Asgari ücrette ‘dağ fare doğurdu’!
Ülke genelinde milyonların merakla beklediği 2024 yılında geçerli olacak asgari ücret 17 bin 2 lira olarak açıklanırken, rakam ne iş vereni ne de çalışanı memnun etti… ETSO Başkanı Sezai Irmak artan maliyetlerin hem işvereni hem işçiyi zorladığını belirtirken, Birleşik Kamu-İş Edirne İl Temsilcisi Nedim Zobar, asgari ücret zammını 'dağ fare doğurdu' sözleriyle değerlendirdi, CHP Edirne İl Başkanı Samet Kahraman, çalışanı memnun etmeyen asgari ücretin işveren kesiminde de sorunlar doğurduğunu, CHP Edirne Merkez İlçe Başkanı Yücel Balkanlı ailelerin temel ihtiyaçlarını karşılamaktan tamamen uzak olduğu gibi, açlık sınırının altında kaldığını, HAK-İŞ Edirne İl Başkanı Emre Promet ise beklentileri karşılamaktan çok uzak olduğunu söyledi….
Olgay GÜLER
Ülke genelinde milyonların merakla beklediği 2024 yılında geçerli olacak asgari ücret 17 bin 2 lira olarak açıklanırken, rakam ne iş vereni ne de çalışanı memnun etmedi.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, önceki akşam düzenlediği basın toplantısıyla 2024 yılında geçerli olacak asgari ücreti 17 bin 2 lira olarak açıkladı. Milyonların merakla beklediği yeni rakam, ne işvereni ne de işçiyi memnun etmedi. İşverenler, artan personel ve ham madde giderlerinden yakınırken, işçi ise artan enflasyon ve kira fiyatlarıyla nasıl başa çıkacağını kara kara düşünüyor. Öte yandan Birleşik Kamu-İş Ar-Ge biriminin yaptığı araştırmaya göre yoksulluk sınırının 46 bin 837 lira olduğu ülkede, iki kişinin çalıştığı bir ailede bu rakamı yakalamak hayal oldu.
YOKSULLUK SINIRI 46 BİN 837 LİRA
Konfederasyonunun araştırmasına göre Türkiye'de Aralık ayı açlık sınırı 16 bin 483 lira yoksulluk sınırı da 46 bin 837 lira olarak belirlendi. Gıda fiyatlarının Aralıkta yüzde 6.2, son bir yıllık dönemde ise yüzde 100.2 arttığı belirtildi. Araştırmaya göre son altı aylık enflasyonun da yüzde 50.6 arttığına dikkat çekildi.
'DAĞ FARE DOĞURDU'
Birleşik Kamu-İş Edirne İl Temsilcisi Nedim Zobar, asgari ücret zammını 'dağ fare doğurdu' sözleriyle değerlendirdi. Zobar, "Milyonlarca çalışan ve onların ailelerinin beklediği asgari ücret zammı yine hayat pahalılığının altında kalmış, 'vatandaşımızı enflasyona ezdiremeyeceğiz' tekerlemelerinin hemen sonrasında dağ fare doğurmuştur. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, Asgari Ücret Tespit Komisyonu'nun dünkü toplantısının ardından 2024 yılı için geçerli olacak asgari ücretin 17 bin 2 TL olduğunu açıklamıştır. Asgari ücret gözler önündeki komisyonla değil sahne arkasındaki hükümet-patron ortaklığıyla belirlenmiştir. Asgari, yani 'en az' ücret, iktidar sayesinde artık ülke çapında genel ücret haline gelmiştir. Bu yılki asgari ücret zammında hükümet bir taşla iki kuş vurmaya çalışmaktadır. Artık yılda bir kez zam yapacağını belirttiği asgari ücreti, 2024'te Mart ayında yapılacak yerel seçimler öncesinde öldürmeyecek ancak Mart ayından sonra tüm ekonomistlerin daha da kötüye gitmesini beklediği enflasyona karşı hızla eriyeceği için patronları memnun edecek şekilde belirlemiştir. Yani asgari ücret, ekonomik parametreler değil seçim takvimi baz alınarak belirlenmiştir" dedi.
'ENFLASYON ÇALIŞANI EZİP GEÇİYOR'
Enflasyon sabit tutulmadıkça ya da enflasyon artışına göre yeterli sıklıkta ücret iyileştirilmesi yapılmadıkça, yeterli asgari ücreti tespit etmenin mümkün olmadığına da vurgu yapan Zobar, "TÜİK'e göre %65 civarında gerçekte ise üç haneli oranlarda seyreden enflasyon ücretli çalışanları, emeklileri, yoksulları ezip geçmektedir. Asgari ücretliler çok iyi biliyorlar ki, yapılan artış ile çok daha fazlası birkaç ay içinde gıdasındaki, suyundaki, elektriğindeki ve doğalgazındaki vergilerle geri alınacaktır. Ülke genelinde kira ortalaması 10 bin TL'ye ulaşmışken 17 bin liralık ücretle milyonlarca insanın nasıl geçineceği büyük bir kriz sorusu olarak orta yerde durmaktadır. Bu sefalet fermanını ancak gerçek ve örgütlü bir emek mücadelesinin yırtıp atabileceğinin altını çiziyor, bu uğurda verdiğimiz mücadeleyi aralıksız olarak sürdüreceğimizi ilan ediyoruz" şeklinde konuştu.
'İŞVERENİ DE, İŞÇİYİ DE MEMNUN ETMEDİ'
Yeni asgari ücretin çalışanı da, işvereni de memnun etmediğini belirten ETSO Başkanı Sezai Irmak da, "Asgari ücret iki ucu keskin bıçak gibi. Aşağıda kalırsa alttakini kesiyor, yukarıda kalırsa da işvereni kesiyor. İş veren asgari ücretin daha makul olmasını istiyor, çünkü maliyetler çok yükseldi. Personel maliyetleri o kadar yükseldi ki, bunun bile altından kalkamıyoruz, zor kalkıyoruz. 2 seneden beri asgari ücretteki hızlı artışlar işvereni çok sıkıntıya soktu. Ama tabii ki işçiyi de düşününce, onların da bu paralarla geçinememeye başladığını görüyoruz. Ben de herkes gibi markete, kasaba gidiyorum ve fiyatlara bakıyorum, harcamalar çok arttı. Ülke olarak zor bir süreçten geçiyoruz, Allah hepimizin yardımcısı olsun. Burada şahsen iş veren olarak ben bu tablodan çok memnun değilim ama dediğim gibi işçi de memnun değil" dedi.
'YAVAŞ YAVAŞ KAVRULUYORUZ FARKINDA DEĞİLİZ'
İşveren olarak, kendi şirketinden örnek veren Irmak, "Ben kendi adıma söyleyeyim, geçen ay 22 işçilik bir bölgeyi kapattım. İşin altından kalkamıyorum, maliyetler yüksek. Aslında sektörel bazda farklılıklar arz ediyor. Lokanta sahibiyse bir şekilde kuru fasulyeye 5 lira zam yapıyor ve çıkarıyor. Ben distribütörlük yapıyorum ve kar marjımız sabit. Öyle bir noktaya geldik ki, bu kar marjının tamamı işletme maliyetine gidiyor. Çok küçük bir primimiz var, prime çalışıyorsun. Yavaş yavaş haşlanıyoruz ama farkında değiliz. Baktım, dönemiyorum, bir bölgeyi bıraktım. Biraz daha izleyeceğim, önümüzdeki dönem olmazsa biraz daha küçülmeye gideceğim. Azıcık aşım, kaygısız başım diyeceğim" diye konuştu.
'İŞÇİ YİNE ENFLASYON ALTINDA EZİLDİ'
CHP Edirne İl Başkanı Samet Kahraman, çalışanı memnun etmeyen asgari ücretin işveren kesiminde de sorunlar doğurduğunu belirterek, "Yeni yıl ile birlikte harç ve vergilerde yapılan artışlarla bu zam daha verilmeden fazlasıyla geri alınmıştır" dedi.
CHP İl Başkanı Kahraman yaptığı yazılı açıklamada şunları kaydetti:
Bilindiği üzere Asgari ücret 17.002 TL olarak belirlenmiştir. Bu ücret beklenenin çok altında kalmış ve emekçileri üzmüştür. İşçi yine enflasyon altında ezilmiş, vatandaşın sırtındaki kriz yükünü hafifletmemiştir. Bu ücret yoksulluk sınırının çok altında açlık sınırının çok az üstünde bir rakamdır. Ülkemizi bu yoksulluğa ve açlık sınırında yaşamaya mahkum eden bu sisteme karşıyız. Bu ücret ortalama bir kirayı bile ucu ucuna karşılarken her gün artan gıda fiyatları sebebiyle vatandaşa bir nefeslenme imkanı bile vermemektedir. Yeni yıl ile birlikte harç ve vergilerde yapılan artışlarla bu zam daha verilmeden fazlasıyla geri alınmıştır. Alım gücü olarak asgari ücretin dünyanın bir çok ülkesinden geride olması ve vatandaşın temel yaşam ihtiyaçlarını bile karşılamaya yetmediği ortadadır. Ülkemizin mahkum edildiği bu yoksulluktan kurtuluşu Cumhuriyet Halk Partisi iktidarında uygulanacak ekonomi politikaları olacaktır.
Çalışanı memnun etmeyen bu ücret işveren kesimde de sorunlar doğurmuştur. Asgari ücretin işverene maliyeti 23.502 TL'dir. Bu rakam da yoğun emek ile faaliyet gösteren birçok işletme için büyük bir yük oluşturacaktır. Oysa her zaman söylediğimiz gibi asgari ücret üzerinden alınan vergiler ve primler işçiye fayda sağlamadığı gibi işverenin yükünü arttırmakta ve istihdam önündeki en büyük engel olarak görülmektedir. Hükümet bütçe açığını işverenler eli ile asgari ücretliye yüklemiştir. Bu da kabul edilebilir bir durum değildir.
Günümüzün ekonomik koşullarında hiçbir fayda sağlamayan ve ülkedeki gelir eşitsizliğini arttıran bu adaletsiz sistemi ortadan kaldırmak için çalışacağız. "
ASGARİ ÜCRETTE TİYATRO SONA ERDİ
Cumhuriyet Halk Partisi(CHP) Edirne Merkez İlçe Başkanı Yücel Balkanlı, asgari ücretin ailelerin temel ihtiyaçlarını karşılamaktan tamamen uzak olduğu gibi, açlık sınırının altında kaldığını söyledi.
CHP İlçe Başkanı Balkanlı yaptığı açıklamada, "Günümüz Türkiye'sinde iktidarın uygulamış olduğu rant ekonomisi nedeniyle 17002 TL olarak belirlenen asgari ücretin yetersizliği, emekçilerimizin gelecekten umutlarını tamamen yitirmelerine ve yaşadıkları endişeleri kat ve kat daha da arttırmıştır ülkemizdeki gelir dağılımındaki dengesizlikler özellikle asgari ücretle geçimini sağlayan milyonlarca emekçiyi kara kara düşündürmeye başlamıştır. 17 bin 2 TL olarak belirlenen ve yılda sadece bir defa arttırılacak olan asgari ücret, ailelerimizin temel ihtiyaçlarını karşılamaktan tamamen uzak olduğu gibi, açlık sınırının altında kalmıştır. Temel gıda, konut, eğitim ve sağlık gibi yaşamsal alanlardaki maliyet artışları karşısında belirlenen bu asgari ücret,emekçilerimizin ağır bir yük altında yaşamasına neden olacaktır. Bu ücreti belirleyen asgari ücret tespit komisyonundaki iktidar temsilcilerini ve işverenleri, bu ücretle bir ay aileleriyle birlikte yaşamaya davet ediyorum" dedi
'ASGARİ ÜCRET BEKLENTİLERİ KARŞILAMAKTAN UZAK'
HAK-İŞ Edirne İl Başkanı Emre Promet de, asgari ücretin, beklentileri karşılamaktan çok uzak olduğunu söyledi. Promet, "Arzu ettiğimiz istediğimiz noktada değil. Asgari ücret, ülkemizde ortalama ücrete dönüştüğü için beklentileri karşılamaktan uzak. Asgari ücrete yapılan yüzde 49'luk artışın bütün toplu iş sözleşmelerine uygulanması gerekiyor. Bunun üzerinde bir oran olursa daha da iyi olur. Diğer ücretlerin, asgari ücrete yapılan artış oranın gerisinde kalması önemli bir sorun. Yaptığımız toplu iş sözleşmeleri bundan ciddi şekilde yara alıyor. Bu durum hem sendikal örgütlenmeyi hem de toplu iş sözleşmelerini (TİS) sorgulatır hale getiriyor" ifadelerini kullandı.