İşyerinde Periyodik Sağlık Muayenesi

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Periyodik sağlık muayenesi, çalışanın yaptığı iş ve işyerindeki riskler dikkate alınarak sağlık durumunun belirli aralıklarla değerlendirilmesidir. Uygulamanın kapsamı yalnızca takvime bağlı rutin bir kontrolden ibaret değildir. Çalışanın kişisel özellikleri, işin niteliği, işyerinin tehlike sınıfı ve risk değerlendirmesi sonuçları muayene sürecinin planlanmasında dikkate alınır.

Çalışan sayısının yüksek olduğu veya farklı tetkiklerin aynı organizasyon içinde yürütülmesinin gerektiği işletmelerde işyerinde periyodik sağlık muayenesi kapsamında ihtiyaç duyulan bazı tetkiklerin gezici sağlık aracıyla işyerinde gerçekleştirilmesi mümkün olabilir. Orhan OSGB’nin mobil sağlık hizmetinde PA akciğer grafisi, odyometri, göz muayenesi, solunum fonksiyon testi ve kan tetkikleri gibi farklı işlemler yer almaktadır. Hangi tetkiklerin gerekli olduğu ise her çalışan için otomatik olarak aynı kabul edilmemeli, sağlık gözetimi ve işyeri riskleri çerçevesinde değerlendirilmelidir.

Periyodik sağlık muayenesinin amacı nedir?

İşe girişte yapılan sağlık değerlendirmesi çalışanın işe başlamadan önceki durumuna odaklanırken periyodik muayene çalışma devam ederken sağlık gözetiminin sürdürülmesini sağlar. Bu nedenle iki uygulama birbirinin alternatifi değildir. Periyodik değerlendirmede çalışanın yaptığı iş, maruz kalabileceği riskler ve önceki sağlık gözetimi bilgileri birlikte önem kazanır.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının iş sağlığı ve güvenliği konusundaki açıklamalarına göre periyodik muayenenin sıklığı belirlenirken işyerinin tehlike sınıfının yanında çalışanın kişisel özellikleri, işin niteliği ve risk değerlendirmesi sonuçları göz önünde bulundurulur. İşyeri hekimi gerekli gördüğünde mevzuatta belirtilen azami aralıkları kısaltabilir. Bu yaklaşım, sağlık gözetiminin yalnızca takvim üzerinden değil işyerindeki gerçek koşullar üzerinden ele alınmasını gerektirir.

Muayene aralıkları nasıl belirlenir?

Periyodik muayeneler için işyerinin tehlike sınıfına göre azami tekrar aralıkları bulunur. Bu süreler her durumda beklenmesi gereken sabit tarihler olarak değerlendirilmemelidir. İşyeri hekiminin gerekli görmesi durumunda muayene daha erken tekrarlanabilir.

Bu aralıklar temel çerçeveyi gösterir. Çalışanın kişisel özellikleri, yürüttüğü görev, çalışma ortamındaki maruziyetler ve risk değerlendirmesi sonuçları daha sık sağlık gözetimini gerekli hale getirebilir. Hangi tetkikin hangi sıklıkla yapılacağı konusunda da işyeri hekiminin değerlendirmesi belirleyicidir.

İşyerindeki uygulama nasıl planlanır?

Sağlık gözetiminin verimli yürütülebilmesi için ilk aşamada çalışanların yaptığı işler ve işyerindeki riskler değerlendirilmelidir. Ardından gerekli muayene ve tetkiklerin kapsamı belirlenir. Böylece çalışanların tamamına gerekçesiz biçimde aynı testlerin uygulanması yerine işle ilişkili sağlık gözetimine uygun bir plan oluşturulabilir.

Mobil sağlık taraması kullanılacaksa organizasyonun ayrıca saha koşullarına göre hazırlanması gerekir. Çalışan sayısı, uygulanacak tetkikler, çalışma düzeni ve taramanın gerçekleştirileceği alan önceden planlandığında üretim veya hizmet akışındaki gereksiz kesintilerin azaltılması mümkün olur. Çalışanların hangi sırayla işleme alınacağı da özellikle vardiyalı veya kalabalık işyerlerinde operasyonun önemli bir parçasıdır.

Mobil sağlık aracında hangi işlemler yapılabilir?

Orhan OSGB’nin mobil sağlık hizmeti kapsamında farklı tarama ve tetkik seçenekleri bulunur. Hizmet sayfasında belirtilen başlıca işlemler aşağıdaki gibidir:

• PA akciğer grafisi
• Odyometri yani işitme testi
• Göz muayenesi ve görme değerlendirmesi
• Solunum fonksiyon testi
• Kan tetkikleri için numune alınması
• Portör muayenesi kapsamında numune alınması

Hizmet kapsamında akciğer grafilerinin radyoloji doktoruna aktarılarak raporlandığı, odyometri sonuçlarının KBB uzmanı tarafından değerlendirildiği, göz muayenesi sonuçlarının Göz Hastalıkları Uzmanı tarafından değerlendirildiği ve solunum fonksiyon testi sonuçlarının Göğüs Hastalıkları Uzmanı tarafından raporlandığı belirtilmektedir. Kan tetkiklerinde alınan numunelerin uygun koşullarda laboratuvara transfer edildiği ve sonuçların ilgili uzman tarafından değerlendirildiği bilgisi de hizmet kapsamında yer almaktadır.

Bu işlemlerin hizmet kapsamında bulunması, her periyodik muayenede bütün çalışanlara tamamının uygulanacağı anlamına gelmez. Tetkik ihtiyacı çalışanın görevi, işyerindeki riskler ve sağlık gözetiminin gereklilikleri doğrultusunda belirlenmelidir.

Tarama ile muayene aynı işlem midir?

Sağlık taramasındaki tetkikler ile işyeri hekiminin periyodik sağlık muayenesi birbirine bağlı olsa da aynı kavram değildir. Odyometri, akciğer grafisi veya solunum fonksiyon testi gibi işlemler belirli sağlık verilerinin elde edilmesini sağlar. Periyodik muayene ise çalışanın sağlık gözetimi kapsamında değerlendirilmesini ve gerekli tetkik sonuçlarının ilgili sağlık değerlendirmesine dahil edilmesini kapsar.

Bu ayrım işyerindeki organizasyon açısından önemlidir. Sadece testlerin tamamlanmış olması sağlık gözetiminin bütün aşamalarının tamamlandığı anlamına gelmez. Tetkiklerin doğru çalışanla eşleştirilmesi, sonuçların raporlanması ve gerekli mesleki sağlık değerlendirmesinin yapılması sürecin farklı parçalarıdır.

Sonuçların takibi neden önemlidir?

Periyodik uygulamanın ayırt edici yönlerinden biri, sağlık gözetiminin tek seferlik olmamasıdır. Önceki değerlendirmeler mevcut olduğunda dönemler arasındaki sonuçların izlenebilmesi sağlık gözetimine süreklilik kazandırır. Bununla birlikte bir test sonucundaki değişimin tıbbi anlamı yalnızca sayısal karşılaştırmaya bakılarak belirlenmemeli, ilgili sağlık profesyoneli tarafından değerlendirilmelidir.

Orhan OSGB hizmet sayfasında daha önce sağlık taramasına katılmış personelin sonuçlarının önceki dönem sonuçlarıyla karşılaştırılabildiği belirtilmektedir. Ayrıca saha taramasının kullanıcı adı ve şifreyle sistem üzerinden takip edilebildiği ve işlemlerde barkod sistemi kullanıldığı bilgisi verilmektedir. Hizmet sayfasında ilgili sonuçların E-Nabız sistemine işlendiği de ifade edilmektedir.

İşyerinde organizasyonda nelere dikkat edilmeli?

Periyodik sağlık muayenesinin saha organizasyonu yalnızca mobil aracın işyerine gelmesinden oluşmaz. Sağlık gözetiminin kapsamı ile operasyon planının birbiriyle uyumlu olması gerekir. Uygulama öncesinde çalışan listelerinin hazırlanması, gerekli tetkiklerin belirlenmesi ve çalışanların iş akışına uygun gruplar halinde yönlendirilmesi organizasyonu kolaylaştırabilir.

Özellikle birden fazla test yapılacaksa işlemlerin sırası da önem kazanır. Numune alınması gereken çalışanlarla cihazla ölçüm yapılacak çalışanların aynı anda kontrolsüz biçimde alana yönlendirilmesi bekleme sürelerini artırabilir. Bunun yerine çalışanların planlı şekilde çağrılması, yapılan işlemlerin kayıt altında tutulması ve eksik kalan işlemlerin izlenmesi daha düzenli bir saha akışı sağlar.

Her çalışan için aynı sağlık taraması gerekir mi?

Hayır. Periyodik sağlık gözetiminin kapsamını yalnızca çalışan sayısına veya standart bir test listesine göre belirlemek doğru değildir. Bakanlığın açıkladığı çerçevede hangi testlerin ne sıklıkla yapılacağı konusunda risk değerlendirmesi sonuçları ve çalışma ortamının özellikleri dikkate alınarak işyeri hekimi karar verir.

Örneğin çalışma ortamındaki belirli bir maruziyet nedeniyle odyometri veya solunum fonksiyon testi değerlendirme kapsamına girebilirken başka bir görevde farklı sağlık gözetimi ihtiyaçları ortaya çıkabilir. Bu nedenle mobil sağlık hizmetinin sağladığı operasyonel olanak ile hangi tetkikin gerekli olduğuna ilişkin tıbbi ve mesleki değerlendirme birbirinden ayrılmalıdır.

Periyodik muayene planında temel yaklaşım

İyi planlanmış bir süreçte önce işyerinin ve çalışanın riskleri değerlendirilir, ardından gerekli sağlık gözetimi kapsamı belirlenir. Saha uygulaması bu kapsam doğrultusunda organize edilir, gerekli tetkikler gerçekleştirilir ve sonuçlar ilgili sağlık değerlendirmesine dahil edilir. Böylece periyodik sağlık muayenesi yalnızca belirli aralıklarla tekrarlanan bir işlem olmaktan çıkar ve işyerindeki sağlık gözetiminin süreklilik taşıyan bir parçası haline gelir.

Mobil sağlık hizmeti özellikle farklı tetkiklerin işyerinde organize edilmesi gereken durumlarda uygulamanın saha bölümünü destekleyebilir. Bununla birlikte hizmetin hangi çalışan için hangi tetkikleri kapsayacağı, yalnızca hazır bir test paketine göre değil işin niteliği, risk değerlendirmesi ve işyeri hekiminin sağlık gözetimi kapsamında yaptığı değerlendirme doğrultusunda ele alınmalıdır.