Yumurta fiyatı ‘uçtu’!

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Olgay GÜLER
Türkiye genelinde yaşanan arz-talep dengesizliği, az yumurtlayan tavukların kesime gitmesi ve ihracatın artmasıyla, yumurta fiyatları 1 haftalık süreçte yüzde 50’ye varan oranda zamlandı.
Vatandaşların en önemli protein kaynaklarından olan yumurtanın fiyatında son 1 haftada yaşanan artış vatandaşın cebini yakmaya başladı. Türkiye’nin önemli yumurta üretim merkezlerinden Afyonkarahisar ve Kayseri’de toptancı piyasalarında yumurta fiyatları 35 kuruş arttı. Afyonkarahisar’a bağlı Başmakçı ilçesinde geçen hafta tanesi 2,75 TL olan duble yumurta 3,10 TL’ye çıkarken; kılavuz yumurtanın fiyatı da 1,55 TL’den 1,90 TL’ye çıktı. Kayseri’de ise duble yumurtanın tanesi 2,66 TL’den 3,01 TL’ye, kılavuz yumurta ise 1,70 TL’den 2,05 TL’ye yükseldi. Üretim merkezlerinde artan yumurta fiyatları Edirne’deki market ve şarküterilerdeki fiyatları da etkiledi. Kentte geçen hafta 15’li paketi 30 ile 35 lira arasında değişen yumurtanın fiyatı, market ve şarküterilerde 55 lirayı gördü.

‘ŞU ANDAKİ PARALAR ÜRETİCİYİ ANCA YAŞATIR’
Edirne’nin Keşan ilçesinde gıda toptancılığı yapan, uzun süre kendisi de yumurta üreten Feridun Tümer, yumurta fiyatlarının aslında geçen sene Eylül ayında şimdikinin üstünde olduğunu hatırlattı. Fiyat değişkenliğine dikkat çeken Tümer, “Bugün bir yumurtanın maliyeti yaklaşık 200 gram yemdir. Yemin kilosundan hesap yaptığınızda şu andaki paralar anca yaşatır. Tabii şunu da göz ardı etmemek lazım; siz marketten alıyorsunuz o fiyatı, o fiyatın içinde en az iki tane nakliye var. Yumurtanın nakliyesi çok zordur, hiçbir şeye benzemez. Özel araçlarla nakledilir, bilen adam indirir bindirir. Bir de ambalajı koyduğunuzda hemen hemen 30 yumurtanın yüzde 25’i gibi bir para ambalaj ve nakliyeye gitmektedir. Yani şu an 50 liraya aldığınız yumurtanın 10 lirası ambalaj ve nakliyedir, 40 Liraya düşer. 40 liranın içinde o nihai satıcının karı, aracının karı, hepsi içinde. Onu da düştüğünüzde üreticinin eline 50 liraya satılan bir malda 30 lira para geçer 15’li pakette” dedi.

‘FİYATLAR 100 LİRAYI GÖRÜR’
Geçen sene eylül ayında 15’li yumurtayı 75 liradan sattıklarını hatırlatan Tümer, “Biz 75 liralara kadar 15’li yumurta sattık geçen sene perakende. Şu anda 50-60 lira civarında. O da en büyüğü, kırmızısı gibi. Daha çok artacak çünkü 6 ay boyunca çok bedava paralara gitti. Yani şu anda 15’lisi 35 lira ama bunun 30’lusu 35 liraları gördü. Yani 17.5 – 20 liralara 15’li satıldı. Yaşlı hayvanların birçoğu kesildi. Tavuk dediğiniz şey de bugün koydunuz yarın yumurtlamıyor. En az rantabıl yumurtaya girmesi 180 gün ve bir yıl yumurtluyor. Fiyatlar çok bozukken 200-240 günlük hayvanlar daha bir sene yumurtlayacakken kesime gitti. İhracat da durdu o sürede. Şimdi iç piyasa talebi bu fiyatları buraya çekiyor. İhracat da başlarsa yani fiyatlar bence 15’li paket 90-100 liralar görür” diye konuştu.
‘ASLINDA HALA GEÇEN SENEKİ FİYATLARA ULAŞMADI’
Yumurta fiyatlarındaki değişkenliğin başka hiçbir üründe yaşanmadığını anlatan Tümer, “Mesela bir yağ, bir un. Üstüne koyduğunda fiyatı düşmüyor, duruyor. Yumurta öyle değil. Yumurta 120 lirayı gördü geçen Eylül’de döndü 40 liraya düştü. Böyle bir şey Türkiye’de hiçbir üründe yok. Sonra ne oldu? 30’lusu 40 lirayken şimdi 100 lira olunca diyoruz ki; ‘Yüzde 130 artmış’. Geçen eylülde 120 liraydı bu mal. Yani 40 liraya düşerken biz yüzde 200 düşmüş demedik. Ha bu piyasaya yansıdı mı? Yansımadı tabii ki. Onun için yumurta fiyatı hızlı artmış gibi düşünüyorsunuz ama düştüğü için geçen seneye bakarsak hala geçen seneki fiyatlara ulaşmadı yumurta” şeklinde konuştu.

‘ÜRETİCİYE DESTEK YOK’
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Öğretim Üyesi, CHP önceki dönem milletvekili Doç.Dr. Okan Gaytancıoğlu da, yumurtanın temel besin maddesi olduğunu belirtip, fiyatların artmasıyla halkın ulaşamamaya başladığını dile getirdi. Gaytancıoğlu, “Yumurta temel besin maddesi. Yumurta fiyatlarının ucuz olması gerekir. Gerekirse sübvansiyon da yapılması gerekir. Son zamanlarda halkımızın gelir düzeyi çok düştü. Temel gıda maddelerinde birtakım desteklemeler yapılarak halkın yumurta tüketimi, hayvansal proteine ulaşılması sağlanmalı. Öyle bir piyasada maalesef yokuz ve yumurta üretiminde üreticiye destek de yok. Üretici piyasa koşullarında mücadele ediyor. Türkiye’de yumurta üretimi çok yüksek hatta ihracat yapıyoruz. Ama ihracat yaptığımız zaman iç piyasada fiyatlar yükseliyor. Çünkü talep zaten sabit. Bir de yaz aylarındayız, turistlerle birlikte talep daha da artıyor” ifadelerini kullandı.
‘TALEBİN VE İHRACATIN ARTMASIYLA FİYATLAR YÜKSELDİ’
Yem, soya ve mısırın fiyatlarıyla birlikte talebin ve ihracatın da artmasıyla fiyatların yükseldiğini söyleyen Gaytancıoğlu, “Yem fiyatlarının artması, soya fiyatlarının, mısır fiyatlarının artmasıyla bir de talebin de, ihracatın da artmasıyla fiyatlar yükseldi. Zaman içerisinde kafes tavukçuluğu olsun, yumurta tavukçuluğu olsun, gezen tavukçuluk olsun, organik tavukçuluk olsun çok teşvikler verildi ama bu işletmelerin çoğu battı. Neden battı? Çünkü yem fiyatları çok yüksek üreticiler yem fiyatlarının yüksekliğinden dolayı piyasadaki rekabete dayanamadı. Çünkü büyük aktörler de var bu işin içerisinde. Küçük üreticiler hep aralarında ezildi. Dolayısıyla bugün siz yumurta fiyatlarının yüksekliğinden bahsedersiniz yarın yumurta fiyatlarının düşüklüğünden bahsedersiniz. Halbuki bir denge olması lazım. Her şeyin sabit olması lazım çünkü enflasyonda bir hedefiniz varsa, gıda enflasyonunu durdurmak istiyorsanız üretim artarak durur. Üretim azalarak olmaz. Eğer ihracatta şu an para kazanılıyorsa tamam kazanılması önemli ama ihracatın gerekirse sınırlandırılması lazım, iç piyasanın dengelenmesi lazım. Yani bunlar uygulanması lazım ama bunların yapılmadığını görüyoruz. Bu da iyi bir şey değil” dedi.

YUMURTAYI DAHA AZ ALIR HALE GELDİK’
Yumurta fiyatlarının özellikle son dönemde çok arttığını söyleyen Ayşe Yılmaz, “Yumurtanın fiyatı gerçekten çok arttı. Geçen hafta bu zamanlarda 15’linin fiyatı 25-30 TL civarındayken, şimdi neredeyse 50 TL’yi buluyor. Bu artış bizim bütçemizi ciddi şekilde etkiliyor. Özellikle sabah kahvaltılarında yumurta kullanmayı seven bir aile olarak, bu durum bizi zor durumda bırakıyor. Yumurtayı daha az alır hale geldik. Eski alışkanlıklarımızı değiştirmek zorunda kaldık. Artık yumurta yerine diğer protein kaynaklarına yöneliyoruz. Ama bu da bütçeyi dengeleme açısından sıkıntı yaratıyor. Aynı parayla çok daha az ürün alabiliyoruz” dedi.
‘FİYATLAR ENDİŞE VERİCİ’
Emekli Ahmet Demir de, yumurta gibi temel gıda maddelerinde fiyatların yükselmesinin endişe verici olduğunu anlattı. Demir, “Yumurta gibi temel gıdaların fiyatlarının bu kadar yükselmesi gerçekten endişe verici. Herkesin kolayca ulaşabileceği, sağlıklı beslenmesini sürdürebileceği fiyatlarda ürünlerin olması gerekiyor. Umarım bu konuda bir çözüm bulunur ve fiyatlar daha makul seviyelere çekilir. Çiftçilik maliyetlerinin artması, enerji fiyatlarının yükselmesi gibi sebepler bu artışın nedeni olabilir. Ama aynı zamanda piyasada spekülasyon yapıldığını da düşünüyorum. Bazen fiyatların bu kadar hızlı artmasının arkasında gerçek nedenlerden çok piyasa manipülasyonları olabiliyor. Ekonomik koşullar düzelmedikçe ve maliyetler yüksek kaldıkça bu tür fiyat artışları devam edecektir gibi görünüyor. Umarım devlet yetkilileri bu duruma bir çözüm bulur ve fiyatları dengeleyici önlemler alır” diye konuştu.