Olgay GÜLER
Ülke genelinde son 2 yıldır kuraklıkla boğuşan ve binbir güçlükle ekim yapıp üretime katkıda bulunan Trakyalı çiftçi, 2024 yılına ait buğday desteklemelerini halen alamazken, buna karşı artan gider maliyetlerini karşılamakta zorluk çekiyor.
Trakyalı çiftçi 2024 yılına ait buğday desteklemelerini halen alamazken, buna karşı artan gider maliyetleri belini bükmeye devam ediyor. Konuya ilişkin açıklama yapan Edirne Belediye Meclisi Tarım Komisyonu Başkanı İsmail Sancakçavuşu, desteklerin düşürülmesi, ödemelerin gecikmesi ve üreticinin alım gücündeki kayba dikkat çekerek, yaşanan sürecin artık yalnızca ekonomik değil toplumsal bir meseleye dönüştüğünü söyledi.
‘ALIM GÜCÜ YARI YARIYA DÜŞTÜ’
Sancakçavuşu, 2024 yılı ektikleri buğdayların desteklemelerini halen alamadıklarını, buna karşın artan gübre ve mazot giderlerine dikkat çekerek, “Yıl 2024, aylardan Kasım. Trakya’da münavebeli ekim yapılır; bir yıl buğday, bir yıl ayçiçek, bir yıl kanola, sonra tekrar buğday. Şu anda siyah görünen bu tarlaya 2024 Kasım ayında buğday ektik. O dönem bize buğday desteklerinin yarı yarıya düşürüldüğü söylendi. ‘Tamam’ dedik. Tarlayı ektik, gübresini attık, mazotunu yaktık, ilacını attık, hasadını yaptık. Ardından 2026 yılı için ayçiçeği ekmek üzere tarlayı nadasa bıraktık. Ancak 2024 yılında hak ettiğimiz buğday desteğini hâlâ alamadık. Bugün 14 Şubat. O gün 634 TL’ye razıyken 28 kilogram mazot alabiliyorduk, 50–55 kilogram gübre alabiliyorduk. Bugün o parayı verseler sadece 12 kilo mazot, yaklaşık 30 kilo gübre alabiliyoruz. Para aynı para ama alım gücü yarı yarıya düştü” dedi.
‘SÜRDÜRÜLEBİLİR DEĞİL’
Kuraklığın ardından yaşanan sürece değinen Sancakçavuşu, bankalarda üreticinin önüne Bağkur borcu engeli çıktığını belirterek, “Ülke olarak kuraklık yaşadık. ‘Devletimiz büyüktür, bize destek olur’ dedik. Ama destekler yarı yarıya azaldı. TARSİM kuraklık sigortası yaptırdık. ‘Hiç olmazsa verim alamazsak sigortamız var’ dedik. Ama öyle bir sonuç çıktı ki ödediğimiz poliçe bedelinde kaldık. Poliçe paramızı bile geri alamadık. ‘Devletimiz arkamızdadır’ dedik. Tarım Kredi Kooperatifleri ve Ziraat Bankası borçlarımızı erteler diye düşündük. Erteleme bir yana, faizler artırıldı. Tamam dedik, yine malımızı Tarım Kredi’den alırız, bankalardan sivil kredi çekeriz dedik. Bu sefer de ‘Vergi borcun varsa, Bağ-Kur borcun varsa kredi yok’ denildi. Bizden ne istiyorsunuz? Kuraklıkla zaten sınandık. Ürünlerimizi üç yıl öncenin fiyatıyla satıyoruz, ama mazotu, gübreyi, ilacı iki yıl sonrasının enflasyonuyla alıyoruz. Bu sürdürülebilir değil” diye konuştu.
‘EKONOMİK DEĞİL, TOPLUMSAL SORUN HALİNE GELDİ’
Desteklemelerin, üreticinin artan giderleri dikkate alınarak güncellenmesi gerektiğinin altını çizen Sancakçavuşu, “Destekler en kısa zamanda güncellenmeli ve güncel değeriyle ödenmeli. Şimdi askıya çıkmış; ikiye bölünmüş, bir kısmı martta, bir kısmı mayısta deniliyor. Zaten bir avuç para. Onu da parça parça vermek çözüm değil. Bu mesele artık sadece ekonomik bir mesele olmaktan çıktı, toplumsal bir sorun haline geldi. Kendimizi dışlanmış hissediyoruz. Sanki birileri çiftçiyi istemiyor gibi bir hava var. Ama unutmayın, bizim umudumuzu da çalmayın. 20 yıl önce Türkiye kendi kendine yetebilen yedi ülkeden biriydi ve biz bununla gurur duyuyorduk. Bugün çiftçi ek iş yapmadan çocuklarına yetemiyor. Bu mu reva görülen? Destekler acilen enflasyon oranında güncellenmeli. ‘Vergi borcu var, Bağ-Kur borcu var’ gibi uygulamalar üreticiyi cezalandırmak yerine üretimden koparıyor. O para yine tarlaya gidecek, yine üretime dönecek, yine bu ülkenin refahı için harcanacak. Bu meseleye en kısa sürede çözüm bulunmalı” şeklinde konuştu.
