Olgay GÜLER Edirne’de kış aylarında göçmen kuşlara ev sahipliği yapan Göl Baba sulak alanı, büründüğü sonbahar renklerine havadan görüntülendi. Merkeze bağlı Büyükdüllük ile Değirmenyeni köyleri arasında bulunan Göl Baba sulak alanı, sonbaharla birlikte farklı renklere büründü.
Yılın dört mevsiminde renkli görüntüleri ile dikkat çeken Göl Baba, kış aylarında göçmen kuşlara ev sahipliği yapıyor.
Farklı kuş türlerini de içinde barındıran Göl Baba, dört mevsim doğal güzelliğiyle ziyaretçi akınına uğruyor. Fotoğraf tutkunlarının da gözde mekanlarından biri olan sulak alan, yaz aylarında balıkçılara geçim kaynağı oluyor, üreticiler hayvanlarını otlatıyor.
Edirne Belediyesi Antalya’da 9–20 Kasım 2026 tarihlerinde düzenlenecek Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı’na (COP31) katılacak. Edirne Belediyesi tarafından hayata geçirilen çevre ve iklim çalışmaları uluslararası katılımcılarla buluşturulacak. Ediren Belediye Başkanı Filiz Gencan, “Başta ödüllü Sıfır Atık Market projemiz olmak üzere; su kaynaklarımızın korunmasına yönelik çalışmalarımızı, yenilenebilir enerji projelerimizi ve EDİKAB bünyesinde yürüttüğümüz bölgesel atık yönetimi uygulamalarımızı COP31’de tanıtacağız” dedi. Gencan, “Atıkları geri kazanıma yönlendirirken hemşehrilerimizin katkısını ödüllendiren Sıfır Atık Market modelimizi, farklı kentlerde de uygulanabilecek bir yerel yönetim deneyimi olarak paylaşacağız. COP31 Yeşil Bölge | Dirençli Şehirler Programlama Alanı Standımız: G2-024. Edirne’mizin tarihî mirasını ve doğal kaynaklarını korumak, kentimizi iklim değişikliğine karşı daha dirençli hale getirmek için yürüttüğümüz çalışmaları paylaşmak ve yeni iş birlikleri geliştirmek üzere Antalya’da buluşuyoruz” şeklinde konuştu. BELEDİYELERİN İKLİM ÇALIŞMALARI TANITILACAK Türkiye Belediyeler Birliği (TBB) tarafından yapılan açıklamada da, yerel yönetimlerin iklim mücadelesindeki rolü ve önceliklerinin uluslararası gündeme taşıyacakları kaydedildi. TBB, Yeşil Bölge’de yer alan pavilyonunda 13 panel düzenleyecek ve belediyelerin iklim çalışmalarını tanıtacak. Mavi Bölge’de gerçekleştirilecek 4 oturumda da yerel iklim eylemi, çok düzeyli yönetişim, iklim finansmanı ve dirençli kentler ele alınacak. TBB Başkanı Ayşe Ünlüce ise 12 Kasım’da LGMA liderleri ve ülke müzakerecilerinin katılacağı “Seviyeleri Birleştirerek İklim Eylemini Gerçekleştirmek” başlıklı TBB özel etkinliğinin açılış konuşmasını yapacak. Aynı etkinlikte ayrıca TBB tarafından hazırlanan COP31 Pozisyon Belgesi sunulacak.
TBB PAVİLYONUNDA 13 OTURUM DÜZENLENECEK COP31’in Yeşil Bölge’sinde kurulacak TBB Pavilyonu, belediyelerin iklim değişikliğiyle mücadele, sürdürülebilir şehircilik, afetlere hazırlık, iklim dirençliliği ve yenilenebilir enerji alanlarındaki çalışmalarını ulusal ve uluslararası katılımcılarla buluşturacak. TBB Pavilyonu’nda ayrıca 22 belediye ve 3 kuruluş stant açarak çalışmalarını sergileyecek. Pavilyonda düzenlenecek oturumlarda 72 konuşmacı yer alacak. Pavilyonda düzenlenecek 13 oturumda; yerel yönetimlerin gıda güvenliği ve kentsel tarımdaki rolünden yerelde karbonsuz ulaşıma, enerji yönetimi ve iklim dirençliliğine kadar geniş bir konu yelpazesi ele alınacak. Geleceğin becerileri ve yerel yönetimlerin adil geçiş sürecindeki rolü, belediyelerin eğitim faaliyetleri, iklim finansmanının belediyeler açısından sunduğu fırsatlar ve yerel iklim eylem planlarının uygulanması da oturumların gündeminde yer alacak. Kıyı kentlerinde iklim dirençliliği, sıfır atık, kadın dostu kentler, sosyal politika, kapsayıcı iklim eylemi ve afetlere karşı dirençli kentler de değerlendirilecek. Ayrıca İklim Kanunu ve iklim dirençli kentler arasındaki ilişki ele alınacak. MAVİ BÖLGE’DE 4 OTURUM GERÇEKLEŞTİRİLECEK TBB, Mavi Bölge’de gerçekleştirilecek dört oturumda yerel iklim eylemini uluslararası iklim gündemiyle buluşturacak. Sağlıklı Şehirler, Dayanıklı Topluluklar: “Tek Sağlık” Yaklaşımı Çerçevesinde Yerel İklim Eylemi başlıklı oturumda iklim, çevre, insan ve toplum sağlığı arasındaki ilişki değerlendirilecek. Bölgeler Arasında Adil Geçiş: Küresel Hedeflerin Yerelleştirilmesi, Risklerin Yönetimi, Finansman Kaynaklarının Harekete Geçirilmesi başlıklı oturumda küresel iklim hedeflerinin yerel düzeyde uygulanması ve finansman kaynaklarının harekete geçirilmesi ele alınacak. Dirençli Bir Akdeniz için Kıyı Kentleri: Yerel Politikadan Bölgesel Eyleme oturumunda ise kıyı kentlerinin iklim değişikliğine karşı geliştirdiği politikalar ve bölgesel iş birliği olanakları değerlendirilecek. AYŞE ÜNLÜCE, LGMA LİDERLERİYLE BİR ARAYA GELECEK TBB Başkanı Ayşe Ünlüce, 12 Kasım’da Mavi Bölge’de gerçekleştirilecek “Seviyeler Arasında Bağlantı Kurmak, İklim Eylemini Hayata Geçirmek” başlıklı Özel Etkinliğin açılış konuşmasını yapacak. LGMA (Yerel Yönetimler ve Belediyeler Küresel Görev Gücü) liderleri ile ülke müzakerecilerinin katılacağı etkinlikte, COP31’in ilk haftasının değerlendirmesi yapılacak ve TBB COP31 Pozisyon Belgesi sunulacak. Programda, yerel yönetimlerin küresel iklim müzakerelerindeki temsili, farklı yönetim seviyeleri arasındaki koordinasyon ve iklim hedeflerinin yerel düzeyde uygulamaya geçirilmesi konuları ele alınacak. TBB COP31 POZİSYON BELGESİ PAYLAŞILACAK TBB, COP31 kapsamında hazırladığı Pozisyon Belgesi ile yerel yönetimlerin iklim politikalarındaki konumunun güçlendirilmesine yönelik önerilerini uluslararası kamuoyuyla paylaşacak. İklim hedeflerinin hayata geçirilmesinin yerel hizmetler ve yatırımlarla doğrudan bağlantılı olduğuna dikkat çeken Belge, belediyelerin iklim kararlarının yalnızca uygulayıcısı değil, karar süreçlerinin de etkin bir ortağı olması gerektiğini vurguluyor. Türkiye’de belediyeler, İklim Değişikliği Azaltım Stratejisi ve Eylem Planı ile İklim Değişikliğine Uyum Stratejisi ve Eylem Planı kapsamında sorumlu veya ilgili kurumlar arasında yer alıyor. Bu çerçevede TBB, belediyelere verilen sorumlulukların bu görevleri yerine getirebilmeleri için gerekli yetki, veri ve finansman kaynaklarıyla birlikte ele alınması gerektiğine işaret ediyor. TBB COP31 Pozisyon Belgesi, belediyelerin iklim eylemlerini hayata geçirmelerinin önündeki finansman ve kapasite engellerine de dikkat çekiyor. DENEYİMLER ULUSLARARASI PLATFORMLARA TAŞINACAK TBB, COP31 boyunca gerçekleştireceği çalışmalarla belediyelerin iklim mücadelesindeki bilgi ve deneyimlerini uluslararası platformlara taşımayı, yerel yönetimlerin karar alma süreçlerine katılımını güçlendirmeyi ve iklim hedeflerinin kentlerde somut uygulamalara dönüşmesine katkı sunmayı hedefliyor.
Edirne bugün yeni bir haftaya sağanak yağışla merhaba derken, aynı hava sisteminin haftanın büyük bölümünde etkili olması beklenirken, hava sıcaklığının ise artacağı tahmin ediliyor.
Meteoroloji’nin 5 günlük hava tahmin raporuna göre, Edirne’de bugün sağanak yağışlı bir havayla birlikte en düşük sıcaklık 0°C, en yüksek 12°C , nem (%) 46-90 rüzgar (km/sa) güneydoğudan 5,
Yarın yine sağanak yağışlı bir havayla birlikte en düşük sıcaklık 5°C, en yüksek 14°C , nem (%) 59-96 rüzgar (km/sa) güneydoğudan 7,
11 Kasım 2026 Çarşamba günü çok bulutlu bir havayla birlikte en düşük sıcaklık 6°C, en yüksek 20°C , nem (%) 54-96 rüzgar (km/sa) güneydoğudan 12,
12 Kasım 2026 Perşembe günü sağanak yağışlı bir havayla birlikte en düşük sıcaklık 10°C, en yüksek 22°C , nem (%) 63-96 rüzgar (km/sa) güneyden 14,
13 Kasım 2026 Cuma günü sağanak yağışlı bir havayla birlikte en düşük sıcaklık 14°C, en yüksek 21°C , nem (%) 68-96 rüzgar (km/sa) güneyden 27 derece olarak tahmin ediliyor.
TÜM Emeklilerin Sendikası Edirne Şubesi, iktidarın emeklilik sistemini değiştirmek yerine, geçici yardımlarla ve göstermelik düzenlemelerle günü kurtarmaya çalıştığını bildirdi. Sendikanın sosyal medya hesabından yapılan paylaşımda, “Yoksulluğu ortadan kaldırmak yerine yönetmeye çalışan hiçbir düzenlemeyi kabul etmiyoruz” denildi. Paylaşımda iktidarın günü kurtarmaya yönelik adımlar attığına dikkat çekilerek şunlara yer verildi: İktidar, milyonlarca emekliyi yoksulluğa mahkûm eden emeklilik sistemini değiştirmek yerine, geçici yardımlarla ve göstermelik düzenlemelerle günü kurtarmaya çalışıyor. Emeklileri yaşına, gelirine, çalışma durumuna göre ayırarak yoksulluğu yönetmek istiyorlar. Biz yoksulluğun yönetilmesini değil, ortadan kaldırılmasını istiyoruz! Emeklilik sosyal yardım değil, yıllarca verdiğimiz emeğin karşılığı olan kazanılmış bir haktır. Sorun emekliye ne kadar yardım yapılacağı değil, emeklinin neden yardıma muhtaç bırakıldığıdır! BU DÜZENİ KABUL ETMİYORUZ! Örgütlenelim, mücadeleyi büyütelim, haklarımızı birlikte kazanalım
Trakya Üniversitesi Balkan Yerleşkesinde, öğrenciler ile akademik ve idari personelin kullanımına yönelik 750 metrelik yürüyüş yolu oluşturuldu.
Rektörlük binasının arka bölümündeki geniş ağaçlık alanda yer alan yürüyüş yolu, doğayla iç içe vakit geçirmek isteyenlere huzurlu bir ortam sunuyor. Oturma bankları ve gece aydınlatmasıyla donatılan yol, yerleşke içerisinde dinlenme ve yürüyüş yapma imkânı sağlıyor.
Trakya Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mustafa Hatipler, beraberindeki üniversite yöneticileriyle yürüyüş yolunda incelemelerde bulundu ve güzergâh boyunca yürüyüş yaptı. Rektör Hatipler’e Rektör Yardımcıları Prof. Dr. Mustafa Tan, Prof. Dr. Eylem Bayır ve Prof. Dr. Sedat Üstündağ, Genel Sekreter Hüseyin Türkel, Genel Sekreter Yardımcıları Doç. Dr. Ali İhsan Meşe ve Nurdan Cankaya ile Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Cem Taşkın eşlik etti.
Edirne Valisi Yunus Sezer, eşi Canan Sezer’le birlikte, ihya çalışmalarının ardından 23 Ekim’de açılan Muradiye Mevlevihanesi’ndeki ‘Gönül Sohbetleri’ programına katıldı.
Vali Yunus Sezer, eşi Canan Sezer ile birlikte, Muradiye Mevlevihanesi’nde Edirneli yazar Prof. Dr. Rıdvan Canım’ın konuk olduğu ‘Gönül Sohbetleri’ programına katıldı. Vali Sezer, yaklaşık 100 yıl aradan sonra yeniden kapılarını açan Mevlevihane’nin, geçmişte olduğu gibi bugün de gönül sohbetlerine, ilim ve irfan buluşmalarına ev sahipliği yapacağını söyledi.
Sezer, Mevlevihane’nin Edirne açısından tarihî ve kültürel kimliğinin en önemli mihenk taşlarından biri olduğunu ifade etti.
Programın konuğu Prof. Dr. Rıdvan Canım da Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî’nin hayatı ve düşünce dünyası, Mevlevilik geleneği ve Muradiye Mevlevihanesi’nin tarihî ve manevi önemi ile ilgili bilgiler verdi.
Edirne’de satrançta Aralık ayı faaliyet programı belli oldu. Edirne Satranç İl Temsilciliği tarafından hazırlanan Aralık 2026 faaliyet takvimi kapsamında, farklı yaş gruplarına yönelik önemli turnuvalar düzenlenecek. Özellikle Antalya’da gerçekleştirilecek Türkiye Küçükler Satranç Şampiyonası öncesinde düzenlenecek il birinciliği müsabakaları, genç sporcular için büyük önem taşıyor.
Aralık ayının ilk iki hafta sonunda Edirne Küçükler Satranç İl Birinciliği turnuvaları gerçekleştirilecek. 5-6 Aralık tarihlerinde 2016-2015 doğumlu sporcular, 12-13 Aralık tarihlerinde ise 2018-2017 doğumlu sporcular şampiyonluk için mücadele edecek.
Turnuvaların en önemli hedeflerinden biri, 23-30 Ocak 2027 tarihleri arasında Antalya’da düzenlenecek Türkiye Küçükler Satranç Şampiyonası’na katılmayı düşünen Edirneli şampiyonların belirlenmesi ve bu büyük organizasyon öncesinde sporculara yarışma deneyimi kazandırılması. Bu doğrultuda 26-27 Aralık tarihlerinde 2020-2019 doğumlu sporcuların katılımıyla Küçükler Satranç İl Birinciliği müsabakaları da düzenlenecek.
Aralık ayının bir diğer önemli organizasyonu ise 19-20 Aralık tarihlerinde gerçekleştirilecek olan Atatürk’ün Edirne’ye Gelişi 96. Yıl Satranç Turnuvası olacak. Bu turnuvada sporcular hem satranç tahtasında mücadele edecek hem de tarihî bir günü satrançla anmanın heyecanını yaşayacak.
İL TEMSİLCİSİ UMUT GÜNEY’DEN DAVET
Edirne Satranç İl Temsilcisi Umut Güney, Aralık ayı faaliyet programına ilişkin yaptığı açıklamada, Edirne’de satrancın gelişmesi ve daha fazla çocuğun bu sporla tanışması için çalışmaların devam ettiğini belirtti.
Güney, özellikle Antalya’da düzenlenecek Türkiye Küçükler Satranç Şampiyonası’nın önemine dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:
“Aralık ayında düzenleyeceğimiz turnuvalar, sporcularımızın kendilerini göstermeleri ve Türkiye Şampiyonası öncesinde önemli bir tecrübe kazanmaları açısından büyük fırsat sunuyor. Edirne’de yaşayan 7-12 yaş aralığındaki tüm sporcularımızı, satranç lisansı bulunan veya satranç sporuna ilgi duyan çocuklarımızı bu heyecana ortak olmaya davet ediyorum. Amacımız, daha fazla çocuğumuzu satrançla buluşturmak, yetenekli sporcularımızı keşfetmek ve Edirne’yi ulusal müsabakalarda en iyi şekilde temsil edecek sporcular yetiştirmek. Tüm sporcularımıza başarılar diliyorum.”
Edirne Satranç İl Temsilciliği, Aralık ayı boyunca gerçekleştirilecek organizasyonlarla satranç heyecanını kentin dört bir yanına taşımayı hedefliyor.
Satrançta hedef büyük: Edirne’den Antalya’ya, Antalya’dan Türkiye şampiyonluğuna!”
Kasım, bölge ve Edirne için oldukça anlamlı bir ay.
Hüzün ve sevinç bir arada.
Önce 10 Kasım: Yarın, Ulusal Önder, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ü, ebediyete intikalinin 88. yıldönümünde bir kez daha özlemle anacağız.
Ardından 25 Kasım: Edirne’yi düşman işgalinden kurtaran aziz kahramanlarımızın hatırası önünde yine saygıyla eğileceğiz…
**
25 Kasım derken, Kasım ayı ile birlikte depreme dayanıksız olduğu gerekçesiyle 2024 yılında kullanıma kapatılan yaklaşık 75 yıllık 25 Kasım Stadı’nın yıkım çalışmalarına başlandı.
Depreme dayanıksız hale gelmiş bir yapının ayakta tutulması zaten düşünülemez.
Şehrin göbeğindeki devasa alanın, Edirne Valiliği ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın ortak projesiyle Edirne’nin nefes alabileceği modern kent meydanı, etkinlik alanı ve yeşil alan olarak kazandırılması amaçlanıyor.
Edirne Valisi Yunus Sezer, geçen Cuma günü yıkım çalışmalarını yerinde izledi.
Üstelik son açıklamalara bakılırsa mesele yalnızca stadın bulunduğu alanla da sınırlı değil.
Selimiye’den başlayarak Eski Cami, Üç Şerefeli Cami, Makedon Kulesi ve Saraçlar Caddesi’nin birbirine bağlanması; buradan 25 Kasım Stadı’nın bulunduğu alana ve Tunca Nehri kıyısına kadar uzanan yeni bir yaşam alanı oluşturulması hedefleniyor.
Yeşil alanlar, yürüyüş yolları, dinlenme ve etkinlik alanları da projenin parçaları arasında.
İşte tam burada biraz durmak gerekiyor.
Çünkü önümüzde yalnızca eski bir stadın yıkılması yok.
Edirne’nin tam ortasında, kent için yeni bir kamusal alan oluşturma fırsatı var.
Hem de öyle sıradan bir alan değil…
**
Meydan dediğin nedir?
Bir kentin meydanı, ortasında birkaç ağaç ve etrafında taş döşeli geniş bir boşluk demek değildir.
Meydan, kentin ortak yaşam alanıdır.
İnsanların buluştuğu, oturduğu, konuştuğu, dinlendiği, çocukların oynadığı, sanatın ve kültürün sokağa taştığı yerdir.
Kimi zaman bir konserin, bir serginin, bir bayram kutlamasının; kimi zaman da hiçbir özel etkinlik olmadan insanların oturup soluklanmasının adresidir.
Dünyanın ünlü meydanlarına baktığımızda bunu görüyoruz.
Ortak özellikleri, insanların onları kullanması.
Yani meydan, yapıldığı zaman değil; yaşadığı zaman meydan oluyor.
Edirne’nin de ihtiyacı tam olarak bu.
**
25 Kasım Stadı’nın yerine yapılacak yeni alan için benim en büyük beklentim şu:
Yeşil alan gerçekten yeşil alan olsun, “beton meydan” olmasın!
Birkaç ağaç dikilip araları taşla kapatılmış, yazın güneşten kaçacak gölge bulunmayan bir “yeşil alan” anlayışına artık ihtiyacımız yok.
Edirne’nin yaz sıcağını da kışını da düşünerek tasarlanmış; büyük ağaçları, gölgelikleri, oturma alanları, yürüyüş yolları, çocukların oynayabileceği bölümleri ve engelli yurttaşların rahatlıkla kullanabileceği düzenlemeleri olan, her yaştan insanın kendisine yer bulabileceği bir meydan olmalı.
Ve mümkün olduğunca Edirne’nin kendi bitki örtüsü, kendi iklimi ve kendi kimliği dikkate alınmalı.
Kısacası, Edirne’nin yeni meydanı fotoğrafta güzel görünen değil, Edirnelinin gerçekten kullandığı bir meydan olmalı.
**
Bir başka konu daha var.
25 Kasım Stadı yaklaşık 75 yıl boyunca bu kentin spor hayatının önemli bir parçası oldu.
Futbol maçları oynandı, Edirnespor’un sevinçleri ve üzüntüleri yaşandı. Bayram törenleri yapıldı, çocuklar, gençler, sporcular bu sahada anılar biriktirdi.
Ama stadı yıkarken hafızasını da yıkmayalım.
Stadın hatırası da yaşatılmalı.
Yeni meydanın uygun bir noktasında 25 Kasım Stadı’nın tarihini anlatan küçük bir açık hava sergisi yapılabilir.
Eski fotoğraflar, Edirnespor’un unutulmaz maçları, şehrin sporcuları, bayram törenlerinden görüntüler, belki eski stadın bir tribün koltuğu, bir tabela parçası, bir fotoğraf panosu…
Ya da bir köşesinde ana giriş kapısındaki yılların 25 Kasım Stadı tabelası muhafaza edilebilir.
Böylece yeni kuşaklar, “Burada ne vardı?” diye sorduğunda cevap bulabilir.
**
Projenin “etkinlik alanı” olarak düşünülmesi de önemli.
Ama bunun da baştan planlanması gerektiğini düşünüyorum.
Edirne’nin yaz akşamlarında açık hava konserleri, tiyatro gösterileri, halk oyunları, kitap günleri, çocuk etkinlikleri, yerel sanatçıların konserleri, fotoğraf ve resim sergileri, gastronomi etkinlikleri, Edirne’nin geleneksel kültürünün tanıtıldığı organizasyonlar…
Kısacası meydan, yılın belli günlerinde kullanılan bir alan değil; takvimi olan, yaşayan bir meydan olmalı.
Meydanın çevresindeki ulaşım da buna göre ele alınmalı.
Çevresindeki sokaklar bir bütünün parçası olarak görülerek Saraçlar ve Çilingirler caddeleri gibi buralarda da “sokak sağlıklaştırma” projeleri uygulanmalı.
**
Ve en önemlisi…
Bu proje hazırlanırken Edirnelilerin de söyleyecekleri mutlaka dinlenmeli.
Bu şehri her gün yaşayan insanların fikri alınmalı.
Çünkü burası sıradan bir arsa değil.
Şehrin tam göbeğinde, herkesin kullanacağı ortak bir alan.
Belki de yüz yıl sonra Edirneliler, “Bu meydanı kim yaptı?” diye değil, “İyi ki yapılmış” diyecekleri bir yer istiyor, bekliyor.
**
25 Kasım Stadı gidiyor.
75 yıllık bir dönem kapanıyor.
Ama 75 yıllık bir stadın hikâyesi sona ererken, Edirne yeni bir hikâyenin ilk sayfasını açıyor.
Dilerim bu kez yazacağımız hikâyenin başlığı da güzel olur…
İnsanlar ne kadar gerçekçi olurlarsa olsunlar doğaları gereği kendilerince ayrı yere koydukları, herkesten farklı baktıkları, kusurlarını görmemek için direndikleri, başarılarını abarttıkları birilerine sahip oluyorlar.
Bir Anne için evladı- tüm kusurlarına rağmen- her canlıdan daha kıymetlidir. Bir aşık için sevgilisi kel de olsa sırma saçlıdır, kör de olsa badem gözlüdür. Ne kadar gerçekçi olursak olalım hepimiz de az veya çok, var olan bir zayıflıktır bu…
Benim bu konudaki tutkum ve zaaflarımın başında M. Kemal ATATÜRK ve İstiklal Savaşı kahramanları gelir. Bana birileri çıkıp “İşte belgeler; M.Kemal aslında bu ülkeyi kurtarmamış. Yunanlılara satmıştır” dese, hiç umurumda olmaz. Bunu iddia edenlere inançla derim ki “Bir bildiği var ki satmıştır.”
***
Bu elbette sadece körü körüne bir saplantı da sayılmaz… 1967 yılında, Harp Okulu’nda devre arkadaşlarım harıl harıl bitirme sınavları için gece gündüz ders çalışırlarken Ş.Süreyya AYDEMİR’in TEK ADAM serisinin 2. kitabından başlayıp 3 cildi sınavlar süresince yutarcasına okumakla start alan birikimimin sonucu da beni bu noktaya getirmiş olmalıdır.
Nitekim 12Eylül1980 tarihinde Keşan Askeri Ceza Evi’nde As. Savcı solcuları azarlamak ve küçümsemek için “Marx’ı mı okuyacaksınız, Felsefenin Temel ilkelerini mi okuyacaksınız? ” diye laf çarptırdığında ona “Bu neyi değiştirir ki.. Ben bu güne kadar 20.000 sayfa ATATÜRK okudum. Ama yine de buradayım” diye haykırarak yanıt verebilecek kadar Atatürk ve yakın tarihimizle ilgili bir birikime sahip olduğumu düşünüyordum.
***
İyi de… Tüm bu birikimime karşın hala Kemalizm nedir? Kemalistler kimlerdir bunu anlayabilmiş de değilim. Bugün kendilerini Atatürkçü ve Kemalist ilan ederek darbecilere gaz vermeye çalışanlarla, onları “Kemalistlik” le suçlayanlar arasında sanki gizli bir anlaşma ve iş birliği var. Yani herkesin kendi meşrebine göre bir “Kemalist”lik anlayışı olduğu anlaşılıyor ve olmayan bir şeyi iki taraf da VAR olarak kabul edip Atatürkçülüğü, Kemalizm’i birbirlerine karşı sopa olarak kullanıyorlar.
***
Benim anladığım ve emin olduğum gerçek ise Atatürk’ün kendisinin Atatürk’çü olmadığıdır… En son okuduğum Taha AKYOL’ un “HANGİ ATATÜRK?” isimli kitabında çok güzel örneklerle anlatıldığı gibi; dileyen kendi kafasında dilediği türden bir Atatürk’ü rahatça, hem de belgelere dayanarak yaratabilir. İsteyen onu tarih içinde; solcu ya da İslamcı, Diktatör ya da demokrat, Batıcı, ya da şark mefkuresine bağlı, devletçi ya da kapitalist, milliyetçi ya da millici, Padişahçı ya da Cumhuriyetçi, militarist ya da sivil bir lider olarak tanıtabilir.
Tarihin akışı içerisindeki söz ve eylemlerinden istediği modele uygun olarak gerçeğe dayalı örnekler de verebilir. Bu örneklere ve belgelere dayanarak bugüne ait çözümler de önerebilir ya da suçlayabilir. Mesela Atatürk‘ü AB’ci ya da AB karşıtı gösterebilir.
***
Bu kitapla ilgili olarak Mümtaz SOYSAL; Toktamış Ateş gibi AKYOL’a karşıt görüşlülerin de katıldığı bir açık oturumda kitaptaki bu gerçekler hep birlikte kabul edilerek fikir birliğine varılmıştır. Hatta Toktamış Ateş “Ben Atatürk’ün İstiklal Mahkemeleri de dahil olmak üzere aldığı tüm kararları, yaptığı tüm işleri bugün de onaylıyorum, savunuyorum. Fakat Atatürk’çülüğü bir ideoloji olarak formüle edip bugünün sorunlarına bu ideoloji ile çözüm aramanın da mümkün olmadığını ve bunun saçmalık olduğunu iddia ediyorum” şeklinde görüş belirtmiştir. Mümtaz Soysal da bu konuda benzer görüşleri savunmuştur.
***
Atatürk, Cumhuriyeti kuran ve ümmeti millet yapan bir devrimcidir. Bunun dışında Atatürk’ün kendisinin dahi Atatürkçü/Kemalist olmadığının en güzel örneği “Hayatta en hakiki mürşid ilimdir“sözünün içeriğinde yatmaktadır. Atatürk “Hayatta en hakiki mürşid benim fikirlerim” dememiştir. İlle de ATATÜRKÇÜ olunacaksa işte formül budur. Atatürkçülük olsa olsa akılcılık, çağdaşlık ve bilim, yoluyla yer ve zamana uygun olarak, halktan, insan haklarından yana, sorunları çözme becerisinin adı olabilir…
***
Ben Atatürk’ü ve onun silah arkadaşlarını bu anlayışla ve TUTKU ile seviyorum.Yanlışları ile doğruları ile seviyorum. Onları sevmek için tarihte yeterince olay, bilgi ve belge bulabiliyorum… İşte benim ezberim de bu…
Ancak günümüzde 12 EYLÜL faşist dönemini bile aşan öylesine çarpık bir Atatürkçülük anlayışı dile getiriliyor ki yine 1980 döneminde Nadir NADİ’nin CUNTACI’ lara haykırdığı gibi, ben de darbecilerin çığırtkanlığını yapan, 1980 vesayet Anayasasını hala savunan ulusalcılara (örneğin Ümit Kocasakal gibilerine) “Eğer sizler Atatürkçü iseniz BEN ATATÜRKÇÜ DEĞİLİM!” diye haykırmak gerektiğini düşünüyorum…
__
Not: 2022 yılında yayınlanan bu yazı küçük düzeltme ve eklemelerle yinelenmiştir.
TÜRK DEVLETLERİ EĞER, ATAMIZIN, KURAN’A UYGUN ROTASINDAN ÇIKIP, TÜRKİYENİN ATAMIZDAN SONRA DÜŞTÜĞÜ TUZAĞA DÜŞERLERSE, onlar da aynı tuzağa düşecekler!.. ÖZGÜN GELİŞME VE BAĞIMSIZ ÜLKE OLMAK İÇİN, olmazsa olmaz: Allah’ın bizlere lütfettiği nurlu yaşam yolu rehberi olan, Kuran ışığında, TEK KORUYUCU, TEK YAR VE YARDIMCI, HAK EDENİN ÇALIŞMASINA VEREN, ALLAH OLDUĞU BİLİNCİNİ KUŞANMAKLA OLUR!.. Bizim beynimiz var, bu bize yeter, Kuran, sadece manevi inanç meselesi, bilimle, gelişmeyle ne alakası var” denirse, ONLARIN DA ŞEYTANLA YATIP ŞEYTANLA KALKANLARIN TUZAKLARINA DÜŞMELERİ KAÇINILMAZ OLACAKTIR!.. Şimdi ki Türk devletlerinde görüntü o ki: Kat kat, İTHAL YOLLAR DERE OLMUŞ, İÇİNDEN İTHAL ARBALAR AKIYOR; 10, 20, 50, 80 katlı İTHAL, DİKİNE BİNALAR ve HIZLI YAŞAM gösteriyor ki, “MODERN DÜNYA YAŞAM TARZI HASTALIĞI” SÖMÜRÜSÜ ONLARA DA HIZLA BULAŞIYOR, maalesef. Allah, Türkiyenin de, diğer Türk devletlerinin de yar ve yardımcısı olsun, inşallah!.. Allah yolu, medeni gelişme yolu: “Yaratan’dan Ötürü” tüm yaratılanları (İnsan, doğa, hayvan, bitki) sev, koru, bak, doyur, asla zulmetme, katletme!.. Lükse israfa dalma!.. Doğaya sırtını dönüp, şehirlerde yoğunlaşma!.. Sade, sesiz, sakin, doğayla uyumlu yaşa!.. Yaşamını doğal olandan koparıp, şehir yoğunluğunda sunileştirip, ömrünü hiç etme!.. Doğadan şehrin betonuna sıkışıp, içinde kaç çeşit zehir olduğunu bilmediğin yiyeceklerin ve de araçların faturalı kölesi olma!.. Bilimde çok çalış; Allah verirse olur, olanı kendinden bilme sakın. Olan, senin çelışmana verilir, ancak bilimi cümlenin hayrına kullan, şimdiki gibi çoğunlukla zararına değil!..
TÜRK DEVLETLERİ, MODERN YAŞAM TARZINI GELİŞME DEĞİL, KENDİLERİNİN SÖMÜRÜLME DÜZENİ OLDUĞUNU ANLARLAR VE UYMAZLAR inşallah!..
Kuran’ı Kerim. Sure 38/Ayet 29: Sana bu mübarek kitabı, ayetlerini düşünsünler ve akıllarını kullanıp, öğüt alsınlar diye indirdik. 39/ 44: De ki: “Bütün şefaat Allah’ın kudretindedir. Göklerin ve yerin hükümranlığı O’nundur. Sonra döndürülüp, O’na götürüleceksiniz.” 38/28: Yoksa biz, iman edip de iyi işler yapanları, yeryüzünde bozgunculuk yapanlarla bir mi tutacağız? Ve ya sakınıp uyanları, yoldan çıkanlar gibi sayacağız?
