‘Anız yasağı çözüm getirmiyor’

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

Keşan Doğa Çevre ve Kültür Derneği (DOÇEK) Başkanı Hakan Eşme, çeltik hasadının ardından başlayan anız yangınlarına dikkat çekerek, yasağın çözüm getirmediğini faturayı halkın ödediğini söyledi.

DOÇEK Başkanı Eşme, “Trakya’da göğü neden duman kaplıyor?” sorusunu yönelttiği açıklamasında, çözümün imkânsız olmadığını, sorunun temelinde yatan ekonomik yükün doğru yönetilmesi halinde bu dumanı dağıtmanın mümkün olduğunun altını çizerek şunları kaydetti:

“Bizim coğrafyamız, Türkiye çeltik üretiminin neredeyse yarısını göğüsleyen devasa bir bereket yuvası. Trakya boyunca uzanan 500 bin dekarlık çeltik tarlaları soframıza pirinç olurken, ne yazık ki her sonbaharda aynı dertle baş başa kalıyoruz: Hasat bitiyor, tarlalarda anızlar ateşleniyor ve vatandaş olarak hepimiz haftalarca genzimizi yakan, ciğerlerimize dolan duman bulutunun içinde yaşamak zorunda kalıyoruz.

Her sezon başında kurumlar genelgeler yayımlıyor, ‘anız yakmak yasak’ deniyor, cezalar kesiliyor. Ama kabul edelim; yıllardır tekrarlanan bu tablo bize net bir şey gösteriyor: Yalnızca yasak koyup ceza keserek bu dumanı dağıtamıyoruz.

Çeltik sapı, yüksek silis ve selüloz yapısı nedeniyle toprağa kolay karışmayan, ek ekipman ve yüksek akaryakıt maliyeti gerektiren bir atıktır. Dekar başına ciddi bir sürüm ve işçilik maliyeti ortaya çıkmaktadır. Ortada bir maliyet olduğu gerçektir. Bu maliyeti tamamen üreticiye yüklemek imkânsızdır; nitekim üreticiye binen her ek maliyet nihayetinde gıda fiyatlarına eklenerek yine halkın cebine yansıyacak, sürüm yapılmadığında ise bedel halkın sağlığıyla ödenecektir. Kamunun ve üreticinin bu yükü ortaklaşa üstlenmediği her senaryoda faturayı yine halk ödemektedir.

Çözüm imkânsız değildir. Sorunun temelinde yatan ekonomik yük doğru yönetildiğinde bu dumanı dağıtmak mümkündür:

Teşvik Primi Uygulanmalıdır: Anızını yakmayıp toprağa karıştıran ya da balyalayarak toplayan üreticilere dekar başına doğrudan destek verilmelidir.

Ekonomiye Kazandırılmalıdır: Çeltik sapları atık görülmeyip kurulacak toplama ağlarıyla biyokütle enerji santrallerine ve sanayiye hammadde yapılmalıdır.

Toprak ve Sağlık Korunmalıdır: Anız yakıldığında toprağın verimli canlı katmanı yok olmakta, halkın sağlığı bozulmaktadır. Toprağa karıştırılan sap ise toprağın organik maddesini ve su tutma kapasitesini artırmaktadır.

Kamu idaresi ve üretici temsilcileri ortak bir paydada buluşarak teşvik mekanizmasını devreye soktuğunda hem toprağımız hem de nefesimiz korunacaktır.

Bu yapılmadığında her yıl tüm fatura duman olarak olayda hiçbir dahli olmayan halkın üzerine binmektedir ve vatandaş haklı olarak şikâyet ederken aynı zamanda yetkililerden çözüm de istemektedir.”