve on yıllık süreçte 350 milyar dolar olarak yapılan anlaşma ne oldu? Cevabını vereyim: Hiç!

Halen Suudi Arabistan ile ABD arasında gerçekleşen en büyük silah ticareti anlaşması Obama dönemine ait. İşte bu ifadeler bir konuda dikkatinizi çekmeli. ABD bölgede yönlendirici bir devlet maalesef ve bu durumun Trump’ın şovları ile uzaktan yakından bir ilgisi yok.

ABD’nin yönlendiriciliği bir yana yönlendirdiği devletler olan Suudi Arabistan, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin tutumlarını da gözden geçirmekte fayda var. Bir kısmı İbrahim Anlaşmasına imza koydu ve hepsi bu anlaşmadan sonra İsrail’e hava sahasını açtı. Bu devletlerin ABD ile olan derinlikli diplomatik, ekonomik ve sosyal ilişkileri dolayısıyla örtülü olarak İsrail ile irtibat kurmaması imkânsız. Bunun önceki tarihlerde pek çok örneği görüldü. Ancak bu durum da tıpkı Rusya Federasyonu’nun Bölücü Terör Örgütünün (BTÖ) Suriye uzantısını desteklediği gerçeğinin kabul edilemeyişi gibi varlığını görmeyi canımızın istemediği bir durum.

Bu şartlar altında Suriye’de karmaşa gün geçtikte artıyor ve gruplar birbiriyle ya çatışıyor ya da çatışmaya hazır. BTÖ’nün Suriye uzantısı ülkenin kuzeyinde gövde gösterisi yapıyor araçlarını bir resmi geçit töreni gibi sıra sıra gezdiriyor. Yani ortak düşman olan Esad’a karşı bir seviyede birleşmiş gruplar ortak bir amaç etrafında birleşmekte zorlanıyor. Elbette hali hazırdaki dönüşüm hükümetinin yapısı da bu birleşmeyi zorlayan sebepler arasında.

Şara namı diğer Colani, Trump’ın Suudi Arabistan ziyareti sırasında Suud yetkililerin arabuluculuğu ile Trump ile görüştü. Bu önemli bir dönüm noktasıydı ancak bu görüşmeden sonra Rusya Federasyonu’nun Himeymim Üssü’ne saldırıldığı haberleri geldi. Bu doğruysa Şara’nın meşruiyeti açısından önemli bir sorun oluşturabilir bu durum.

Ancak ABD’nin Suriye yaptırımlarını kaldırması ülkedeki grupların lehine bir hareket haline geldi. Genel okumanın aksine ben bunu Şara desteğinden ziyade ABD’nin Suriye’deki toplumsal katmanlara bir göz kırpması olarak görüyorum. Zira ABD’nin pragmatist dış politika yapım sürecinde ilişki kurulanın adının, kimliğinin ne olduğu değil Washington’un çıkarlarıyla ne kadar uyuştuğu önemlidir. Aksi olsaydı bu kadar demokrasi söylemi içinde ABD, anti demokratik Körfez devletleriyle ilişkisini devam ettirmezdi.

ABD, dönemin devlet sekreteri Clinton ağzıyla dönüşüm sürecinde bölgedeki müttefikleri aracılığıyla hareket edeceğini daha 2012’de ilan etmişti. Bendeniz de acizane Suriye’de Esad’ın gidişinin ABD’nin Irak’ta olduğu gibi bir askeri operasyonu ile değil içerideki muhalif grupların marifetiyle ve dönüşüm hükümeti sonucu olacağını 2013’te belirtmiştim. Meselenin üzerinden 12 yıl geçmiş.

ABD halen aynı pozisyonda duruyor ve içerideki gruplara dair etkisini artırma çabasını hızlandırdı. Bu yazıdan iki gün önce 20 Mayıs 2025’te,yani; Trump, Suudi Arabistan ziyareti ve Şara görüşmesinden sonra Türk ve Amerikalı yetkililer Washington’a Suriye’nin geleceğini konuşmak üzere bir araya geldiler. Bu toplantı sürecin değişeceği ve hızlanacağı yönünde sinyalleri öne çıkarıyor. Büyük ihtimalle yeniden yapılanma gündemde. Bunu zamanla göreceğiz. Ancak bizim için Suriye’nin kuzeyindeki güvenlik kuşağı kritik önemi haiz. Haftaya görüşmek dileğiyle memleketimin güzel insanları…