KONUKLARINIZIN SESİ 392

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

             Ekonomiyle ilgili bazı genel bilgiler oluşturmak ve bunu paylaşmak istiyoruz. Son yazımızda yazılı kaynaklardan aktarmalar yaptık ve gördük ki bunlar bizim amacımıza uygun değil. Kapitalist ekonomiyi analizde en çok emek harcamış Marks’dan bile çok yararlanamıyoruz. Marks, kapitalist ekonomiyi çözümlemiş yani içinde yaşadığımız bugünkü ekonomik olayların kökenini belirlemiş. Biz ise nedenleri değil karşılaştığımız sonuçları anlamaya ve bu sonuçların olumsuz etkilerinden kendimizi nasıl koruyacağımızı bulmaya çalışıyoruz. Öyleyse ne yapalım?

            İki yol düşünebildik: (1) İlkelerden yani Marks’tan başlayalım ama içinde yaşadığımız bugünün ekonomisine hızla gelelim. (İlkeleri atlayıp) doğrudan bugün en çok konuşulan, en çok tartışılan, ekonomik kavramları tek tek ele alalım. Her bir kavramla ilgili gerçekleri bulmaya çalışalım. Biz ikinci yolu seçtik.

            İlk kavramımız, Enflasyon olsun.

            Enflasyon, belirli bir zaman aralığında satın almamız gereken eşyaların fiyat artışları için genel bir ölçü. Tabii herkes için farklı. İşçinin, emekçinin, emeklinin, esnafın, tüccarın, fabrikatörün, bankerin enflasyondan etkilenişi hep farklı. Sabit geliriyle yaşamını sürdüren bir aileyi, örneğin bir işçi veya emekli ailesini seçersek, bu aile yayınlanan şu veya bu enflasyonu esas almamalı; kendi enflasyonunu kendi hesaplamalı. Diyelim ki bir işçi bir yıllık enflasyonunu yani bir yıl için geçiminin ne kadar zorlaştığını (bu on yıllarda geçimimizde kolaylaşma yaşamadığımız için böyle dedik.) bilmek istiyor. Bu enflasyon hesabı çok karmaşıklaştırılabilir. Ama buna gerek yok, çünkü bulacağımız sonuç her durumda temsili bir bilgi olacak. Bu nedenle örnek aldığımız işçi önündeki yılda nelerden ne kadar alacağını, ne masraflar yapacağını belirler ve bunların fiyatlarını not ederse ve yıl boyunca aldıklarıyla ve yaptığı masraflarla bu notlarını düzeltirse yılsonunda yapacağı enflasyon hesabı şu: Aldıklarının ve (başta elektrik, su, kira gibi) masraflarının miktarlarıyla önce yılsonu fiyatlarıyla çarparak bulduğu tutarları toplarsa ‘yılsonu toplamı’nı; aynı işlemleri yılbaşı fiyatlarıyla yaparsa ‘yılbaşı toplamı’nı; ikisinin farkını yılbaşı toplamına bölerek de enflasyon oranını; bunun 100 katını alarak da enflasyon oranını yüzde alarak bulur.

            Bu hesaplama da zor iş diyorsanız dertlenmeyin. Çünkü enflasyon yalnızca, bizim yaşamımızın ne denli zorlaştığının bir göstergesi. Aslında gelirimiz de aynı oranda artarsa enflasyon sorun değil. Sorun, enflasyon yüksek, ücret veya gelir artışı düşük olunca. Bu da hep böyle mi oluyor? Yani enflasyon hesaplamamıza veya bildirilen enflasyonların hangisi doğru diye düşünmemize gerek yok. Geçinmemiz zorlaşıyorsa bilin ki yönetimimiz desteğinde birileri mutlu.

            Enflasyonla ilgili asıl soru, “Serbest piyasa ekonomisi diye adlandırılan ama aslında olmayan bir şeyin sonucu mu enflasyon oluşuyor?” Yanıtımız, “Bu da bir yalan.” Dolar enflasyonuyla ABD, tüm dünya vatandaşlarından vergi alıyor. Örneğin, bizim enflasyonumuzdan kaçınmak için 100 dolar alırsanız, her yıl ABD dolar enflasyonuyla 2-3 dolarını sizden alıyor. Bizim enflasyonumu ise bizim yönetimimiz vergisi ama bu daha karmaşık, bankalar da, hatta esnaf veya tüccar da bundan pay almaya çalışıyor. İşte serbest piyasa ekonomisi denilen şey bu pay alma savaşı.

            Çok mu karıştırdık? Öyleyse özetleyelim: Üretenler üretiyor, destekleyenler destekliyor. Savaş paylaşımda. Yönetimimiz üretenin hizmetinde değilse üretenlerin geçimi geçtikçe zorlaşıyor. Enflasyon da, üretenlerin geçimini zorlaştıran ama bazılarını zenginleştiren bir araç…

                                                                                                                                Sağlıcakla,