2024 yılında yapılan yerel seçimlerden sonra iki yıl geçti bile. Yani yerel idarelerin beşte ikisi gitti kaldı beşte üç, Trakya söylemiyle “bej de üj”. Belediye Başkanı Sayın Filiz Gencan’ın “Marka Şehir Edirne” kitabı elimde. Baka baka sayfaları çeviriyorum. Bu zaman içinde basından izlediğim veya çevremden duyduklarım ışığında kitabı okuyalım.Bu kitap aynı zamanda belediyenin 2025-2029 stratejik planında da kılavuz olmuş. İkisini de okuyorum.

Mavi sayfalarda “Dirençli Kentler” dört başlıklı.

1.Temiz suya ulaşım: Kent içme suyu şebekesi ve dağıtımı ile ilgili sorunları ve çalışmaları hepimiz yaşadık. Altyapı ve dağıtım tamam. Su fiyatlarına indirim olmayacağı daha doğrusu ülke ekonomisinin durumunu göz önüne alınca olamayacağı kesin iken indirim sözü vermek sanırım politika gereği. Öte yandan kent suyu yüzde yüz güvenli de olsa tüketici alışkanlıkları gereği ev musluğundan su içenler sayılı kalır.

2. Kanalizasyon Çalışmaları: Tamamlanmamış mahallelerde 2024 yılında devam edileceği belirtilmiş. Bunlar tamamlandığı gibi yeni oluşan yerlerde bu çalışmalar devam ediyor. Biyolojik atık su arıtma tesisi de tam kapasiteye çıktı diye biliyorum.

3.Asfalt Çalışmaları: Uzun vadeli kalıcı planlamalar yapılmadı sürece bu işler yap bozdur. Belediye yapar arkasından bir kurum kendi alt yapısı için bozar. Bunun dışında yeni ikamet yerleri de sürekli eklenir. Birkaç yılda yıpranan, kabaran, dökülen asfaltlardan bıkıyor kentliler. Kalıcı çözümler beklemek her kentlinin talebidir.

4. Yapı stokunun Yenilenmesi: Kaleiçi ve diğer alanlarda yapıları iyileştirmek sözü verilmiş. Henüz belediyemizin bu çalışmaya başladığını duymadım. Dar gelirli ailelere konut yardımı sözü de var. Bekleyeceğiz.

“Ulaşım” konulu turuncu sayfalar on başlıklı.

1.ETUS Denetim Altında: Başlığın ilk paragrafı ‘Ulaşım Ana Planı’ yapma sözü. Şu an kent ulaşımı konusunda ilk düğmenin yanlış iliklendiği bir sistem var. Belediye ve kentliler olarak yatalım kalkalım Kent Konseyi’ni alkışlayalım. Çünkü Kent Konseyi ETUS sözleşmesini mahkemeye taşımasaydı; fiyattan yeni hatlara, belediyenin ulaşıma araç almasından birçok konuda sözümüz olmayacaktı. Bu hak ile olsa gerek lafta kalacağını hepimiz bilsek de Sayın Gürkan ulaşım amaçlı 35 araç alma kararını ve bunun bütçeye konduğunu bile söylemişti. Bu sistem hep birlikte yenilenmeli ama başkanın süresi buna yeter mi bilemem. Ulaşımda indirim sözü de diğer belediye hizmetlerindeki indirimler gibi boş ve güncel vaatler oluyor maalesef. Çünkü liberal sistemimiz kamusal görevleri belediyelerden şirketlere aktarma olanağı sağladı. Bunun sonucunda da önceden ‘Belediye yapar’ idi, ‘ya da yaptırır’ eklendi. Halkçı belediyeler bile yapmıyor ihale ile yaptırıyor.

2.Otobüs Terminalini Yenileyeceğiz: Henüz var olanı işler hale getiremedi belediye. Uzun erimli bir vaat. Ama denetimi daha sık yapılabilir ve hiç olmazsa görsellik iyi olur.

3.Otopark Sorununu Çözeceğiz: Gerçekleşmesi zor bir söz. Kent toplu ulaşımının eksikleri ve kentlilerimizin konforlu yaşamı sevmesi sonucu kent içi araç sayısı çok fazla. Bunun çaresi çok otopark yerine ulaşım planlamasında farklı çözümler bulmaktır. Vaatte belirlenen bazı semtlere otoparklar ve tur araçları park yeri henüz olmadı. Birkaç yere basit çözümler üretildi. Ancak kentlilerin birçoğu otopark işini belediyenin yapmasından memnun.

4. Trafik Sorununu Çözeceğiz: Boş bir vaat. Bir önceki satırda yazılanları burada da yazmak istemiyorum. Akıllı şehircilik kentteki tüm tarafların bir arada olacağı ve yıllarca değiştirilmemesi konusunda niyetin konduğu bir ortak akıl ile olur. Bekleyeceğiz.

5.Tek Tip Taksi Durakları: Geçmişte zaten bir çalışma vardı, devamla bitirilebilir.

6.Servis Araçlarında Güvenli Ulaşım: Olması gereken. Servis araçları resmi araç gibidir ve emekçileri, geleceğin büyüklerini taşır. Belediye denetim ve eğitimlerle desteklemelidir. Varsa paydaşlar ile sorunlar çözülmelidir.

7.Bisiklet Yolları: Her defa verilen ve stratejik planlara da konulan ama hiç gerçekleşmeyen bir vaat. 2025-2029 Stratejik planının 82. sayfasında ulaşım hizmetleri müdürlüğünün sorumlu olduğu belirlenen iki noktada bisiklet kiralama ünitesinin kurulması planlanmış ki 2025 yılında aylık kiralanacak bisiklet sayısı 500 olarak hedeflenmiş. Sayın başkanın kitabında da beş yılda 20 km bisiklet yolu var.Bisiklet ile kent ulaşımına giden amaçta değişen bir şey yok. Bekliyoruz.

8. Motorcu Dostu Yollar: Bu vaatte ulaşım planlaması ile çözülecek bir sorun. Ama ‘yollarımızda çukur ve kaygan malzemelerin meydana getirdiği kazaları önleyeceğiz’ sözü iddialı bir söz ve belediye yol çalışmalarını yaparken bu sözü anımsamalıdır. Kuryelerin iş aracı olan motosikletlerin sayısı artarken kazalar da artıyor.

9.Kamyon Garajı: Hurdacılar ile birlikte Tayakadın’a taşınacağı konusunda Eylül ayında bir açıklama olmuştu. Umarız tez zamanda olur.

10.Oto Galericiler: En sona doğru gündeme gelebilirse şanslı denebilir.

“Yeşil Edirne Projeleri” dört başlık olarak yeşil sayfalarda.

1.Balkan Park: Bu konuda en güncel duyum Kent Konseyi’nin 4 Nisan günü yapılan toplantısında geldi. Uzun vadeli bir planlama olduğu ve altyapı işlemlerinin kademeli olarak yapıldığı bilgisi verildi.

2.Cep Parkları: Yavaş da olsa yapılıyor sanırım. 109 alanın park ve bahçe olduğunu düşünürsek değil bir iki yıl, beş yıl bile az gelir. Önemli olan niyet ve devamlılık. Bu konuda semt sakinlerinin talepleri ve uzmanların görüşleri dikkate alınmalı.

3.Yaşam Koridorları: Cep parklar gibi sırayla olacak bir çalışma. 4 Nisan günü Kent Konseyi paneli birçok bilginin ve akademisyen bakışıyla olması gerekenin konuşulduğu bir paneldi. Yeşil Edirne için alınması gereken dersleri kamuoyu ve belediye yetkilileri umarız alırlar. Bu arada bu panel bilgilerinin tümünü Edirne Kent Konseyi web sitesinden okuyabilirsiniz.

4.Meydan Düzenlemesi: Sıraya konularak yapılan çalışmalar var. Örneğin; Uğur Mumcu Park alanı ve Erdoğan Park diye bildiğimiz alanlar bu kapsamda düzenleniyor.

Kırmızı renkli “Turizm Projeleri” sayfaları dört başlıklı.

1.Balkanların Yükselen Yıldızı Edirne: Bu vaat tarih boyunca oluşanların sonucu gerçekleşir. Bir başkan zamanını değil bir insan ömrünü bile aşan bir vaat. Ancak şu gerçeği hepimiz görüyoruz ki Balkan ülkeleri ile ilişkilerimiz sadece eğlenmek ve yemek üzerinden oluyor. Çoğu da resmi protokollü ilişkiler. Bu da kentin bir kesimi için geçerli. Balkan filmleri, Balkan yemekleri, Balkan misafir edinmeleri gibi kültürel düzenlemeler gerekli.

2.Turizm Rotası: Bazen işler kendiliğinden oluşabiliyor. Turizm sektörü bu oluşumu sağlıyor olsa da yerel yönetimin bunu planlaması ve yönlendirmesi çok önemli. Bu vaadin günlük gezi rotalarına Tavuk Ormanı’nın turizm rotasına eklenmesi var. Uzmanların genel düşüncesi şu ki ‘bir yeri korumak istiyorsanız insanı sokmayın’ derler. Ama güzellikleri de görmek gerekiyor. Bu nedenle çok iyi bir çalışma ile hem doğallık bozulmamalı hem de insanların huzur bulacağı geziler yapılabilmelidir. Konaklama kesinlikle düşünülmemelidir.

3.Edirne Turizm Gözlemevi: Umarız olur.

4.Edirne Peyniri Müzesi: Bugüne kadar olması gerekendi. Peynirin anavatanıyız diyoruz ama yeterli kalite ve tanıtımı yakalayamadık. Geçmişte Edirne vekili rahmetli Unakıtan’ın ABD’de ve Meclis’te Ezine peynirini övmesi travması da var. Bunu aşmanın yolu tanıtım ve kalite. Müze olması o nedenle önemli. Müzeye konacak fotoğrafların EFOD’un ‘Peynirin Hikayesi’ sergisindeki fotoğraflardan alınmasını öneririm.

Mavi Sayfalardaki “Mekânsal Projelerimiz” Onbir Başlıklı.

1.Yuvam Edirne Kreşleri: Beş yılda on kreş olarak düşünülmüş. Her yıl iki adet planlanmış ama geçen iki yılda açıldığını duymadım. Umarız kalan üç yılda hızlandırılarak yapılır.

2.Sokak Hayvanları Tedavi, Rehabilitasyon ve Can Dostları Doğal Yaşam Parkı: Valilik ve Belediyeyi kutlamak gerekiyor. İlgili dostlardan duyduğum kadarı ile kent dışına kurulan sahipsiz hayvan yaşam alanı iyi bir sonuca gidiyor. Maliyeti düşürmek için söylenen atık yiyeceklerden mama üretimi de tez zamanda faaliyete geçirilmeli.

3. Minik Dostlar Mezarlığı: En kolay çalışma. Yer tahsisi ve diğer işlemler çok çabuk yapılabilirdi. Sanrım sahipsiz hayvan yaşam alanının bitmesi beklendi.

4.Bungalov, Tematik Köy ve Karavan Park Projesi: Kolay çalışma değil. Olmalı mı, evet. Sonuçta bu vaat mutlaka talepler doğrultusunda oluşmuştur.

5.Kapalı Pazar Alanları Projesi: Henüz gündeme gelmedi.Var olan Ulus Pazarı sorunu çözülmeye ve Balkan Pazarı olarak açılmaya çalışılmakta. Devamında olacaktır.

6.Çalgıcı Mektebi ve Zanaatkarlar Çarşısı: Zanaatların yaşaması, zanaatkarların işlerini yürütmeleri için anlamlı bir vaat. Yok olan ve yaşayan zanaatları yeniden canlandırır. Turizmi geliştirdiği gibi birçok kentliye de iş olanağı sağlar. Umarım tez zamanda sonuçlanır.

7.Kız Öğrenci Yurdu: Yıllardır talep edilen ama sosyal demokrat olduğunu söyleyenlerin el atmadığı bir konu. Bu sebeple de dışarıdan gelen öğrencilerin birçoğu tarikat iltisaklı sermaye yurtlarına gitmek zorunda kaldı. Kendi giderini de karşılayabilecek olan bu yatırıma umarız tez zamanda başlanır.

8.Hıdırlık-Tabya Mevkii Seyir Terası: Kenti gözlemek için iyi bir seçim, henüz bir ses yok.

9. Amfi Tiyatro: Her kentte olması gereken bir alan. Henüz dile bile gelmedi.

10.Spor Merkezi Edirne: Her adayın programında oldu. Ama kentte spora yatırım hep hamasette kaldı. Bir miktar para yardımı spor merkezi olmaya yetmiyor.

11.Mahalle Konakları: Yapımına süre yetmez. Ama birkaç mahalleye olsa örnek olur.

“Sosyal Politikalarımız ve Projelerimiz” adlı yeşil sayfalar dokuz başlıklı.

1.Kent Yoksulluğu İle Mücadele: Merkezi iktidarın yoksullaştırdığı yurttaşların yaşamına katkı sunma yerel idarecilere kaldı. Bunlardan aşevi ve kent lokantası, öğrencilere bir öğün yemek, kırtasiye ve giyim gibi ayni yardımlar az da olsa yapılmakta. Emek kooperatifleri veya evsel üretimi desteklemek, her mahalleye internet gibi vaatlerde umarız olur.

2.Engelsiz Edirne: Temelleri 2015 yılında Kent Konseyi ve kadın örgütlerinin talebiyle atılmıştı. ABD’ye gidilerek protokol bile imzalanmıştı ama öyle kaldı. Engelsiz Yaşam Merkezi de o yıllarda yapıldı. Tesisin işlevselliğinin arttırılması için yazılan ama maalesef idarenin uygulamadığı bir program ve ilkeler bile yazılmıştı. Umarız oradan dersler çıkarılır ve o günün aktif kişileri ile konuşularak süreç daha dinamik olarak devam eder. Bu arada belediyede engelli birimi oluşturulduğunu duymak da sevindirici. Engelliler konusunda kent bileşenleri ile birlikte olmak önemlidir.

3.Yaşlılarımıza Tam Destek: Merkezi iktidar yerine yine yerel iktidara kalan bir çalışma. İzleyebildiğimiz kadarıyla evde bakım, tadilat, danışma hattı gibi bazı işlerin az da olsa yapılmaya başlandığını okuduk. Devamı da umarız.

4.Güçlü Kadın, Güçlü Aile: Kadınları güçlü kılmak ve ailelere yardım vardı ve artarak devam ediyor, etmeli: Başkanın kadın olması da bu hızı gerekçelendiriyor. Üreten kadınlar atölyesi tüm üretenleri kucaklamalıdır. Özellikle etüt merkezi acilen olmalı.

5.Gençlere Tam Destek: Genç Cafe açıldı ve arttırıldı. Bu yerlerde hızlı internet ve erişilebilir hizmet önemlidir. Ulaşımda da ufak bir indirim sağlandı ama her gün gelen yakıt zammı var. Asıl olan belediyenin araç alarak öğrenci öncelikli kaliteli ve ucuz ulaşımı sağlamasıdır. Her yıl 3-5 araç alınsa yeter.

6.365 Gün Şenlik Var: Kültürel olarak her gün gerileyen kentimize acil gerekli. AKM’de özel sektör tarafından çok güzel tiyatro ve etkinlikler oluyorsa da belirli bir kesim ulaşamıyor. Kamusal hizmet anlamında yerel idarenin yapması anlamlı olur. Festivaller kenti deyip absürd işler de oldu geçmişte. Kentin dinamikleriyle konuşularak karar verilmeli.

7.Doğa Kazanacak, Edirne Kazanacak: Başlığın dört alt vaadi var. Uzun erimli ama olabilecek çalışmalar.

8.Bereketli Toprakların Üretken Çiftçileri: Öncelikle toprağı korumakla başlamalı ve üreten kişilerle buluşulmalı. Çalışmalar var. Umarız üreticiye alım garantisi de verilerek üretici ve tüketicinin kazanacağı bir sistem kurulabilir. Meyce sebze hali yılların derdi. ‘Bostan Edirne’ sözü kuru dalda duruyor. Bakalım sıra gelecek mi?

9.Dürüst, Katılımcı ve Adil Belediyecilik: İlk paragrafında; ‘Edirne’de yeni bir dönem başlayacak’ diye yazılmış. Raporlama, şeffaflık, iletişim kolaylığı gibi özde güzel vaatler var. Ayrıca Kent Konseyi paragrafı açılmış ki ‘yapacağız, edeceğiz’ türü sözcükler yanlıştır. Kent Konseyi demokratik bir sivil örgütlenmedir. İçişlerinde kararları delegeleri verir. Sayın Başkanın ‘meclis kurma’ vaadi eksik bilgiden kaynaklanmış olabilir. Destek olabilir. Ama‘meclis yönetimlerinin aldığı kararların belediyemize doğrudan aktarımını sağlayacağız’ doğru bir vaattir ve olması gerekendir. Hemen hayata geçirebilir; Ayda bir yapılan belediye meclis gündemlerini ekleriyle birlikte Kent Konseyine iletmesi de görevdir.Öte yandan bugüne kadar genel bir toplantı yapılmamasını eksiklik görenler var. Olmalı.  Ama sanırım her gün basına açıklamalar yaptığından gerek görülmüyor.

Yerel idarenin vaatlerine elbette bugün itibariyle değindik. Başarılı ve kalıcı olması şans işi değil anlayış işi. Umarız her çalışmada kent dinamikleri ile işbirliği olur.Her şeyi belediyenin yaptığı ve kentlileri sofrada ağırlamak yöntemi katılımcılık değildir. Katılımcı olmak; karar ve plan aşamasında olursa etkili ve demokratik olur. O zaman sofra da lezzetli olur.