Olgay GÜLER
Osmanlı İmparatorluğu’na yaklaşık 1 asır başkentlik yapan Edirne’de, ihya ve restorasyon çalışmaları Cumhurbaşkanlığı Milli Saraylar Başkanlığı tarafından 2023 yılından bu yana devam eden Edirne Sarayı’nda, açılış tarihi netleşmeye başladı.
Osmanlı Padişahı 2’nci Murad döneminde 1450 yılında yapımına başlanan ve Fatih Sultan Mehmet döneminde tamamlanan Edirne Sarayı, savaş, deprem ve yangınlar sonucu tahribata uğrayarak yıkıldı. Cihannüma Kasrı, Adalet Kasrı, Kum Kasrı, hamam, mutfak ve saray giriş kapısının bir bölümü her şeye rağmen günümüze kadar ulaştı. Ayakta kalan yapılar ile kaybolan diğer kısımların ayağa kaldırılması için Kültür ve Turizm Bakanlığı, Edirne Valiliği ve Trakya Üniversitesi, alanda yaklaşık 15 yıl önce ortak kazı ve restorasyon çalışması başlattı. Çalışmalar sonrası mutfak ve hamam restore edildi. Daha önce Trakya Üniversitesi tarafından yapılan kazı çalışmaları, 18 Ekim 2022’de Cumhurbaşkanlığı Milli Saraylar Başkanlığı’na devredildi.
Milli Saraylar Başkanlığı’nca 2023 Ocak ayında oluşturulan 5 yıllık master plan çerçevesinde tarihi saray alanında ihya ve restorasyon çalışmalarına start verildi. Master planının yarısı tamamlanan tarihi yapıda ihya ve restorasyon çalışmalarında; sarayın Cihannüma Kasrı’ndan sur duvarlarına, Arz Odası’ndan Mahmudiye Kışlası’na uzanan alanında büyük dönüşüm gerçekleştirildi.
‘2027 YILININ EKİM’İNDE AÇÇILIŞINI GERÇEKLEŞTİRECEĞİZ’
AK Parti Edirne Milletvekili Fatma Aksal, Milli Saraylar Bilim ve Değerlendirme Kurulu rehberliğinde mimar, mühendis, restoratör ve uzmanlardan oluşan ekiplerce yürütülen çalışmalarla ilgili bilgi verdi. Edirne Sarayı projesinin kent için en önemli projelerden birisi olduğunu dile getiren Aksal, “Millî Saraylar’ın hem donanımı, hem tecrübesi, hem de farklı bir bütçesi var. Bunun ötesinde, saray tamamlandığında burayı en güzel şekilde işletecek bilgiye, deneyime ve tecrübeye de sahipler. İnşallah 2027 yılının ekim ayında Edirne Sarayı’nın da açılışını gerçekleştireceğiz. Cihannüma Kasrı, Kum Kasrı, hamamlar ve mutfaklar gibi yapılar büyük ölçüde tamamlanmış durumda” dedi.
‘HAS BAHÇESİ OLAN ENDER SARAYLARDAN BİRİSİ OLACAK’
Restorasyon ve ihya çalışmalarının sürdüğü bölgenin çok geniş alanda olduğunu söyleyen Aksal, “Burası çok geniş bir alan. Topkapı Sarayı’nın yaklaşık dört katı büyüklüğünde bir alandan söz ediyoruz. Has bahçeleriyle, av köşküyle ve diğer yapılarıyla bir bütün olacak. Dünyada has bahçesi bulunan ender saraylardan biri hâline gelecek. Dediğim gibi, Edirne Sarayı’na gelen turistler genellikle günübirlik geliyor. Ancak Edirne Sarayı, insanların rahatça iki gününü geçirebileceği bir alan olacak. Mahmudiye Kışlası da tamamlanıyor. Kışlamızı tamamladığımızda orası da Edirne’de çok büyük bir kültür merkezi olacak” diye konuştu.
‘MURADİYECAMİSİ’Nİ RESTORASYONA ALIYORUZ’
Geçtiğimiz Cuma günü bahçesinde Mevlevihanesi açılan Muradiye Camisi’nin restorasyonuna başlanacağını söyleyen Aksal, “Orada eskiden bir imalathane de varmış. Bunun da müjdesini verelim. Muradiye’de hem Muradiye Camisi’nin restorasyonuna başlıyoruz hem de o imalathaneyi yeniden hayata geçireceğiz. Vakıflar eliyle Edirne’mizde vatandaşlarımıza her gün hizmet verecek bir imalathanemiz olacak. Mevlevihane’nin açılmasıyla oradaki çalışmalarımız bitmedi. Muradiye’de daha yapacak çok işimiz var. Edirne’de de dediğimiz gibi yapacak çok işimiz bulunuyor” şeklinde konuştu.
‘ALTIN ÜÇGENİ MEYDAN HALİNE GETİRMELİYİZ’
Selimiye Camisi, Üç Şerefeli Camii ve Eski Camii’nin bulunduğu “Altın Üçgen” olarak bilinen alanın meydan haline getirilmesi gerektiğini belirten Aksal, “Orayı bir meydan hâline getirmemiz lazım. Bölgedeki trafiği kaldırıp yerin altına alarak bütün o alanı bir bütün olarak düzenlememiz gerekiyor. Saraçlar Caddesi’nin sokak sağlıklaştırma çalışmalarını yaptık. Binalar büyük ölçüde tamamlandı. Şimdi caddenin zemin kısmı kaldı. İnşallah oradaki taşları da değiştireceğiz. Selimiye Meydanı’nı ve Selimiye Camisi’nin çevre düzenlemesini yaptık. Selimiye’den Makedon Kulesi’ne kadar uzanan inanılmaz güzel bir meydana kavuşmak, Edirne’mizi çok farklı bir boyuta taşıyacaktır. Altın Üçgen olarak adlandırılan bölgedeki kamulaştırma çalışmalarını Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığımızın desteğiyle yapabilirsek, önemli bir aşama kaydedeceğiz. Bakanlık kentsel dönüşüm konusunda artık çok iyi bir tecrübe kazandı. Kültür ve Turizm Bakanlığımızın desteğiyle de Makedon Kulesi’nden başlayarak Selimiye’ye kadar uzanan, bir ayağı Saraçlar Caddesi olan projeyi hayata geçirebiliriz” ifadelerini kullandı.
‘EDİRNE’Yİ KÜLTÜR YOLU FESTİVALİ’NE ALMAYI PLANLIYORUZ’
Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından başlatılan Kültür Yolu Festivali’ne Edirne’yi de almak için çalışmalarının sürdüğünü söyleyen Aksal, “Bir de Kültür Yolu Festivalleri var. Sayın Bakanımızla bu konuyu da görüştük. 2027 yılında Kültür Yolu Festivali’nin hangi illerde düzenleneceği belirlenecek. Öncelik büyükşehirlerde. İnşallah 2028 yılında Edirne’yi de Kültür Yolu Festivali düzenlenen iller arasına almayı planlıyoruz. Millet Bahçemizi yaptık. Orada çok güzel bir alanımız var. Millet Bahçesi de Edirne için çok önemli bir projeydi. Edirnelilerin çok zaman geçirdiği, Avrupa’dan gelen insanların da ziyaret ettiği bir alan oldu. İnşallah Edirne’de, bütün Balkanlara hitap edecek bir Kültür Yolu Festivali’ni de hayata geçiririz” dedi.
