
05 Kasım 2026 Perşembe


“Zenginin malı, züğürdün çenesini yorar” denir. Ama bu kez dert zenginin malı değil. Dert yine soruyu yanlış sormamız. O nedenle soruyu doğru yerden soralım da çenemiz değil aklımız çalışsın; “O zenginlik nasıl elde edilmiş?”Hepimiz biliyoruz ki; toplumda zenginlik var ise bu fakirliğin de sebebidir. Her zaman olan ve çoğunluğumuzun bana ne dediği durum bu kez bizi çok etkiliyor. Hep birlikte ‘bana ne’ dememek gerekiyor.
Yolsuzluk, rüşvet, vurgun, soygun, kısacası haksız kazanç neden tercih edilir?
El altı kitaplarımdan birisidir Şafak Altun’un “Rüşvetten Özelleştirmeye Yolsuzluğun 100 Yıllık Tarihi” adlı kitap. Çünkü toplumların çoğunda bir yaradır rüşvet, yolsuzluk, vurgun, vs. 2004 basımı kitabı ben Ankara’dan 31 Ocak 2005 günü almışım. Bugün ülkenin durumunu, özellikle son fon olayını görünce kitabı bir kez daha üste çıkardım.
Osmanlı ve öncesindeki Selçuklu ve daha da geri gidersek övünerek anlattığımız 16 devlette ve yurttaşı olarak yaşadığımız 17. devlet olan Türkiye’mizde de yolsuzluk ve rüşvet hep varmış. Olacak da çünkü bu bir sistem ve sistemin etkisindeki insan sorunudur.Her çağda kirlenmeyi üreten egemenler ve buna karşı mücadele edenler oldu, olacak. Egemen sistemin devamı için kirlenme gereklidir ve inanın sistemin devamını sağlar, önemlidir!
Yazar; Ahmet Mumcu’nun ‘Osmanlı Devleti’nde Rüşvet’ adlı kitaptan aldığı alıntıda; “Orhan Bey zamanında Osmanlı Devleti’nin temelleri atılırken Bursa Kadısı Çandarlı Kara Halil Paşa askeri örgütlenmesinin ilk adımı sayılan yaya sınıfını kurduğunda rüşvet aldığı söylenir.” Osmanlı döneminde kadılık sistemi rüşvetin en çok alınıp verildiği makamlarmış.Yine kitaptan öğreniyoruz ki rüşvet alan ilk padişah III. Murat imiş.
Şafak Altun kitapta AKP öncesini anlatıyor elbette. Ama AKP dönemini yazacak birileri çıkarsa en azından 3-5 kitap daha yazılır! Örneğin; tarım, hayvancılık ve küçük sanayicinin ürettiklerini alım garantili yapması gereken iktidar müşteri garantili yol, tünel, köprü yapılmasına aracılık yapıyor. Müşteri yani hasta garantili hastane yapılmasını övünçle anlatabiliyor. Hem de Özal zamanındaki yap-işlet-devret değil, onlarca yıl sözleşmede yazılan müşteri kadar bizim cebimizden sermaye sahibine nakit aktarılmakta. Geleceğimiz satılıyor.
Konu gündem gereği fon vurgunu ya yazıyı biraz da o alandan ‘fonlayalım!’
Fon; bir kurumu finanse etmek, belirli bir işi yürütmek veya yatırım yapmak amacıyla bir araya getirilen para veya varlık havuzuymuş. Finansal piyasalarda en yaygın anlamıyla yatırım fonu olarak bilinirmiş. Bizdeki fonlama anlayışına göre para veya varlıkları bir havuzda toplayıp birilerine aktarma olmuş meğerse. Cumhuriyetin kurduğu fabrikalar, tersaneler ve benzeri varlıklar satıldı, yetmedi. Emeklilik sistemi değiştirilerek emekli ikramiyesi budandı, yetmedi. Çalışanlar ve emekliler yoksullukta birleştirildi, yetmedi. 31.12.2000 gününe kadar toplanması öngörülen Deprem Vergisi, ÖTV, KDV gibi her alanda vergileri toplayıp birilerinin vergilerini af ettiler, yetmedi. Yetmedi. Yetmedi. Yetmiyor…
Her iktidar gidecektir. Özellikle ülkeyi; “Cebren ve hile ile aziz vatanın, bütün kaleleri zapt edilmiş, bütün tersanelerine girilmiş, bütün orduları dağıtılmış ve memleketin her köşesi bilfiil işgal edilmiş olabilir” durumuna getirenler de gidecektir.
Sonu yaklaşanlar genelde daha çılgınlaşır ve eline ne geçerse toplamak ister. Çünkü her an masa yıkılabilir. Bu nedenle adeta fondip yaparlar. Benzetmede hata olmaz der atasözlerimiz; fondip, bir bardaktaki veya şişedeki içeceği aralıksız bir şekilde, tek dikişte veya bir solukta sonuna kadar içmek anlamında kullanılan bir argo sözcük. Fon vurgunu da borsayı-fonları fondip yapmak değil mi?
Ucu doğrudan bize dokunan bu durum yanında daha da acı veren; hiçbir suçu kanıtlanmamış ama aylarca hapiste olan kişilerin aile bireylerinin bile mal varlığına el konabiliyor iken fon olayında hem de örgütlü bir şekilde vurgun yapanların birkaçı dışında mal varlığına el konmuyor olmasıdır. AKP dönemi yazılacaksa mutlaka eklenmesi gereken; “(ç)aldıklarını getir, tövbe et, yeter” türü söylemlerdir. Hiçbir inançta suç işleyenin suçu bir tövbeyle yok olmaz. Hele hukukta böyle bir durum zinhar yoktur.
Bu kadar kirlenmenin olduğu bu toplumda yaşıyor isek umudumuz var diyedir. Her gecenin sabahı gibi her toplumsal gerileme veya duraklamanın da sonu aydınlanmadır, hesap sormadır. Biliyoruz ki cumhuriyet ‘fanfinfon’ liberalliği değildir, fondip ile yok edilemez. Cumhuriyet yönetimi; halkın cumhuriyeti konumuna gelecektir. Bu da demokrasi mücadelesi veren yurttaşlarla olacaktır. Yeter ki demokrasi ve cumhuriyet tanımlarına uygun yurttaşlar olalım.


İnsan olarak örgütlenmenin geçmiş deneyimlerine bakınca ilk çağlarda kendini savunma amaçlı bir araya gelme, örgütlenme bugün de olmazsa olmazımızdır.Örgütlenmek ihtiyaçtır ancak örgütlenmenin ne için yapıldığı ve neye hizmet ettiği önemlidir. İktidarlar örgütlenme özgürlüğü sözü verirler ama iktidar olunca muhalefeti bölmek adına ve kendilerine hizmet edebilecek örgütlenmeler, kurumlar yaratırlar.
Server Tanilli Hocamızdan dinlemiştim. Her çağda olduğu gibi dünya egemenleri tarafından adlandırılan yeni dünyanın olmazsa olmazı örgütlenmeleri ayırmak gerek. Hocamıza göre; iktidar, inanç, siyaset, sermaye, etnik yapı gibi güçlerden bağımsız olan ve kendi içinde şeffaf, demokratik seçim var ise STK değil DKÖ (Demokratik Kitle Örgütü) olur.
Ülkemiz ve kentimizdeki sivil örgütlenmelere baktığımızda çevre, ekoloji, hak, cinsiyet, inanç, spor gibi her alanda dernek, kulüp, vakıf, kooperatif, oda, meclis şeklinde değişik örgütlenmeler vardır. Bu alanlar olmasına rağmen katılım eksikliği gerçeği ile yüz yüzeyiz. Bunun sebeplerinden en önemlisi birkaç kişinin ego üstünlüğü olabilir.Diğer gerekçesi de seçme ve seçilmede özgür olamadığımızdır belki. Örgüt üyesi olarak düşünce farklılıklarımız konusunda tartışarak doğruyu bulmak ve demokratik olgunluk göstermek yerine örgütlere girmiyor ya da birkaç farklı düşünceden sonra ayrılıyor ve dahası karalamalar yapıyoruz. Oysa örgütlenme ile belki de kalıplaşmış düşüncemizi yenileyebiliriz. DKÖ’nde farklı düşünce, çözüm yolu yoksa zaten örgüt olmaz.
Kentimizde de her alanda örgütlenmeler mevcuttur. Örgütlenmedeki genel sorunlar burada da vardır. Bugün “kent sakini” olanların “kent sahibi” olma hakkını elde etme adına örgütler, doğayı koruma alanında ekoloji örgütler ve değişik alanlarda hak temelli örgütlenmeler öne çıkmaktadır.
Genelde katılım eksikliği, birkaç özverili insanın omuzlarında olması ve ayrılıkların oluşması sonucunda yetersiz gibi görülse de yine de demokratik direnç merkezileridir. Bu direnç aynı zamanda devlet denen otoritesinin de sorgulanmasına olanak tanımalıdır. Çünkü; daha iyi bir toplum ve daha güzel bir ülke ancak sorgulandığında yaratılır.
Çağımızın örgütlenme çağı olduğu öngörüsü ile liberal bir anlayış olarak önerilen kent örgütlenmesi modelinin adı Kent Konseyleridir. Merkezi ve yerel iktidarlardan oluşan kent yönetimlerini eleştiren bakışla gerektiğinde destekleyen, gerektiğinde denetleyen bir oluşumdur. Kent yönetimlerinde üçüncü güçtür. Merkezi ve yerel yönetimlerin hiyerarşik durumu sonucunda amir-memur sıkılganlığı ve siyasi bakışlar nedeniyle gerçek ortaya konamayabiliyor iken Kent Konseylerinde bağımsız ve hiçbir çıkar gütmeden gerçekten kenti adına düşünceler ortaya çıkarabilmeyi amaçlar.
Kent Konseyi katılımcıları kentin tüm sorunlarına çare arayanlardan oluşur. Bu ilgi ve sorun çözme odakları bir araya gelerek çalışma grupları veya meclisler oluşturarak kentin merkezi ve yerel kurumlarını sorgulayabilir. Öneriler sunabilir. Yanlış kararlarda bilim ve hukuk güçlülüğünü hissettirirse çözümü kentin lehine değiştirebilir.
Kentler hepimizin mekanıdır ve mekân her şeydir.Çünkü mekân fiziksel bir boşluk ya da binalar bütünü değildir. Toplumsal yaşamın, kültürün, ekonominin ve insan ilişkilerinin üretildiği ana sahnedir. Mekân, şehir içindeki yaşam kalitemizi, aidiyet duygumuzu ve kimliğimizi doğrudan şekillendirir.
Mekân geçmişi şimdiye bağlar ve geleceğin kentine gebedir. Bu gebelik sonucunda kente dair olumlu doğum istiyor isek kentin sakinliği tanımından çıkıp kentin sahibi olmamız gerekir. Biz olmazsak güç merkezlerinin kazanç alanı olur ki mekânın neye gebe olduğunu bilemeyiz. O yüzden mekân asla kendi başına bırakılmaz, sürekli kontrol edilmelidir. Biz bu mekânda kendimizi ve kentimizi örgütlemek zorundayız.
Bugün kentlerin sel, deprem, hava kirliliği, işsizlik, korku, yozlaşma gibi olumsuz durumlara gelmiş olması geçmişte kentlerin sahibi olamadığımızdandır. Oysa her zaman kentleri savunanlar oldu bugün gibi ama çoğunluğun sessizliği de gerçektir. Bugün de aynı değil mi?
İki seçenek var; kendimizi ve kentimizi örgütlü kılmak. Birbirine benzeyenlerin, aynı amaca koşanların birlikteliğini sağlamak. Hiçbir örgütlenmede yoksak da acilen kurulu örgütlere katılarak kendimizi sorgulamak ve örgütlenmek şarttır.


M.S. 600-700’lü yıllarında yaşanmış, dönemin yönetimlerini anlatan bir Ortadoğu romanını okurken toplumun biat etmesi için yapılan işkenceleri, yoksulların yaşamını, kültür ve cehaletin toplumu nasıl esir aldığını bir kez daha anladım. Tek tanrılı din ve mezheplerin egemen olma mücadelesinde bölgede kötülüklerin, köleliklerin,sadakatın bedelinin neler olduğuna bir kez daha tanık oldum. Roman gerçek tarih bilgilerinden yola çıkarak kurgulanmış. (Rüzgâr Ateş Gibi Yakıyordu- Metin Aktaş- Fam Yayınları- 2014- Sayfa 50)
Roman; zamanın geleneği doğrultusunda hadım edilmiş bir kişinin öyküsü. O günün sosyal yapısında 8-16 yaş arasındaki çocukları toplamak, mektep-hastane işlevli yerde bu çocukları hadım etmek, hadımları buradan alıp pazarlamak gibi meslekler var. Hadım edilmenin dayanılmaz acılarını yaşayan kişi hadım kültürünün toplumsal sebebini de çözmüş.
“Bu okulda öğrendim ki insanları hadım etmekteki amaç sadece onları soyluların cinsel arzuları için hazırlamak değil, hadım etmenin önemli bir işlevi daha vardı. Efendi, kölelerini hadım etmekle onun kendisiyle doğuştan eşit olan yaradılışına müdahale ederek onu aşağılıyor, doğuştan var olan bu eşitliği bozarak kendi üstünlüğünü ispatlamaya çalışıyordu.
Erkeklerin erkeklik organını keserek onu hadımlaştırarak bir kadın gibi kullanmanın arkasındaki asıl amaç onu iktidarsız yaparak efendisiyle aynı haklara sahip olmadığını ona, topluma kabul ettirmektir. Efendilerin üstünlüklerini bize kabul ettirmeleri için bize bu dayanılmaz acıları yaşatmalarına gerek yoktu. Zaten toplumun ahlaki yapısında, kültüründe, sosyal adaletinde bu eşitsizlik özümsenmiş, yaradılıştan var olan bir şeymiş gibi kabul edilmişti. Efendiler, soylular bununla yetinmeyerek kendilerinden aşağı olarak gördükleri kölelerin sadece kendilerine hizmet etmeleriyle yetinmeyerek onların bedenleriyle oynayarak, onları yarı insan şekline sokuyorlardı. O zalim soyluların küçücük çocukları hadım etmelerinin arkasındaki bu düşünceleri dayanılmaz acılar yaşayarak öğrendiğimde soylulara olan düşmanlığım, kinim, nefretim arttı.”
Hadım bedensel bir ceza ve bugün hiçbir inanç ve kültürde kalmadı. Ama dün bedene yapılan bu işkence ve zoraki beden değişiklikleri bugün beyinlerde ve sosyal alanda devam ediyor dersek yanılmayız.
Bedensel olarak hadım; bir erkek canlının cinsel fonksiyonlarını ve üreme yeteneğini cerrahi yollarla ya da kimyasal ilaçlarla kalıcı veya geçici olarak devre dışı bırakmak demektir. Bu durum uzmanların izniyle hayvanlarda var. Bugün toplumu hadım etmek güncel. Romandan anladığımız üzere, hadım edilen kişinin yüzlerce yıl önce gördüğü,hadımın sosyal etkileri bugün yaşanmaktadır.
Bireylerin ve dolayısıyla toplumun üretkenliğini, eleştirel düşünme yeteneğini, iradesini, yaratıcılığını ve dinamizmini baskı, sansür, korku ve benzeri yollarla köreltmek, etkisiz ve pasif hale getirmek anlamına gelir. Hem de tepki çeken bedensel değişim yaşanmadan. Toplumun düşünen, sorgulayan, sanat ve bilim üreten kesimlerinin sesinin kesilmesi, bireylerin risk alma ve yenilik yapma potansiyelinin yok edilmesidir bugün hadım. Hak arama bilincinin, itiraz etme kültürünün ve toplumsal reflekslerin baskı rejimleri ya da sistemli politikalarla zayıflatılmasıdır.Bireylerin sadece kendilerine sunulanı yaşayan, itaat eden, sorgulamayan ve tepki veremeyen kısır bir yapıya bürünmesidir toplumsal hadım.Toplumsal hadım; iktidarların arzuladığı toplumsal düzene uyum sağlamayan, sorgulayan, sorguladığını dile getiren akademisyen, sanatçı, gazeteci ve aydın kesimin baskı altına alınmasıdır.
Hadım edilmiş bir toplum yaratmanın en bilinen yolu korku ve baskı yanında eğitim sistemidir. Bizi ilgilendirmiyor denerek taraf olmadığımız, sessizce izlediğimiz eğitim sistemi aslında toplumsal hadım aracıdır. Eğitim; gerçek amacı olan, yaratıcı ve sorgulayıcı bireyler yetiştirmek yerine, otoriteye ve sisteme koşulsuz itaat eden, tek tip düşünen nesiller üretmek üzere tasarlanır.
Bugün yaşanan tam da budur. Toplumu,‘ne yaparsanız yapın hiçbir şey değişmeyecek’ algısına inandırmaya çalışmaktır. Bu yolda basın-yayın organları toplumsal hadım için kullanılmaktadır. Kitle iletişim araçları,popüler kültür üreterek, toplumu derin sosyo-ekonomik sorunlardan uzaklaştırmak için kullanılır. Toplum; yüzeysel eğlenceler, magazin ve tüketim çılgınlığı ile meşgul edilerek düşünsel olarak hadım edilir.
Öte yandan bir hadım aracı da bireyselliğin kışkırtılmadır. Ortak dayanışma bağları zayıflatılır. Herkesin sadece kendi çıkarını düşündüğü bir sistemde, toplumsal bir refleks veya ortak bir karşı duruş örgütlenemez hale gelir. Bunun sonucunda sendikalar, dernekler, vakıflar ve barolar gibi bağımsız sivil toplum kuruluşları baskılanır, yetkileri tırpanlanır veya otoriteye bağımlı örgütlenmeler oluşturulur. Böylece toplumun sesini duyurabileceği meşru kanallar tıkanmış olur.
Geçmişte yaşanan bedensel hadım bir kişiye acı verirken toplumsal hadım hepimizin bugün ve yarınını acılara gömüyor. Amantümümüz hadım olmadan çare bulalım ki çare belli.


Toplumun en küçük sosyal örgütlenmesidir aile. Aile bireyleri genellikle biyolojik yakınlık ve menfaatler bütününü de sağlar. Aynı düşünce veya ilkeler etrafında bulunduğumuzu ifade etmek için de “biz bir aileyiz” diyen siyaset veya kurum temsilcileri olmaktadır.
Ailede veya ülkede nüfusun fazlalığını bir güç olarak gören anlayışlar, inanan olmasa da maalesef vardır. Bunun için de bazı yetkililer konuşmuş olmak adına bu cehaletlerini yayarlar. Toplum olmak ile kalabalık olmanın farkını bilmeyen bu zatlar aileyi yıkılmaz kale, kutsal alan olarak görürler. Oysa biz sevgiyi, şiddeti, açlığı veya tokluğu, paylaşımı, özgürlüğü, demokratik ilişkileri ve her şeyi ailede öğreniriz.
Okullar bilinmeyeni öğreterek günlük yaşamımızda uygulamamızı sağlar. Geçmişte aile bireylerinin birbirine bağlılığı veya ailenin önemi doğal bir bilgi idi. Bizim veya önceki kuşağın okul anılarında “aile” konusu birkaç cümlede anımsatılır kalırdı.
Özellikle 1980 sonrası başlayan süreçte coğrafyamızda kalıcı değişiklikler oldu. Daha öncesinden gelen uygulamaların devamında baskı ve korku ile nitelikli ve doğal olan her şey yozlaştırıldı. Değerler yok edildi ve 2000 yılı sonrasında da Ortadoğu için yazılan AKP’li toplum projesiyle bu günlere geldik.
Bu süreçte tüm değerlerimiz yozlaştı. Hepimiz iyi insan olmayı sözde amaçlar iken makbul tüketici durumuna geldik. Değerlerin olumsuz anlamda değişmesinden aile de üzerine düşeni aldı. Ki doğal ve insani değerleri yok eden iktidar sonra bu değerleri, kendi inanmış tüketici idealini de içine katarak; “bilimsel olanı inkâr ve diğerlerine de kâr” gözüyle bakmamızı sağlayan bir değerler eğitimini öğretmeye başladı.
Bu yeni düzen elbette her şey gibi aileyi de olumsuz etkiledi. Bu olumsuzluğu görmememizi sağlamak için de başarısız iktidarlar her yıla bir ad vererek önemsediklerine vurgu yaptılar. Örneğin en son 2024 emekli yılıydı ve sonucu gördük. Yıllarca çalışanlar emekli olunca ev, araç veya gezmek gibi zenginlikleri yaşamayı hayal ederken bugün onuru için kendini vurmayı çare gören aile bireylerine, bunalmış insana dönüştük.
2025 yılı da Aile Yılıydı, bilen var mı?İktidara yıl yetmemiş olmalı ki; 2026-2035 dönemi “Aile ve Nüfus 10 Yılı” olarak ilan edildi. İyi de; ailenin kutsalı, ayakları altında cenneti bulunduran ana ne durumda? 2022’de 334, 2023’te 315, 2024’te 394 ve Aile Yılı olan 2025’te 391 ve 2026 yılının ilk altı ayında 262 ana; ailenin kutsalı öldürüldü.
Evladını okula gönderirken bir dilim ekmek ve beş zeytin koymakta zorlanan aile şimdi de her okul çıkış saatinde güvensiz okullardan evladının sağ salim dönmesini bekler oldu.
Aile ve Nüfus On Yılı; anneyi ve çocuğu koruyamayan, aileyi yoksullaştıran bir ortamda olmaz. Aile; komşusu ve sokağı ile mahallesi ile ailedir. Aile; sokağındaki parkı, can dostları kedi ve köpekler ile ailedir. Kırsalda ahırındaki büyükbaş, ağılındaki küçük baş ve kümesi ile ailedir. Gitmesek de gelmesek de yediklerimizin içtiklerimizin buralarda üretildiğini bilmek ile aile olunur. Kırsal ile ilişkisi ol(a)mayan, sokağındaki kedi ve köpekleri toplanıp tellerle çevrili “doğal yaşam alanı!” na yığılan canları sokağında göremedikçe aile eksik kalır. Çünkü aile evin dört duvarı değildir.
Ailenin güçlü olması amaçlanmış ve önemli. Ama önce ailenin neden zayıfladığını tespitte ortaklaşmamız gerekmez mi? Ailenin güçlü olması; aileden sorumlu iktidar yakınlarının kamu parasına, halkın alın terine veya doğal varlıklarımıza el koyması, fonlanması ve hesap vermemesi midir? Kredi kartında para kalmadığı için üç beş sebzeyi maalesef gizlice alırken yakalanan babayı kelepçeleyip emniyete sürüklemek midir aileye destek olmak?
Haneye, aileye yapılan şafak baskını(!) anında ailenin özeline ait görüntüleri kamuoyu ile paylaşmak mıdır aileyi korumak? Kreş, okul öncesi kurum veya yoksullaştırılan ailenin okula giden evladına veremediği harçlığı veya gıdayı sağlamaya çalışan yerel yönetimleri baskı altına almak mı aileyi korumak? Yoksa muhalif yerel yönetime verilmeyen bu yetkiyi yandaş, tarikatlar ile iltisaklı kurumlar üzerinden sağlamak, yurttaşı kendine biat eder duruma getirmek midir? Burada korunan yandaş mıdır aile midir, sorgulamak gerekir.
Oysa her şey var yasalarda. Anayasamızın 41. Maddesi ve 6284 sayılı ‘Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun’da da kamunun yapacağı önleyici ve koruyucu tedbirler ve yapılacaklar yazılmıştır.
Yasalarda yazılanlar yapılmadığından dolayı bu iktidar döneminde; aileyi de bireylerini de mafeden; fuhuş %800, cinsel taciz %450, çocuk cinsel istismarı %400, uyuşturucu %700, adam öldürme %260 arttı.
Bu olumsuz durumu yaratanların 2025 Aile Yılı’nda ne yaptığını irdelemek gerekir. Ama 2026-2035 arasındaki on yılda daha neler yapılacağını ise ilk seçimler belirleyecek.


İnsanların kendini değiştirme fırsatları olur bazen. Bu değişim siyasal alanda da olur ve olmalıdır. Böylece toplumsal dönüşüm ve değişim sağlanır.
Son yıllarda yapılan seçimlerde bütün partilerde katılım, birlikte karar alma, demokrasi gibi çağımıza uygun katılımcı demokrasi vaatleri vardı.
Kentimizi yönetme görevi verilen Sayın Başkanın vaatler toplamı 118 idi. Farklı araştırmalarda 50 kadarının yapıldığı, 21 tanesinin devam ettiği ve 47 tanesinin ise akıbetinin belirsiz olduğu gibi bilgileri basında okuduk, okuyoruz. Belediye web sitesine, projeler linkine baktığımızda altı proje var ve tamamlanmış durumda. Devam eden, planlanan satırları boş. Tamamlananların da sadece bir tanesi bu döneme ait; gıda ve üretim lojistik merkezi.
Elbette Başkanın tüm vaatleri web sitesine alınmaz ama proje ile yapılmış kalıcı işler web sitesinde olmalı. Çünkü dışarıda yaşayan ve kenti inceleten, değerlendiren kişilerin ilk inceleyeceği yer belediye sosyal sayfalarıdır. Bu çalışmalar aşama aşama web sitesinde olmalı derim.
Örneğin; yaklaşık 2 milyon 356 bin 666 lira maliyetle, 130 günde bitirilmesi planlanan Balkan Park Projesine ait detayları belediye web sitesinde görebilmeliyim. Otogarda yapılan yeniliği de görmeliyim ki yıllardır olumsuz görünümü ile ülkeye ve dış dünyada yayılan olumsuzluk değiştirilsin. Eski ve yeni hali ile iyileşme görülebilmelidir. Yapılan sosyal belediyecilik örnekleri de olmalı.
İzliyoruz ve görüyoruz ki birçok çalışma yapıldı. Otogar dahil muhaliflerin bile tespit ettiği 50 proje bitti. Ama verilen sözlerde olduğu gibi yani kentlinin katılımcı olması durumu ne kadar gerçekleşti?
Balkan Park Projesini örnek alalım. Gazetelerden okuduk Eylül başında; Başkan Gölet Parkı, Özgür Çocuklar Parkı ve Cumhuriyet Mahallesinde oluşturulan parkları açıkladıktan sonra ağaçlandırma projesinde rekor kırdıklarını belirterek bir de müjde verdi: “Balkan Park’la ilgili proje ihalemizi tamamladık.”
Tüm kenti ve bölgeyi kapsayacak devasa bir park planlanıyor, ihale yapılıyor ve kentli gazetelerden okuyor! Bu çalışmalar karar almadan kaç mahalleli ile görüşmeler sonunda ortak karar alındı? Elbette herkese ulaşılamaz ama bu konularda gönüllü emek harcayan demokratik örgütler var onlarla daha sağlıklı ilişki kurulabilir. Kentli Balkan Park gibi bir projeyi gazetelerden okumamalı, önce katılıp fikrini belirtmeli. Akademi var, kentlilerin örgütleri var, park alanına yakın komşular var. Kaçı ile görüşüldü, kararlara kaçı katıldı?
Belki de belediyenin yaptığı veya yaptırdığı şahane bir projedir. Kim bilir dünyada bir ilk de olabilir. Ama önemli olan yapılan işin sahiplenilmesidir. Kentlinin’’ önemsenmesi önemlidir. Ki önemsenen kentli kentin ortak alanlarını sahiplenir ve korur. Bu ortaklaşmanın bir önemi de ‘verdiği sözü tutan, güven duyulan başkan’ olmaktır, katılımcı kentli aşamasına geçebilmektir. Ne demişti başkan; ‘katılım, birlikte karar alma, katılımcı demokrasi’!
Şimdi kentli olarak sorma zamanı; Balkan Park Projesi ihale bile edildiyse verilen sözler, birlikte yöneteceğiz sözü bir kez daha tutulmadı. Hem de Yeni’lenen bir siyaset anlayışı olarak yenilenmeye söz verilmişken. Oysa insan değişir ve değiştirir. Ülke siyasetinde yenileşme sözleri her gün konuşulurken ve güçlü muhalefet de bunu yinelerken bu yenileşme sadece önderlerinin dilinde mi olacak yoksa yenilendiğini söyleyen yerel yönetimler bu yenileşmeyi uygulamaları ile gösterecek mi?
Ve son ama asıl sorun nedir diye sorarsak; biz kentliler kentin, yurttaşlar ülkenin, insanlar dünyanın sakini değil sahibi olmadığımızda birer sakin olarak sadece eleştiri, dedikodu ve şikâyet yapmaya devam edeceğiz.
Yeni’lenirken ve Yeni’lenme pozları verilirken yenilenmeyen anlayışın devamı da yenilenmez. O zaman yenilenen ne?
Hepimiz biliyoruz ki; yukarılardan bahşedilmiş demokrasi olmayacaktır. Ve yine biliyoruz ki yönetenler yenilense de biz yenilenmedikçe değişim kalıcı olmayacaktır. O halde bildiklerimize sahip çıkıp, hayatımıza yansıtıp hep birlikte yenilenmeli ki gerçek yenilenme olsun.