Kalta Minor (kısa minare)

Gönül UYANIKTIR

Özbekistan izlenimlerim ve çektiğimiz fotoğraflar, bize adeta tarih sahnesinde sergilenen bir yapıtın içindeymiş duygusu yaşatıyor. Bu oyunun dekorlarını da gördüğümüz eşsiz güzellikteki, tarihi ve kültürel altyapısı güçlü ve de bize çok tanıdık kentler oluşturuyor. Bu yazı dizisi de o yüzden bu kadar uzadı. Sıkılanlar kusura bakmasın ama, bir gazetecinin; görevi olması dışında, görüp yaşadıklarını anlatmak gibi bir ihtiyacı da var… Bu ihtiyacı ‘mesleki deformasyon’ olarak değerlendirebilirsiniz.!

6.2 km.lik kale çevresi tur araçlarıyla geziliyor

Dün kaldığım yerden devam edeyim. Kalenin eserlerle kaplı iç kısmında Muhammed Emin Bahadur Han tarafından 1852-1855 yılları arasında yaptırılmış ve O’nun ismini taşıyan medrese var, yolumuzun üzerinde… Özbek hükümdarı Muhammed Eminhan’ın parası ve fermanıyla 1852-1855 üç yıl gibi kısa bir sürede yapılmış ve Hiva medreselerine oranla en büyük ve en çok çini ile kaplı olanı, olarak tanınıyor. Kale’nin bir parçası olarak 1990 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne dahil edilen medrese günümüzde turistik hizmet ve sergi alanı olarak kullanılıyor ve Hiva Turizm Kompleksi Oteli de burada yer alıyor. Ayrıca bu komplekste bizim de akşam yemeği yediğimiz bir restoran bulunuyor.

Köhne Kale (İç kale)

KALE DUVARLARI 6 METRE KALINLIKTA ÇEVRESİ 6 BİN 250 METRE
Çoğu 18’nci ve 19’ncu yüzyıllardan kalma 50’den fazla tarihi anıt ve 250 eski evin bulunduğu eski şehir bölümünde yer alan önemli yapılar arasında Konya Sancağı , Cuma Camii, Ak Camii, Hasanmurod Kuşbeyi Camii, Alla-Kulli-Han, Muhammed Eminkhon , Muhammed Rahimkhon medreseleri, Pehlivan Mahmud, Seyyid Allavuddin, Şergozikhon türbeleri ile kervansaraylar ve pazarlar bulunuyor. Ayrıca Hiva’da şehir geleneksel olarak İç Savunma Duvarı ile çevrili İç Şehir (Itchan Kala) ve Dış Savunma Duvarı ile çevrili Dishan-Qal’a olarak bilinen Dış Şehir olmak üzere iki bölüm olarak değerlendiriliyor. İç Kale, Köhne Kale olarak da bilinen kalenin surları 8-10 metre yüksekliğinde, 5-6 metre kalınlığında, toplam çevre uzunluğu ise 6 bin 250 metre.! Hem dış hem de iç savunma surları kerpiçten yapılan kalenin çevresi ise ancak tur araçları ile gezilebiliyor.

İç kalede seyyar satıcılar

YARIŞMA VE HALK OYLAMASI İLE YAPILAN MEDRESE
Muhammed Emin Han, 1851 yılında bir medrese tasarımı oluşturmak için yarışma açıyor ve halkın onayına sunulan proje kabul görüp üç yılda hayata geçiriliyor.

Hive’nin genel görünümü

Hükümdar Muhammed Eminhan, medreseyi Hindistan’daki Kutup Cami minaresinden ve Orta Asya’daki tüm minarelerden daha yüksek, kaidesinin çapı 14 metreden geniş olan, 110 metre uzunluğunda görkemli bir minare ile tamamlamak istiyor. Ancak minare Eminhan’ın İran’la olan savaşta şehit düşmesiyle 29 metre yükselmişken yarım kalıyor ve tamamlanamayınca, günümüzde (Kalta Minor) Kısa Kule olarak anılıyor.
Pişmiş tuğladan inşa edilen ve duvarları 1,5 metre kalınlığında olan medrese 2 katlı ve döneminde 260 öğrencinin eğitim gördüğü 130 odadan oluşuyor. Geçmişte büyük bir eğitim kurumu ve belediye binası olarak kullanılan Medrese daha sonra yenilenerek otele dönüştürülüyor.

(YARIN : Hive’den Güzel Anılarla Urgenç’e )

Olgay GÜLER

Edirne’den Yunanistan’a açılan İpsala Sınır Kapısı’nda, komşu ülkedeki çiftçilerin başlattığı grev nedeniyle TIR geçişleri geçici süreyle durunca Bulgaristan’a açılan Kapıkule ve Hamzabeyli sınır kapılarında yoğunluk oluştu.

Yunanistan’da çiftçilerin ülkelerinde traktörlerle yol kapatarak başlattıkları grev nedeniyle, İpsala Sınır Kapısı’ndan 2 Aralık Salı gününden itibaren TIR geçişleri yapılamamaya başladı. Konuyla ilgili Ticaret Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, grevin 15-21 Aralık tarihleri arasına kadar sürmesinin beklendiği, sürücülerin alternatif sınır kapılarını kullanmaları istendi. İpsala Sınır Kapısı’nda geçişler durunca, Bulgaristan’a açılan Kapıkule Sınır Kapısı’ndaki TIR parkında yoğunluk yaşandı. Hamzabeyli Sınır Kapısı’nda ise 4 kilometreye varan kuyruk oluştu.

‘MECBUREN KAPIKULE’YE GELDİK’

Mersin’den Almanya’ya yük götüren TIR şoförü Selahattin Karataş, İpsala’dan Kapıkule’ye yönlendirildiklerini söyleyerek, “Orada çiftçilerin grev yaptığını duyduk, Yunanistan tarafından. Buraya yönlendirilince burada da bir yoğunluk oldu ama buradaki arkadaşlar sağ olsun güzel ilgilendiler, çalışmalar iyi. İpsala’daki geçişlerin 3 günü bulabileceği söyleniyor. Buraya gelince geçiş 26 saate düşüyor. Bu da bizim için avantaj oluyor. Yüklerimiz frigo olduğu için beklemeye gelemiyoruz. Mecburen buraya geldik, burada daha hızlı geçmeyi bekliyoruz. Benim gibi İpsala’dan buraya gelen çok araç var. Gördüğünüz araçların hemen hemen yüzde 30’u oradan gelenler” dedi.

‘BİZİM İÇİN PROBLEM YARATIYOR’

Aracıyla Almanya’ya yük götüren Onur Altay, “İpsala’da Yunanistan tarafındaki çiftçilerin eyleminden dolayı rotamızı Kapıkule’ye çevirdik. Şu anlık bu taraftan çıkışı bekliyoruz. Bu durum üzücü, bizim için problem yaratıyor ama yapacak bir şey yok mecbur katlanmak zorundayız. Şu an İpsala’da bekleme süresi çok fazla çünkü hiçbir şekilde TIR geçişlerine izin verilmiyor. Bulgaristan’dan Yunanistan’a da girişlere izin verilmediğini duyduk. Dolayısıyla rotamızı buraya çevirdik, girişlerimizi bu taraftan yapacağız. Bu sebepten dolayı kuyruklar oluyor, biz de beklemek durumunda kalıyoruz” diye konuştu.

‘NE ZAMAN AÇILACAĞI BELLİ DEĞİL’

Trabzon’dan İsviçre’ye yük götüren Murat Erdoğan da “Arkadaşların İpsala’dan buraya yönlendiğini duyunca ben de buraya geldim. Orada kapı TIR’lara tamamen kapalıymış. Ne olacağı da belli değil orada, kapının ne zaman açılacağı da belli değil. Biz de bu nedenle burayı tercih ettik” ifadelerini kullandı.

YUNANİSTAN – BULGARİSTAN SINIRI

Yunan çiftçilerin devam eden protesto eylemleri, “Promahon – Kulata” ve “Eksohi – İlin­den” sınır geçiş noktalarını kamyon geçişlerine yeniden kapattı. BNR’nin haberine göre şimdilik sadece ağır yük taşıyan kamyonlar için geçerli olan abluka öğle saatlerinde her iki yönde süresiz olarak yeniden başlatıldı.

Bulgaristan Ulusal Radyosu BNR muhabiri Keti Trençeva, hem Bulgaristan, hem de Yunan tarafından gerginliğin arttığını, sınırın ne zaman açılacağının bilinmemesinden dolayı, bekleyen kamyonların çoğunun Selanik limanındaki feribotu kaçıracağını bildirdi.  

Bulgaristan’dan şoförler, durumun derhal Avrupa kurumlarına bildirmesi konusunda ısrarcı.

Aynı zamanda, hem Bulgaristan’da hem de Yunanistan’da kontrol kurumlarının denetimleri sınır bölgesine geri döndü. Sınırda rastgele veya risk analizine göre taşınan yükle ilgili belge kontrolü yapılıyor.

Güney Edirne Katı Atık Birliği (GÜNEKAB), sınır ötesi işbirliği kapsamında 542.686,46 Euro bedelle 1. Sınıf Atık Getirme Merkezi yapım sözleşmesini imzaladı.

Güney Edirne Katı Atık Birliği (GÜNEKAB) tarafından Sınır Ötesi İşbirliği Programı kapsamında yürütülen “1. Sınıf Atık Getirme Merkezi Yapım İşi” ihalesini kazanan Arşimet İnşaat Turizm Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ile sözleşme, 9 Aralık 2025 Salı günü imzalandı.

Sözleşme, Keşan Belediye Başkanı ve GÜNEKAB Başkanı Op. Dr. Mehmet Özcan ile Arşimet İnşaat Turizm Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. sahibi Beyhan Mutlutarafından karşılıklı olarak imza altına alındı.

İhaleyi, 542.686,46 Euro Veren Arşimet İnşaat Kazandı

GÜNEKAB tarafından BSB-00027-LP-WRK-01 referans numarasıyla 17 Kasım 2025 tarihinde gerçekleştirilen ihale, NEXT Karadeniz Havzasında Sınır Ötesi İşbirliği Programı 2021-2027 dönemi 1. teklif çağrısı kapsamında hazırlanan “Transnational Cooperation for Sustainable Waste Management and Recycling Practices in the Black Sea Basin” (Go2Recycling) projesi çerçevesinde yürütüldü.

“1. Sınıf Atık Getirme Merkezi Yapım İşi” ihalesini, toplam 542.686,46 EURO bedelle Arşimet İnşaat kazandı.

Keşan’a Modern ve Doğa Dostu Atık Getirme Merkezi Kuruluyor

Kurulacak olan 1. sınıf atık getirme merkezi, vatandaşların doğrudan ayrıştırılmış atıkları teslim edebileceği modern bir geri dönüşüm tesisi olarak hizmet verecek.Merkez, İspat Cami Mahallesi 1284 ada 8 numaralı parselde (Jandarma Komutanlığı arkasında) inşa edilecek.

Bu tesis; Edirne bölgesinde kurulan geri dönüştürülebilir atıklar için sabit getirme merkezi olacak ve aynı zamanda yenilenebilir güneş enerjisi kaynaklarının kullanımı ve gri suyun yeniden kullanımı, kompostlama vb. gibi 3-R (azaltma, yeniden kullanma ve geri dönüşüm) prensipleri ve gerçek doğa dostu uygulamalar için hizmet verecek.

Hangi Atıklar Teslim Edilebilecek?

Yapılan bilgilendirmede şunlara yer verildi: “Merkezde; kağıt, plastik, cam, metal, ahşap, tekstil, atık elektrikli ve elektronik eşyalar (aydınlatma ekipmanları, televizyon, radyo, bilgisayar, buzdolabı, çamaşır makinesi, bulaşık makinesi, kamera gibi), hacimli atıklar (dolap, koltuk gibi), ömrünü tamamlamış lastikler, atık bitkisel yağlar, atık ilaçlar, piller ve akümülatörler vatandaşlar tarafından başka atıklarla karıştırılmadan getirilmesi gereken atıklardır. Şu anda kaynakta herhangi bir atık ayırma işlemi yapılmamakta olup, tüm belediye atıkları toplanmakta, karıştırılmakta ve depolama alanında verimsiz bir şekilde ayrıştırılmaktadır. Proje ile toplama altyapısının kullanışlı ve kullanımı kolay olmasına önem verilecektir ve bu sayede geri dönüştürülebilir atıklar daha kolay şekilde geri kazandırılacaktır.”

Keşan ve Bölgesinde Çevresel Sürdürülebilirlik Güçlenecek

Öte yandan bu proje ile birlikte; kaynağında ayrıştırma teşvik edilecek, vatandaşların atıklarını kolayca teslim edebileceği bir altyapı oluşturulacak, geri dönüştürülebilir atıklar daha yüksek oranda ekonomiye kazandırılacak, Keşan ve bölgesinde çevresel sürdürülebilirliğin güçleneceği ifade edildi.

Keşan Belediye Başkanı ve GÜNEKAB Başkanı Op. Dr. Mehmet Özcan, Keşan ve bölgesinin çevre yönetimi kapasitesini artıracak bu önemli projenin hayırlı olmasını diledi.

İş ve Meslek Kadınlarından oluşan Edirne Tunca Soroptimist Kulübü Derneği’nin 1.Murat Anadolu Lisesi işbirliğiyle ‘Dijital Dünyada Şiddet’ konulu seminer düzenlendi. 1.Murat Anadolu Lisesi Konferans Salonunda düzenlenen seminere Edirne Barosu Aile-Kadın Hakları Komisyonu üyesi Av.Özge Hazır konuşmacı olarak katıldı.

Edirne Tunca Soroptimist Kulübü Derneği Üyeleri, 1.Murat Anadolu Lisesi Müdür Yardımcısı Önder Çelik, öğretmenler ve öğrencilerin katıldığı seminerde Av Özge Hazır, dijital şiddetin ne olduğu, dijital şiddetin türleri ve böyle bir durumla karşılaşmaları halinde neler yapmaları gerektiği konusunda bilgi verdi. Av. Hazır, herkesin interneti, cep telefonu, bilgisayar ve sosyal medyayı yoğun olarak kullandığı bu dönemde dijital şiddet konusunda bilgi sahibi olması ve böyle bir durumla karşılaştığını fark ettiği anda ise güvendiği birinden muhakkak yardım talep etmesinin çok önemli olduğunu’ ifade etti

Edirne Tunca Soroptimist Kulübü Derneği Başkanı Melike Tatlı ise, gönüllü olarak çalışan iş ve meslek kadınları olarak seslerini bilinçlendirme, savunuculuk ve eylem yoluyla duyurmayı hedeflediklerini belirti. Dijital şiddetin genellikle yeni ortaya çıkan bir şiddet türü olarak tanımlandığını ve bu şiddetin de toplumsal cinsiyet boyutunun olduğunu belirten Tatlı, dijital şiddetin hem kadınları hem de erkekleri etkileyebilse de, araştırmaların kadınlar ve kız çocuklarının bu şiddete maruz kalma ve hedef alınma olasılığının daha yüksek olduğunu kanıtladığını ifade etti

NURETTİN YEZER VEFAT ETTİ
Merhum Bayram ve merhume Feride Yezer’in oğulları, Sadife Yezer’in eşi, Semih Yezer, Nurşen Kosnak ve Nuray Çancı’nın babaları Nurettin Yezer vefat etti. Merhumun cenazesi dün Alaca Mescit Camisinde öğle namazını takiben kılınan cenaze namazının ardından Bademlik Mezarlığında toprağa verildi.
REFİA DERELİ VEFAT ETTİ
Hacı Danişment Köyü sakinlerinden Nazif Dereli’nin eşi Refia Dereli 85 yaşında vefat etti. Merhumenin cenazesi dün Hacı Danişment Köyü Camisinde ikindi namazını takiben kılınan cenaze namazı sonrası Köy Mezarlığında toprağa verildi.
NEVZAT TABAK VEFAT ETTİ
Kocasinan semti sakinlerinden Yüksel Tabak’ın eşi, Hayrani Tabak, Ayşe Türüdü, Hatice Karavelioğlu ve Yücel Yalın’ın babaları Nevzat Tabak 95 yaşında vefat etti. Merhumun cenazesi dün Hacılar Ezanı Camisinde öğle namazını takiben kılınan cenaze namazının ardından Yeni Şehir Mezarlığında toprağa verildi.
LÜTFİ YAVUZ GAZİOĞLU VEFAT ETTİ
Nurhan Gazioğlu’nun eşi, Ahmet ve Tennure Gazioğlu’nun babaları, Edirne eşrafından İl Özel İdare Müdürlüğünden emekli Lütfi Yavuz Gazioğlu 85 yaşında vefat etti. Merhumun cenazesi dün Eski Camide ikindi namazını takiben kılınan cenaze namazının ardından Buçuktepe Mezarlığında toprağa verildi.
HÜSNİYE ERSİN ERİTEN VEFAT ETTİ
Eski Gazeteci Atilla Eriten’in eşi, Sibel Eriten, Selmin Eriten Kaptan’ın anneleri, Akın Kaptan’ın kayınvalidesi, Volkan Can Aktaş’ın anneannesi Hüsniye Ersin Eriten 84 yaşında vefat etti. Merhumenin cenazesi dün Lala Şahin Paşa Camisinde ikindi namazını takiben kılınan cenaze namazının ardından Yeni Şehir Mezarlığında toprağa verildi.