Beyaz altında kara tablo!

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

Olgay GÜLER

Türkiye’nin çeltik ambarı Edirne’de, verimle yüzü gülen üretici Toprak Mahsulleri Ofisi’nin (TMO) açıkladığı alım fiyatıyla şaşkınlık yaşadı.

Türkiye’de çeltik üretiminin yüzde 43’ünün gerçekleştirildiği Edirne’de, üreticilerin merakla beklediği TMO’nun alım fiyatları açıklandı. Eylül ayı ortasında başlayan 2026 yılı çeltik hasadının ardından piyasaları takip eden TMO, Baldo grubu (büyük tane) çeltiğin ton fiyatını 45 bin TL, Cammeo grubu (orta tane) çeltiğin fiyatını 43 bin TL, Osmancık grubu (küçük tane) çeltiğin fiyatını 38 bin TL ve diğer çeşit çeltiklerin fiyatını ise 32 bin TL olarak belirledi. TMO’dan yapılan açıklamada alımlara ilişkin teknik altyapı, depolama kapasitesi, personel planlaması ve finansman hazırlıklarının tamamlandığı, alımların 15 Ekim 2026 tarihinden itibaren başlayacağı bildirildi. Ürün bedeli ödemelerinin ise teslimatın ardından 21’inci günden itibaren üreticilerin banka hesaplarına aktarılacağı kaydedildi.

FİYATLAR ÜRETİCİYİ MEMNUN ETMEDİ

TMO’nun açıkladığı rakamlar çeltik üreticisini memnun etmedi. Edirne Ziraat Odası Başkanı Hüseyin Arabacı, maliyet artışları ile açıklanan fiyatlar arasındaki uyumsuzluğa dikkat çekerek konuya ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

‘ÇİFTÇİNİN DEVAM ETMESİ ÇOK ZOR’

Arabacı, açıklanan alım fiyatlarının üreticinin beklentisinin çok altında kaldığını belirterek, “Geçtiğimiz günlerde Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı Edirne’ye gelmişti. Bakan beye buradaki maliyetler ve girdilerle alakalı olarak bizler ve diğer çiftçi arkadaşlarımız sorunlarımızı ve olması gereken fiyatları iletmiştik. Bakan bey de arkadaşların çalışma yaptığını, bir hafta içerisinde sonuçlanacağını ve sonucun neticesinde gereğini yapacaklarını söylemişti. Biz bugüne kadar hep maliyetlerden bahsediyoruz. Bugün 40, 45, hatta 47 liraya varan maliyetlerimiz var. İcar bedellerimiz normalden biraz yüksek. Doğal olarak maliyetlerimiz de yüksek. Çeltik ekim döneminde kullandığımız mazotun fiyatı biliyorsunuz 60 lira civarındaydı, şimdi 100 liralara çıktı. Tabloya baktığımızda mazot ve diğer girdilerde yüzde 50’ye varan, hatta bunu geçen maliyet artışları var. Ancak ortalamaya baktığımızda maliyet artışımız minimum yüzde 35 civarında. Şimdi açıklanan rakamlara baktığımızda, önümüzde böyle bir tablo var. Artış oranları, iri, orta ve küçük tane çeşitlerine göre değişiyor. Artış yüzde 12,5’ten başlıyor, En fazla artış ise Osmancık çeşidinde yüzde 18,75 olarak gerçekleşmiş. Bizim yüzde 35 maliyet artışımız varken yüzde 12-13’lük artışlarla bu üretimi ne kadar sürdürülebilir hale getirebiliriz? Gerçekten bu açıdan baktığımızda çiftçinin bu işi yapmaya devam etmesi çok zor hale geldi” dedi.

‘BU FİYATLARIN EN AZ 5’ER LİRA DAHA YÜKSEK OLMASI GEREKİRDİ’

İri taneli çeltikte fiyatın en az 48-50 lira bandında olması gerektiğinin altını çizen Arabacı, “Bunu Bakan Bey’e de o gün söylemiştik. İri taneli çeltikte fiyatın en az 48-50 lira, orta taneli çeşitlerde ise en az 45 lira bandında olması gerektiğini ifade etmiştik. Ancak bugünkü şartlarda bu fiyatlarla çok büyük bir kâr marjı da söz konusu değil. Aslında biz çiftçiler olarak iri taneli çeltikte en az 55 lira olması gerektiğini düşünüyoruz ki para kazanalım ve önümüzdeki yıllarda üretimi sürdürebilelim. Ama biz de elimizi taşın altına koyalım, bizim de katkımız olsun istiyoruz. Bu nedenle en kötü ihtimalle iri taneli çeltikte fiyatın 48-50 lira bandında olması gerektiğini Bakan Bey’e söylemiştik. Maalesef bugün açıklanan tabloya baktığımızda Baldo, yani iri taneli dediğimiz çeşit, 45 lira olarak açıklandı. Açıklanan fiyatların en az 5’er lira daha yüksek olması gerekirdi ki üreticilerimiz bir nebze olsun üretime devam edebilsin, verdikleri emeğin ve yaptıkları masrafın karşılığını alabilsin” diye konuştu.

‘FİYATLAR REVİZE EDİLMELİ’

Arabacı, fiyatlarla ilgili bakanlığa revize ve destek çağrısında bulunarak, “Bu açıklanan tablo, üreticinin beklentisinin çok altında kalan bir tablodur. Üreticiyi gerçekten üzen bir durum. Biz bakanlığımızın bu konuyla ilgili yeniden bir çalışma yapmasını ve fiyatları tekrar revize etmesini istiyoruz. Bunun yapılamaması durumunda ise destek talep ediyoruz. Çünkü tarımda, az önce de bahsettiğim gibi, girdi maliyetleri yüzde 35-40 oranında arttı. Bazı kalemlerde ise yüzde 50’yi geçen artışlar var. Girdi maliyetlerimiz yüzde 35-40 oranında artarken ürün fiyatlarımız yüzde 12-13 seviyelerinde yükseliyor. Bu şartlarda biz nasıl ayakta kalacağız? Üretimi nasıl sürdürülebilir hale getireceğiz? Nasıl üretim yapacağız? Bu nedenle üretimin sürdürülebilirliği zor hale gelmiştir. Bakanlığımızın bu konuda bir an önce gereğini yapması gerekiyor. Açıklanan rakamlar çiftçiyi memnun edecek rakamlar değil. Gerçekten belki zarar etmiyoruz ancak enflasyon karşısında üretimi sürdüremiyoruz, geçimimizi sağlayamıyoruz. Bu durum üretimin zora girmesine ve çiftçinin daha da zor durumda kalmasına neden oluyor” şeklinde konuştu.