İYİ Parti Edirne Milletvekili Prof. Dr. Mehmet Akalın, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmada, komşu coğrafyamızda giderek tırmanan çatışmalara ve özellikle İran’a yönelik saldırılara dikkat çekerek uluslararası hukukun ciddi biçimde ihlal edildiğini söyledi.

Konuşmasında bölgedeki gelişmelerin artık kontrol edilemez bir bölgesel savaşa doğru evrildiğini belirten Akalın, İsrail’in Amerika Birleşik Devletleri’nin desteğiyle İran ve çevre coğrafyaya yönelik saldırılarının kuvvet kullanma yasağı başta olmak üzere uluslararası hukukun temel ilkelerini tartışmaya açtığını ifade etti.

Sivillerin hedef alındığı saldırıların insanlığa karşı işlenmiş bir ihlal olduğunu vurgulayan Akalın, okulların bombalandığını, çocukların ve kadınların hayatını kaybettiğini belirterek uluslararası kuruluşların ve bazı ülkelerin bu gelişmeler karşısındaki sessizliğini eleştirdi.

Gazze’de yaşanan trajedi karşısında etkili bir tutum sergileyemeyen küresel mekanizmaların bugün de bölgedeki yıkım karşısında caydırıcı bir rol üstlenemediğini dile getiren Akalın, “Okulları bombalayan, masum sivillerin ölümüne sebep olan saldırılar karşısında hiçbir yaptırım uygulanmıyorsa bu kurumların varlığının dünyaya nasıl izah edileceği sorgulanmalıdır” dedi.

İYİ Parti Genel Başkanı’nın da dile getirdiği “önleyici savaş doktrini” söylemine değinen Akalın, bu yaklaşımın hukuki değil siyasi bir gerekçe olduğunu belirterek uluslararası kurumların bu iddialar karşısında nasıl bir analiz ve araştırma yaptığının sorgulanması gerektiğini söyledi.

Uluslararası hukukun güçlü devletlerin siyasi tercihine göre işletilen bir araca dönüşmesi durumunda dünyada adalet düzeninin değil güç tahakkümünün ortaya çıkacağını ifade eden Akalın, bunun da yeni çatışmaların önünü açacağını vurguladı.

Bölgedeki istikrarsızlık zincirinin Irak’tan başlayıp Suriye’de derinleştiğini ve bugün İran’a kadar uzandığını belirten Akalın, bu sürecin Türkiye’yi de doğrudan etkileyebileceğini söyledi.

Türkiye’nin gelişmeler karşısında yalnızca “bekle-gör” politikası izleyemeyeceğini ifade eden Akalın, Türkiye’nin atacağı diplomatik adımların, Türk Silahlı Kuvvetleri’nin olası rolünün ve bölgesel gelişmelerin milli güvenliğe etkilerinin Meclis’in bilgisi ve denetimi dahilinde olması gerektiğini vurguladı.

Konuşmasının sonunda İYİ Parti’nin tutumunu net şekilde ortaya koyan Akalın, “Başta İran’a yapılan saldırılar olmak üzere bölgemizdeki bu hukuk tanımaz derebeylik düzenini şiddetle kınıyoruz. Uluslararası hukukun üstünlüğünü, bölgesel barışı ve Türkiye Cumhuriyeti’nin milli güvenliğini esas alan bir dış politika anlayışını savunmaya kararlılıkla devam edeceğiz.” ifadelerini kullandı.

Edirne’de başta Meriç Nehri olmak üzere nehirlerin taşması sonucu yaşanan sel felaketini Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıyan Edirne Milletvekili Ediz Ün, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın yanıtlaması istemiyle yazılı soru önergesi verdi.

Taşkın nedeniyle seddelerin patladığını, çok sayıda tarım arazisinin su altında kaldığını ve üreticilerin ciddi zarar gördüğünü belirten Ün, özellikle henüz ekim yapılmamış çeltik tarlalarının nehirden gelen kum ve mil ile dolduğuna dikkat çekti. Üretim sezonu başlamadan çiftçinin ağır bir maliyetle karşı karşıya bırakıldığını vurgulayan Ün, girdi maliyetlerinin zaten yüksek olduğu bir dönemde üreticinin bu yükü tek başına taşımasının mümkün olmadığını ifade etti.

Ün, önergesinde öncelikle Edirne’de meydana gelen taşkın sonucunda kaç hektar tarım arazisinin su altında kaldığını, bu alanların ne kadarının çeltik üretim sahası olduğunu, ne kadarında buğday ve diğer ürünlerin ekili bulunduğunu sordu. Tarım arazilerindeki toplam maddi zararın ne kadar olduğunun açıklanmasını isteyen Ün, bu zararın ne kadarının TARSİM kapsamında karşılanacağını ne kadarının ise sigorta kapsamı dışında kaldığını da Bakanlığa yöneltti.

Çeltik tarlalarının önemli bir bölümünün kum ve mil ile dolduğunu hatırlatan Ün, bu alanların toplam büyüklüğünün ne olduğunu ve söz konusu arazilerin ekim sezonu öncesinde temizlenmesi için Devlet Su İşleri (DSİ) tarafından bir çalışma planı hazırlanıp hazırlanmadığını sordu. Eğer bir plan varsa bunun takviminin kamuoyuyla paylaşılması gerektiğini ifade etti.

Taşkın nedeniyle zarar gören üreticilere yönelik bir destek, hibe ya da doğrudan tazmin mekanizmasının devreye alınıp alınmayacağını da soran Ün, son 10 yıl içinde Meriç’te taşkın önleme, sedde güçlendirme ve ıslah çalışmaları için ne kadar bütçe ayrıldığını ve bu bütçenin ne kadarının harcandığını gündeme getirdi.

Meriç Havzası için uluslararası boyutu da gözeten kalıcı ve bütüncül bir taşkın yönetim planının bulunup bulunmadığını da sorgulayan Ün, varsa planın hangi aşamada olduğunu öğrenmek istedi. Seddelerin patlamasına neden olan teknik eksikliklerin tespit edilip edilmediğini ve sorumlular hakkında herhangi bir idari inceleme başlatılıp başlatılmadığını soran Ün, benzer taşkınların tekrar yaşanmaması için kısa, orta ve uzun vadede hangi somut önlemlerin alınacağını da Bakanlığa yöneltti.

Edirne’nin Türkiye’nin en önemli çeltik üretim merkezlerinden biri olduğunu hatırlatan Ün, “Her taşkın sonrası aynı tabloyu yaşıyoruz. Kalıcı önlemler alınmadığı sürece hem çiftçimiz hem de ülkemizin gıda güvenliği risk altında kalmaya devam edecektir” değerlendirmesinde bulundu.

MİLLETVEKİLİ ÜN’ÜN SORULARI

Edirne Milletvekili Ediz Ün, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın yanıtlaması istemiyle verdiği yazılı önergedeki soruları şöyle:

“Şubat 2026’da Edirne’de meydana gelen taşkın sonucunda kaç hektar tarım arazisi su altında kalmıştır? Bu arazilerin ne kadarı çeltik üretim alanıdır?

Kum ve mil ile dolduğu tespit edilen çeltik tarlalarının toplam büyüklüğü ne kadardır?

Söz konusu arazilerin ekim sezonu öncesinde temizlenmesi için Devlet Su İşleri tarafından bir çalışma planı hazırlanmış mıdır? Hazırlanmış ise takvimi nedir?

Taşkın nedeniyle zarar gören üreticilerin zararlarının karşılanması için Bakanlığınız tarafından bir destek, hibe veya tazmin mekanizması devreye sokulacak mıdır?

Son 10 yıl içinde Meriç Nehri’nde taşkın önleme, sedde güçlendirme ve ıslah çalışmaları için ne kadar bütçe ayrılmış, ne kadarı harcanmıştır?

Meriç Havzası için kapsamlı ve uluslararası boyutu da gözeten (sınır aşan sular kapsamında) kalıcı bir taşkın yönetim planı bulunmakta mıdır? Varsa hangi aşamadadır?

Seddelerin patlamasına neden olan teknik eksiklikler tespit edilmiş midir? Sorumlular hakkında herhangi bir idari inceleme başlatılmış mıdır?

Benzer taşkınların tekrar yaşanmaması için kısa, orta ve uzun vadede hangi somut önlemler alınacaktır?