Meriç’te susuz kış!
Edirne'de kış aylarında aşırı yağışlardan zaman zaman taşarak binlerce dekar alanı sular altında bırakan Balkanlar'ın en önemli akarsuyu Meriç, bu yıl yeterli yağışların kış mevsiminde de görülmemesi nedeniyle kuruyan yatağıyla adeta yaz aylarına döndü… 15 Temmuz 2023 tarihinde Edirne merkez Kirişhane mevkiinde debisi 52 metreküp olarak ölçülen nehrin aynı yerde dün sabah yapılan ölçümlerde su miktarı yine 52 metreküp olarak belirlendi… DSİ 11. Bölge Emekli Müdür Yardımcısı Yüksek Mühendis Hüseyin Erkin, son yıllarda normal dışı meteorolojik hava olaylarının su kaynakları ve havzasını olumsuz etkilediğini belirtirken, Edirne Ziraat Odası Başkanı Hüseyin Arabacı da, bölgede ekili tarım arazilerinde taban suyunun doyuma ulaşması için yağmur veya olası kar yağışının şart olduğunu dile getirerek, toprağın doyuma ulaşmasıyla nehirlerin seviyelerinde yükselme yaşanabileceğini ifade etti…
Edirne'de kış aylarında aşırı yağışlardan zaman zaman taşarak binlerce dekar alanı sular altında bırakan Balkanlar'ın en önemli akarsuyu Meriç, bu yıl yeterli yağışların kış mevsiminde de görülmemesi nedeniyle kuruyan yatağıyla adeta yaz aylarına döndü. 15 Temmuz 2023 tarihinde Kirişhane mevkiinde debisi 52 metreküp olarak ölçülen nehrin aynı yerde dün sabah yapılan ölçümlerde su miktarı yine52 metreküp olarak belirlendi.
Devlet Su İşleri (DSİ) 11. Bölge Emekli Müdür Yardımcısı Yüksek Mühendis Hüseyin Erkin, son yıllarda normal dışı meteorolojik hava olaylarının su kaynakları ve havzasını olumsuz etkilediğini belirtirken, Edirne Ziraat Odası Başkanı Hüseyin Arabacı da, bölgede ekili tarım arazilerinde taban suyunun doyuma ulaşması için yağmur veya olası kar yağışının şart olduğunu dile getirerek, toprağın doyuma ulaşmasıyla nehirlerin seviyelerinde yükselme yaşanabileceğini ifade etti.
BÖLGEMİZİ TEHDİT EDEN METEOROLOJİK KURAKLIK !!
Erkin, Hudut'a yaptığı açıklamada, son yıllarda sıkça duyulmaya başlanılan 'Küresel İklim Değişikliği' ve 'Kuraklık'' sözcüklerinin yaklaşan tehlikenin habercisi olduğu uyarıları olduğunun altını çizerek, “İklimbilimciler ve meteoroloji uzmanları ülkemizde ve Dünyanın bir çok bölgesinde yaşadığımız sonbahar sıcak hava dalgalarının giderek daha sıklaşmaya başladığı uyarısını yapıyor. Sıcak hava dalgaları yanında Sonbahar yağışlarındaki azalma da gözle görülür hale geldi. Yaşanan bu durum özellikle Edirne, İzmir, İstanbul, Balıkesir..gibi birçok illerimizdeki içmesuyu ve sulama suyu sağlayan barajlarda su sıkıntısı yaratmıştır” dedi.
Özellikle 2023 yılında sonradan içme suyu alınan barajlardan su tedarik edilen Edirne, Balıkesir, İzmir gibi illerde hatalı su yönetimi sonucunda barajlardaki su miktarının çok azaldığını belirten Erkin, açıklamasında şunlara yer verdi:
“Meteoroloji verilerine göre Ekim 2022- Şubat 2023 dönemini kapsayan 2023 yılı yağışları normalinin altında olmuştur. Önceki yılların yağış durumu incelendiğinde, bu dönemde düşen yağışlar son 63 yılın en düşük değeridir. Oluşan'meteorolojik kuraklık' bu yıl aşırı sıcak hava dalgaları yaz aylarında su tüketimini arttırdı. 2024 su yılı da meteorolojik kuraklıkla devam edecek görünüyor. Bu yüzden Meteorolojik kuraklığı ve sıcak hava dalgası etkisi de dikkate alınarak son 4 yılın 12 aylık MGM'nin meteorolojik kuraklık haritaları incelendiğinde; bölgelere göre yaşanan şiddetli ve çok şiddetli meteorolojik kuraklığın Trakya, Doğu Akdeniz ile Güneydoğu Anadolu'nun orta bölgeleri, Orta ve Güney Ege gibi bölgelerde sıklıkla tekerrür ettiği görülüyor.
Su Yönetimi Genel Müdürlüğü tarafından 2023 yılı 'Su Verimliliği Seferberliği' başlatıldı. Strateji ve Eylem Planı da hazırlandı. Bölgemizde de suyun daha verimli kullanılmasına yönelik çalışmalar detaylı bir şekilde yapılmalıdır.
BAZI HAVZALARDA 2030'da SU BÜTÇESİ AÇIĞI OLUŞACAK
Su Yönetimi Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan 'Nehir Havzalarında Su ve Nüfus Projeksiyonu 2022 Raporunda' iklim değişikliğinin havza bazında su bütçesine etkileri araştırılmış.
Bu çalışmada bazı önlemler alınsa bile Meriç-Ergene, Kuzey Ege, Susurluk, Büyük Küçük Menderes, Gediz, Konya kapalı havzası, Kızılırmak, Asi, Ceyhan , Dicle ve Fırat nehir havzalarında 2030 yılında su açığı oluşacağı tespit edilmiş. Bakanlığın haritasında 2030'dan sonra Trakya bölgesi en riskli su açığı olacak bölgedir.
Bu tespitten de görüldüğü gibi Trakya bölgemiz, meteorolojik kuraklıktan nasibini en fazla alan bölgedir. (2019-2023) dönemi Su Raporunda belirtildiği gibi Türkiye'de suyun havza bazında su kültürü oluşumu esasıyla su yönetimine başlanmalıdır. Suyun daha verimli olarak yönetilebilmesi için su tasarrufu başta olmak üzere, tarımsal sulama ve endüstriyel atık suların geri dönüşümü sağlanacak uygulamalara geçilmeli ve su verimliliği esaslı su kültürü dikkate alınmalıdır.
Özellikle Meriç Havzasında olduğu gibi 'Sınır aşan Akarsular'ın yer aldığı havzalarda su kaynaklarımız üzerindeki riskler artacaktır. Sıcak hava dalgaları ile bölgesel kuraklıkların şiddeti ve tekerrürü de artıyor. Son yıllarda normal dışı meteorolojik hava olayları su kaynaklarımızı ve havzasını olumsuz olarak etkilemektedir. Bu yüzden gerek belediyelerce sunulan su ve gerekse tarımsal sulamada kullanılan suların su yönetiminde verimlilik esaslı ve geleceğe matuf uygulamaya geçirilmesi gerekir. Su yönetiminde; suyun arıtılıp çevrimiçi olarak kullanımı, su kaynağının arıtılmış atık su, gri su kullanımı ,su hasadı gibi yöntemlerle çeşitlendirilmesi, su hizmetleri yönetiminde dijital su teknolojilerinin kullanılması, esnek ve katılımcı su yönetimine geçilmesi ,afetlere dayanıklı su altyapısı ve yönetim anlayışı oluşturulması şeklinde sıralanabilir.”
'TOPRAĞIN DOYUMA ULAŞMASI LAZIM Kİ NEHİR SEVİYELERİ YÜKSELSİN'
Edirne Ziraat Odası Başkanı Hüseyin Arabacı, arkadaşımız Olgay Güler'e yaptığı açıklamada, bölgede ekili tarım arazilerinde taban suyunun doyuma ulaşması için yağmur veya olası kar yağışının şart olduğunu dile getirdi. Toprağın doyuma ulaşmasıyla nehirlerin de seviyelerinde yükselme yaşanabileceğini ifade eden Arabacı, "Bizim üreticiler olarak en çok istediğimiz kış dönemlerinde daha çok yağış alıp toprağın taban suyunun doyuma ulaşması ki önümüzdeki yaz döneminde oldu ki az yağış alsak bile toprak tabanı doyuma ulaştığında o ürünün kazık dediğimiz kökleriyle en azından yaz dönemi, kurak da geçse o alttaki nemli tabakadan faydalanıp bir nebze ol-sun ürünlerimizin verimi çok aşağıya düşmez. Ama kış dönemi kurak geçerse, yazın da kurak geçerse yeterli doyuma ulaşmazsa esas sıkıntılı dönem o dönemdir. O yüzden de biz üretici olarak hep di-yoruz ki, kış dönemle-rinde toprağın iyi bir yağış alması lazım. Toprağın doyuma ulaşması lazım ki yağan yağmur hem barajlarımızı doldursun, hem de nehir seviyelerimizi yükseltsin" dedi.
'TOPRAK KURU OLDUĞU İÇİN SEVİYELER YÜKSELMİYOR'
Kasım ve Aralık ayındaki yağışların toprağı tam doyuma ulaştırmadığını anlatan Arabacı, "Toprağın altı kuru olduğu için yağan yağmurları toprak emiyor, doğal olarak yağışlar akıp nehirlerimiz ve baraj seviyelerimizi yükseltmiyor. Ya da yağmur çok lokal, kısa süreli artışlara neden oluyor ama bir gün iki gün sonra yine aynı seviyeye düşüyor. Öncelikle bizim kış döneminde güzel yağış alıp toprağın doyuma ulaşması lazım. Tabii; 'bu kış o yağışı aldık mı?' diye sorarsanız şu ana kadar aldığımız yağış ürünler için güzeldi ama toprağın doyuma ulaşması açısından henüz yeterli bir yağış yok" diye konuştu.
'İNŞALLAH OCAK VE ŞUBAT AYINDA GÜZEL YAĞIŞLAR ALIRIZ'
Ocak ve Şubat ayında yağacak yağışların ürün ve toprak için önemine de vurgu yapan Arabacı, "Bu kış çok kurak ya da çok yağışlı geçti demek için de çok erken. Daha henüz kışın ortasındayız. İnşallah bu Ocak ayının içerisinde, Şubat ayının başlarında güzel yağışlar alırız. Tabii bizim bu yağmurlarla beraber, yani her yağan yağış bizim için önemli ama güzel bir kar yağarsa, atıyorum bizim ektiğimiz ürünü örtü altına alırsa hem altta ürünü sıcak tutar, ürün altta çalışır, hem de kar eridiğinde yavaş yavaş toprak belli bir doyuma ulaşır. Bu daha güzel olur. İnşallah önümüzdeki günlerde olur diye ümit ediyoruz" ifadelerini kullandı.
NEHİRLERİN DEBİLERİ (m3/s)
15 Temmuz 2023 16 Ocak 2024
TUNCA
Elhova-Bulgaristan 4 6
Suakacağı - Edirne 7 6
MERİÇ
Harmanlı - Bulgaristan 42 45
Svilengrad-Bulgaristan 58 62
Kirişhane- Edirne 52 52
İpsala- Edirne 53 131
ERGENE
İnanlı - Kırklareli 1 1
Lüleburgaz - Kırklareli 5 4
Yenicegörece- Edirne 7 17