‘Kira ateşi çarşıları sarıyor’

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

Zafer Partisi Edirne Merkez İlçe Başkanı Arda Meriç, kentin ticari hayatının, yüksek kiralar, düşen alım gücü, artan işletme maliyetleri ve daralan piyasa koşulları altında her geçen gün biraz daha sıkıştığını bildirdi.

Zafer Partisi Merkez İlçe Başkanı Arda Meriç, “Kira ateşi çarşıları sarıyor” başlığı altında yaptığı açıklamada, “Edirne’nin tarihi ve ticari merkezinde giderek büyüyen bir sorunla karşı karşıyayız. Saraçlar Caddesi’nden, Alipaşa Çarşısı’na, Bedesten’e ve Selimiye Arastası’na kadar kentimizin birçok sokağına uzanan ticari hayat, yüksek kiralar, düşen alım gücü, artan işletme maliyetleri ve daralan piyasa koşulları altında her geçen gün biraz daha sıkışmaktadır” diyerek şunlara yer verdi:

“Bugün artık mesele yalnızca bazı dükkânların boş kalması değildir. Mesele, Edirne’nin ekonomik hayatını ayakta tutan küçük esnafın şehir merkezinden çekilmek zorunda bırakılmasıdır. Kasım 2025 tarihinde yayımladığımız ‘Vakıf Dükkânlarının Sessiz Küçülüşü’ başlıklı açıklamamızda, 2026 kira dönemi için Vakıflar Edirne Bölge Müdürlüğü tarafından uygulanan yüzde 40’lık kira artışına dikkat çekmiş; aynı çarşıda bazı işletmelere farklı oranlarda artış uygulanmasının gerekçelerinin açıklanmasını istemiştik Zafer Partisi Edirne Merkez İlçe Başkanlığı olarak 30 Nisan 2026 tarihinde yayımladığımız ‘Edirne’nin Kalbi Tarihi Çarşılarda Sessizlik’ başlıklı basın açıklamamızda; Alipaşa, Saraçlar, Bedesten ve Selimiye Arastasında esnafımızın siftah yapamadan kepenk kapattığını, hafta sonları dahi işletmelerin açılmadığını, azalan cironun işten çıkarmaları ve işletme kapanışlarını beraberinde getirdiğini ifade etmiştik. Geçtiğimiz günlerde yerel basına yansıyan haberler, ortaya koyduğumuz ekonomik risklerin artık yalnızca bir öngörü olmadığını göstermektedir.

31 Ekim tarihinde yerel bir gazete de yayınlanan haberde, Saraçlar Caddesi’nde iş yeri kiralarının 180 bin TL’ye kadar yükseldiği, hemen yakınındaki Sabuni Mahallesi Fuzuli Sokak’ta üç işletmenin kira artışları nedeniyle iş yerlerini boşaltmak zorunda kaldığı aktarılmıştır. Haberde iki işletmenin kirasının 35 bin TL’den 60 bin TL’ye, bir başka işletmenin kirasının ise 45 bin TL’den 80 bin TL’ye yükseldiği belirtilmektedir.

Bu rakamlar, yalnızca birer kira bedeli değildir. Bunlar, küçük esnafın faaliyetini sürdürebilme imkânının ne kadar daraldığını gösteren ekonomik göstergelerdir. Burada özellikle altını çizmek istediğimiz bir husus vardır: Sorun yalnızca Vakıflara ait dükkânlarla sınırlı değildir. Vakıf mülklerindeki kira politikası, özel mülklerdeki kira seviyeleri, ticari beklentiler ve genel maliyet baskısı birbirini besleyen bir yapıya dönüşmüştür. Ana caddedeki kira artışları yan sokaklara taşınmakta, bir bölgede başlayan ekonomik sıkışma bütün ticari çevreyi etkilemektedir.

BU TABLONUN İKTİSADİ BİR AÇIKLAMASI VAR

Bir işletmenin ayakta kalabilmesi için yalnızca satış yapması yetmez. Elde ettiği cironun kira, personel, enerji, vergi, SGK, tedarik ve finansman giderlerini karşılaması; bunların ardından işletmenin faaliyetini sürdürebilecek bir gelir bırakması gerekir. Ancak bugün Edirne esnafı aynı anda birkaç yönden sıkıştırılmaktadır:

Enflasyon nedeniyle vatandaşın satın alma gücü gerilemektedir.

Daralan iç talep, esnafın satış hacmini ve cirosunu düşürmektedir.

Yüksek kira bedelleri, işletmelerin sabit maliyetlerini artırmaktadır.

Vergi, SGK, enerji ve tedarik giderleri işletmelerin hareket alanını daraltmaktadır.

Yüksek finansman maliyetleri, borçla ayakta kalmaya çalışan esnafın yükünü ağırlaştırmaktadır.

Ekonomik açıdan bu tablo bir maliyet-talep sıkışmasıdır. Esnafın giderleri yükselirken gelirleri aynı hızda artmamaktadır. Kâr marjı daralan işletme önce çalışanından, ardından stoğundan ve faaliyet hacminden kısmakta; son aşamada ise dükkânını kapatmak veya başka bir bölgeye taşınmak zorunda kalmaktadır.

Dolayısıyla bugün yaşananlar münferit işletme sorunları olarak değerlendirilemez. Bu, kent merkezinin ticari yapısını tehdit eden yapısal bir ekonomik sorundur. Bir dükkânın kapanması yalnızca o işletmenin sahibini etkilemez. O dükkânda çalışan işçiyi, tedarikçiyi, yan sokaktaki diğer esnafı, bölgedeki müşteri hareketliliğini ve nihayetinde şehrin ekonomik dolaşımını etkiler.

TARİHİ ÇARŞILAR RANT ALANI DEĞİL, EDİRNE’NİN YAŞAYAN HAFIZASIDIR

Alipaşa, Bedesten, Arasta ve Saraçlar Caddesi yalnızca ticari gayrimenkullerden ibaret değildir. Bu alanlar Edirne’nin tarihidir, kültürüdür, ahilik geleneğidir. Bir şehrin tarihi çarşısını korumak, yalnızca binalarını restore etmekle mümkün değildir. O çarşılarda ticaret yapan esnafı, ustayı, zanaatkârı ve çalışanı da yaşatmak zorundasınız. Dükkânların içi boşalırken dış cephelerin yenilenmesi tek başına başarı değildir. Ticaretin olmadığı, esnafın tutunamadığı, müşterinin alışveriş yapamadığı bir tarihi çarşı, zaman içerisinde yalnızca fiziksel bir yapıya dönüşür. Ahilik kültürünü yılda bir kez anmak, esnafın gerçek sorunları karşısında sessiz kalmayı haklı çıkarmaz.

Zafer Partisi Edirne Merkez İlçe Başkanlığı olarak ilgili kamu kurumlarına ve yerel yöneticilere şu soruları yöneltiyoruz:

1. Son üç yılda Edirne merkezde, Saraçlar Caddesi’nde ve tarihi çarşılarda kaç işletme kapanmış, kaç yeni işletme açılmıştır?

2. Vakıflara ait iş yerlerinde uygulanan yüzde 40’lık kira artışının dayanağı nedir? Aynı çarşıda farklı kira artışları uygulanıyorsa bunun objektif kriterleri nelerdir?

3. Başta çarşılarımız olmak üzere kentin geneline yayılan kira artışları karşısında küçük esnafı korumak için hangi somut tedbirler alınmıştır?

4. Vergi ve SGK borçları, yüksek finansman maliyetleri ve artan işletme giderleri nedeniyle faaliyetlerini sürdürmekte zorlanan esnaf için hangi destek ve yapılandırma imkânları değerlendirilmektedir?

5. Edirne’nin tarihi çarşılarında ticari canlılığı korumaya yönelik kurumlar arası ortak bir eylem planı hazırlanmış mıdır?

Bizim meselemiz yalnızca bir kira tartışması değildir. Bizim meselemiz, Edirne’nin ekonomik geleceğidir. Bir şehirde esnaf kepenk indiriyorsa, yalnızca bir işletme kapanmıyordur. İstihdam azalıyor, ticaret daralıyor, üretim ve hizmet zinciri zayıflıyor, şehrin sosyal hayatı da bundan payını alıyordur. Esnafı yaşatmadan çarşıyı yaşatamazsınız. Vatandaşın alım gücünü yükseltmeden ticareti canlandıramazsınız. Gelir yaratmadan sürekli artan maliyetleri esnafın sırtına yükleyerek ekonomik sürdürülebilirlik sağlayamazsınız. Aylar önce dile getirdiğimiz sorunların bugün daha geniş bir alana yayıldığını görüyoruz. Yarın daha fazla dükkânın boşalmasını, daha fazla esnafın borç yükü altında faaliyetini sonlandırmasını beklemek zorunda değiliz. Zafer Partisi Edirne Merkez İlçe Başkanlığı olarak esnafımızın sorunlarını gündemde tutmaya, ilgili kurumları hesap vermeye davet etmeye ve çözüm üretilene kadar bu meselenin takipçisi olmaya devam edeceğiz. Edirne’nin tarihi çarşılarını yaşatmak, yalnızca geçmişe saygı değil, geleceğe karşı sorumluluktur.”