İYİ Parti Edirne Milletvekili Prof. Dr. Mehmet Akalın, üniversitelerde AR-GE yatırımlarının, bütçe önceliklerinin, akademisyenlerin özlük ve ekonomik haklarının, liyakat ilkesinin ve yaygınlaşan nepotizmin Meclis Araştırması ile ele alınmasını talep etti.
Milletvekili Akalın, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu’nda üniversitelerin içinde bulunduğu tabloya ilişkin vermiş olduğu araştırma önergesi ile ilgili bir konuşma yaptı.
Yıllarını üniversitelere, bilime, AR-GE faaliyetlerine ve öğrenci yetiştirmeye vermiş bir akademisyen kimliğiyle konuştuğunu vurgulayan Akalın, aktardıklarının “teorik değil, rakamlarla ve sahadan gelen gerçekler” olduğunu söyledi.
Akalın, üniversitelerin bilim üretmek ve teknoloji geliştirmek yerine ayakta kalma mücadelesi veren kurumlara dönüştüğünü belirterek, bunun temel nedeninin yetersiz AR-GE yatırımları, gerçek anlamda kurulamayan üniversite-sanayi iş birliği ve giderek ağırlaşan akademik çalışma koşulları olduğunu ifade etti.
Türkiye’de AR-GE harcamalarının gayrisafi yurt içi hasılaya oranının yalnızca %1,46 olduğuna dikkat çeken Akalın, merkezi yönetim bütçesinden AR-GE’ye ayrılan payın yaklaşık %1,5, kamu kaynaklarının GSYH içindeki payının ise %0,4 seviyesinde kaldığını söyledi. Üniversitelere ayrılan payın bunun da çok altında olduğunu vurguladı. Avrupa Birliği ülkelerinde kişi başına AR-GE harcamasının ortalama 285 avro, Türkiye’de ise yalnızca 57,5 avro olduğunu hatırlatan Akalın, “Bu tabloyla üniversitelerden dünya ile rekabet edecek bilim üretimi beklemek gerçekçi değildir” dedi.
Sorunun sadece bütçe meselesi olmadığını belirten Akalın, akademisyenlerin ciddi bir güvencesizlik içinde çalıştığını ifade ederek, doktor öğretim üyelerinin sürekli yeniden atanma baskısı altında olduğunu, doçentlik kriterlerinin sık sık değiştiğini ve geriye dönük uygulandığını, yeniden getirilen sözlü sınavın objektiflik tartışmalarını derinleştirdiğini dile getirdi. YÖK’ten unvan alan birçok akademisyenin yıllarca kadro beklemek zorunda kaldığını söyleyen Akalın, yasal araştırma izinlerinin dahi fiilen kullandırılmadığını vurguladı.
Akademisyenler için emeklilik yaşının 73-75’e çıkarılmasına yönelik tartışmaların üniversiteleri ileri değil geri götüreceğini ifade eden Akalın, genç akademisyenlere alan açılmadan bilimsel yenilenmenin mümkün olmayacağını söyledi.
Tüm bu sorunların bir bütün olduğunu vurgulayan Akalın, üniversitelerde AR-GE yatırımlarının, bütçe önceliklerinin, akademisyenlerin özlük ve ekonomik haklarının, liyakat ilkesinin ve yaygınlaşan nepotizmin Meclis Araştırması ile ele alınmasını talep etti.
Ancak Akalın’ın verdiği araştırma önergesi, muhalefet partilerinin kabul oylarına karşın AKP ve MHP milletvekillerinin red oylarıyla TBMM Genel Kurulu’nda reddedildi.
Konuşmasını “Bilim susarsa ülke susar, üniversite zayıflarsa geleceğimiz de zayıflar” sözleriyle tamamlayan Akalın, bilim dünyası ve akademisyenler adına bu gerçekleri dile getirmeye devam edeceklerini ifade etti.
