‘Açlık riski büyüyor’

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Birleşik Kamu-İş Konfederasyonu İl Başkanı Nedim Zobar, gıda fiyatlarındaki yükselişin hızlandığını belirterek, halkın en fazla tükettiği gıda maddelerinden oluşan bir sepet esas alınarak yapılan hesaplamaya göre, gıda fiyatlarının Ekim’de önceki aya göre yüzde 4,7 oranında arttığını söyledi. Gıda fiyatlarının Ekim 2026 itibariyle son bir yılda ise yüzde 53,8 oranında artış gösterdiğini kaydeden Zobar, “Eylül 2021’de 100 liraya dolan bir gıda sepeti için bu yıl Ekim ayında 2 bin 453 lira ödemek gerekti” dedi..

Zobar yaptı yazılı açıklamada, “Yaz aylarında nispeten yavaşlayan gıdadaki fiyat artışı ekim aylarıyla birlikte yeniden hızlandı. Hazirandan başlayarak yaz aylarında sırasıyla yüzde 1,9, yüzde 1,6 ve yüzde 0,5 oranında artan gıda fiyatlarında eylül ayında yüzde 2,7 olan artış hızı ekimde yüzde 4,7’ye kadar yükseldi. Yılın ilk on aylık döneminde yüzde 48,1 ve son bir yıllık dönemde ise yüzde 53,8 oranında artış yaşanan gıda fiyatlarında aralıksız artış süresi de 77 aya çıktı^dedi.

“Birleşik Kamu-İş Konfederasyonu Ar-Ge birimi KAMUAR’ın fiyatlarını Türkiye’nin büyük bir bölümünde yaygın şubeleri bulunan zincir marketlerden derlediği ve halkın en fazla tükettiği 64 temel gıda maddesinden oluşan bir sepeti esas alarak her ay hesapladığı gıda fiyatları endeksinin Ekim 2026 sonuçları açıklandı” diyen Zobar, şunları aktardı:

AÇLIK RİSKİ BÜYÜYOR

“Türkiye’nin içerisinde bulunduğu yüksek enflasyon sürecinin gıda fiyatlarında yol açtığı 77 aydır süren aralıksız artış trendi, en çok gelirinin büyük bölümünü gıdaya ayırmak zorunda bulunan işsizleri, emeklileri, ücretlileri ve dar gelirlileri olumsuz etkiliyor.

Türkiye’nin yıllardır aşamadığı bu enflasyon süreci, Eylül 2021’de Merkez Bankasının faiz indirimleriyle başlamıştı. Bu dönemde gıdada yıllık artış Eylül 2022’de yüzde 179’a kadar çıkmıştı. Sonraki dönemde yıllık artış hızı düşse de gıda fiyatları artmaya devam etti.

Eylül 2021’den başlayarak Ekim 2026’ya kadar geçen beş yıllık sürede gıda fiyatları toplam yüzde 2.353 oranında arttı. Eylül 2021’de 100 liraya satın alınan bir gıda sepeti için bu yıl ekim ayında 2 bin 453 lira ödemek gerekti.

Gıda fiyatlarının yüzde 2.353 oranında arttığı Eylül 2021’den bu yana kamu çalışanlarının maaş ve ücretlerinde yaşanan artış ise yüzde 1.292’de kaldı. Diğer bir ifadeyle Eylül 2021’de 100 lira olan ortalama kamu çalışanının ücreti 1.392 liraya çıktı. Gıda fiyatı ise 2.453 lira oldu. Gıda fiyatları artmaya devam ederken maaş ve ücretler bu yıl sonuna kadar değişmeyecek. Gelirlerindeki artış gıda fiyatlarındaki artışı bile karşılamaya yetmeyen ücretlilerin alım gücü gıda fiyatlarına karşı reel olarak yüzde 43,3 oranında eridi.  Buna göre bir kamu çalışanının 2021 yılında bir maaşıyla aldığı gıda sepetinin şimdi en fazla yüzde 56,7’sini alabiliyor.

Açlık ve yoksulluk riski, önümüzdeki aylarda da büyümeye devam edecek. Zira hem genel ekonomik sorunlar büyüyor hem tarım sektörünün sorunları hem de girdi fiyatları artıyor.

Birleşik Kamu-İş’in gıda fiyatları endeksi Haziran 2020’den bu yana, yani 77 aydır aralıksız olarak bir önceki aya göre artıyor.

AYLIK FİYAT ARTIŞI

Ekimde gıda fiyatlarındaki artışta yağ hariç tüm gıda harcama grupları belirleyici oldu. Yağ dışındaki tüm harcama gruplarında fiyatlar önceki aya göre arttı.

Ekmek-pirinç-un-bulgur harcamaları ekimde önceki aya göre yüzde 0,4 oranında artarken, et ve balık grubu harcamalarında ise yüzde 1,6 oranında artış yaşandı. Süt, süt ürünleri ile yumurta grubunda fiyatlar yüzde 3,6 arttı. Margarin ve sıvıyağ harcamaları ise değişmedi.

Meyve fiyatlarının yüzde 5,5 oranında arttığı eylülde taze sebze fiyatlarında ise ortalama yüzde 23,7 oranında yükseliş kaydedildi.

Bakliyat fiyatlarının yüzde 7,2 gibi oldukça yüksek oranda arttığı ekim ayında salça, zeytin, bal, çay, tuz ve benzeri işlenmiş gıda maddelerinden oluşan işlenmiş gıdada fiyatlar yüzde 1,5 oranında yükseldi.

Vatandaşların mevcut gıda tüketim alışkanlıklarına göre seçilen 64 temel gıda maddesinden oluşturulan sepeti satın alabilmek için ekimde bir önceki aya göre yüzde 4,7 oranında daha fazla para ödemek gerekti.

ON AYLIK ARTIŞ YÜZDE 48,1

Ocak-ekim döneminde ise ekmek, un, bulgur, makarna fiyatları yüzde 36,1, et-balık fiyatları yüzde 36,7, süt ve süt ürünleri ile yumurta fiyatları yüzde 34,3 artış kaydetti. Bu dönemde yağ fiyatları yüzde 15,7, meyve fiyatları yüzde 62,6, sebze fiyatları ise yüzde 147,5 oranında yükseldi. Bakliyat fiyatları dokuz ayda yüzde 49,3, diğer gıda fiyatları ise yüzde 25 oranında arttı.

Gıdada yılın ilk dokuz aylık dönemindeki toplam artış yüzde 48,1 olarak hesaplandı.

YILLIK ARTIŞ YÜZDE 53,8

Gıda fiyatlarında ekim ayı sonu itibariyle son bir yıllık artış oranı ise yüzde 53,8’e yükseldi.

Son bir yıllık dönemde ekmek, un, bulgur, makarna fiyatları yüzde 36,2, et-balık fiyatları yüzde 52,8, süt ve süt ürünleri ile yumurta fiyatları yüzde 30,4, yağ fiyatları yüzde 17,3 oranında arttı. Meyve fiyatlarında yıllık olarak yüzde 65,7, sebze fiyatlarında ise yüzde 159,1 oranında artış yaşandı. Bakliyat fiyatları son bir yılda yüzde 66,3, diğer gıda fiyatları ise yüzde 29,1 oranında artış gösterdi.

12 AYLIK ORTALAMALARA GÖRE ARTIŞ YÜZDE 55,2

Kasım 2025 – Ekim 2026 aylarına kapsayan son 12 aylık dönemin ortalama gıda fiyatları, Kasım 2024 – Ekim 2025 aylarını kapsayan bir önceki 12 aylık dönemdeki ortalama gıda fiyatlarına göre yüzde 55,2 oranında yükseldi.

On iki aylık ortalama fiyat artışı ekmek, un, bulgur, makarna fiyatlarında yüzde 38,8, et-balık fiyatlarında 59,1, süt ve süt ürünleri ile yumurta fiyatlarında yüzde 34,9 oldu. Yağ fiyatları yüzde 33,7, meyve fiyatları yüzde 79,4, sebze fiyatları ise yüzde 109,6 oranında arttı. Bakliyatta ortalama fiyatlar bir önceki 12 aylık ortalamaya göre yüzde 44,1, diğer gıda fiyatları ise yüzde 32,9 oranında artış kaydetti.”